Việt Nam có 1,6 triệu thanh niên '3 không'

Thanh niên “3 không” là nhóm không có việc làm, không tham gia học tập, và không tham gia đào tạo. Ảnh: Khương Nguyễn.

Theo số liệu mới nhất của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), thị trường lao động quý I/2026 tiếp tục duy trì ổn định. Quy mô lực lượng lao động và số người có việc làm giảm so với quý trước nhưng tăng so với cùng kỳ năm trước, phù hợp với tính chất của quý diễn ra Tết Nguyên đán.

Ngày càng nhiều thanh niên “3 không”

Theo cơ quan thống kê, số người thiếu việc làm trong độ tuổi lao động quý I là 786.700 người, tăng 2.700 người so với quý trước và giảm 10.300 người so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ thiếu việc làm là 1,68%, gần như không thay đổi so với quý trước. Trong đó, tỷ lệ tại khu vực thành thị là 1,27% và nông thôn là 1,95%.

Xét theo ngành kinh tế, số người thiếu việc làm trong khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản là 380.900 người, chiếm 48,4%. Khu vực dịch vụ có 268.600 người thiếu việc làm, chiếm 34,1%. Khu vực công nghiệp và xây dựng có 137.200 người thiếu việc làm, chiếm 17,4%.

Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động là 2,21%, hầu như không thay đổi so với quý trước và cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị là 2,46%, tiếp tục duy trì dưới ngưỡng 3% theo mục tiêu tại Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 08/01/2026 của Chính phủ, phản ánh thị trường lao động khu vực này vẫn ổn định.

Tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên (15-24 tuổi) là 8,86%, giảm 0,2 điểm % so với quý trước nhưng tăng 0,9 điểm % so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực thành thị là 10,7%, giảm 0,4 điểm %; khu vực nông thôn là 7,8%, tăng 1,5 điểm %.

Đáng chú ý, số lượng thanh niên “3 không” (không có việc làm, không tham gia học tập và không tham gia đào tạo) đã lên gần 1,6 triệu người, chiếm 11,4% tổng số thanh niên, tăng 172.600 người so với quý trước và tăng 212.500 người so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ này ở khu vực thành thị là 8,9% và nông thôn là 13%.

Số lao động làm công việc tự sản tự tiêu đạt hơn 3,8 triệu người, tương đương cùng kỳ năm trước. Nhóm này tập trung chủ yếu ở khu vực nông thôn (93,9%). Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng đòi hỏi kỹ năng cao, cơ hội để nhóm lao động này tìm được việc làm tốt vẫn gặp nhiều khó khăn.

Người lao động thu nhập bình quân 9 triệu đồng/tháng

Theo Cục Thống kê, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên trong quý I ước đạt 53,6 triệu người, giảm 232.900 người so với quý trước và tăng 687.800 người so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động đạt 68,3%, giảm 0,4 điểm % so với quý trước nhưng tăng 0,1 điểm % so với cùng kỳ.

Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ đạt 29,6%, tăng 0,1 điểm % so với quý trước và tăng 0,8 điểm % so với cùng kỳ năm trước.

Số lao động có việc làm trong quý I ước đạt 52,5 triệu người, giảm 233.400 người (-0,4%) so với quý trước và tăng 656.800 người (-1,3%) so với cùng kỳ. Trong đó, lao động khu vực thành thị đạt 20,6 triệu người, chiếm 39,2%; khu vực nông thôn đạt 31,9 triệu người, chiếm 60,8%.

Xét theo khu vực kinh tế, lao động có việc làm trong khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt 13,3 triệu người, chiếm 25,3%. Khu vực công nghiệp và xây dựng đạt 17,7 triệu người, chiếm 33,7%. Khu vực dịch vụ đạt 21,5 triệu người, chiếm 41%

Cục Thống kê cho biết lao động có việc làm phi chính thức vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Tỷ lệ lao động phi chính thức quý I là 62,2%, tăng 0,3 điểm % so với quý trước và giảm 2,1 điểm % so với cùng kỳ năm trước. Theo khu vực, tỷ lệ này ở thành thị là 48,4% và nông thôn là 71,1%.

Thu nhập bình quân của người lao động trong quý I đạt 9 triệu đồng/tháng, tăng 329.000 đồng (+4%) so với quý trước và tăng 706.000 đồng (+9%) so với cùng kỳ năm trước. Thu nhập bình quân của lao động khu vực thành thị đạt 10,7 triệu đồng/tháng và khu vực nông thôn đạt 7,9 triệu đồng/tháng.

“Mức tăng thu nhập cùng với lạm phát được kiểm soát góp phần cải thiện thu nhập thực và nâng cao đời sống người lao động”, cơ quan thống kê chia sẻ.

Đối với lao động làm công hưởng lương, thu nhập bình quân quý I đạt 10 triệu đồng/tháng, tăng gần 7% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, lao động khu vực thành thị đạt 11,2 triệu/tháng và khu vực nông thôn đạt 9,1 triệu/tháng.