Doanh nghiệp Thương hiệu quốc gia chuyển mình vì mục tiêu tăng trưởng xanh

Đổi mới tiêu chí, thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi xanh

Khi các tiêu chuẩn về môi trường, trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững ngày càng được đề cao, chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích mà đã trở thành yêu cầu đối với doanh nghiệp muốn duy trì vị thế trên thị trường. Với nhiều doanh nghiệp đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam, yêu cầu ấy càng có ý nghĩa khi chất lượng sản phẩm cần song hành với đổi mới sáng tạo, năng lực tiên phong và trách nhiệm đối với cộng đồng. Từ sản xuất thép, vật liệu xây dựng đến dệt may, những nỗ lực xanh hóa đang cho thấy hướng chuyển dịch của doanh nghiệp Việt trên hành trình nâng tầm thương hiệu.

Doanh nghiệp Thương hiệu quốc gia quan tâm đến đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương bên lề buổi họp giới thiệu và cung cấp thông tin Lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 10 năm 2026 diễn ra mới đây, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương nhấn mạnh, kỳ xét chọn lần thứ 10 năm 2026 diễn ra trong bối cảnh đất nước triển khai nhiều nghị quyết mới của Bộ Chính trị, hướng tới các mục tiêu phát triển kinh tế đến năm 2030 và tầm nhìn năm 2045. Trên cơ sở đó, Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam đã điều chỉnh quy chế và tiêu chí xét chọn nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Điểm đáng chú ý là trọng số dành cho tiêu chí đổi mới sáng tạo trong ba giá trị cốt lõi của Chương trình, gồm Chất lượng - Đổi mới, sáng tạo - Năng lực tiên phong, được nâng từ 180 lên 300 điểm trong tổng số 1.000 điểm. Sự điều chỉnh này thể hiện định hướng chú trọng hơn đến khoa học, công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Nếu trước đây, việc đánh giá doanh nghiệp tập trung nhiều vào chất lượng sản phẩm, quy mô và phạm vi thị trường thì hiện nay, năng lực đổi mới sáng tạo và trách nhiệm xã hội được quan tâm sâu hơn. Đây cũng là sự thay đổi phù hợp với thực tiễn thị trường quốc tế, nơi các yêu cầu về sản xuất xanh, phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội ngày càng được đề cao. Doanh nghiệp muốn duy trì sức cạnh tranh cần có khả năng thích ứng, chống chịu và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao.

Từ góc độ doanh nghiệp đạt Thương hiệu quốc gia, có thể thấy, các tiêu chí kể trên đã và đang được doanh nghiệp kiên định thực hiện. Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Đình Tài, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Hoa Sen cho rằng, xanh hóa không còn là xu hướng mang tính khuyến khích mà đã trở thành điều kiện bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn tồn tại lâu dài.

Với Tập đoàn Hoa Sen, doanh nghiệp đã triển khai đồng bộ các giải pháp công nghệ xanh trên toàn bộ dây chuyền sản xuất, hướng tới tuần hoàn, hạn chế tối đa tác động đến môi trường, đồng thời kiểm soát chặt chẽ từ đầu vào nguyên liệu đến đầu ra sản phẩm. Nguyên tắc xuyên suốt là nguyên liệu đầu vào không gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng đầu ra, đặc biệt đối với những yếu tố liên quan đến môi trường và sức khỏe người tiêu dùng.

Song song với xanh hóa, Hoa Sen tiếp tục đầu tư công nghệ hiện đại nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Theo ông Trần Đình Tài, sự kết hợp giữa yếu tố xanh và chất lượng đã giúp sản phẩm của doanh nghiệp hiện diện tại hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Chuyển đổi xanh không thể tách rời chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Ông Trần Đình Tài nhấn mạnh, doanh nghiệp không theo kịp chuyển đổi số sẽ chậm lại và mất khả năng cạnh tranh, nhất là khi các đối thủ quốc tế tiến rất nhanh. Những tiêu chí hiện nay của Chương trình Thương hiệu quốc gia đều gắn chặt với chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Do đó, doanh nghiệp muốn tham gia và duy trì danh hiệu cần chủ động thích ứng, tuân thủ quy định của Chính phủ và đồng hành với định hướng phát triển chung của đất nước.

Đặt trong yêu cầu mới của Chương trình, chuyển đổi xanh không chỉ là việc đầu tư thiết bị hay thay đổi quy trình sản xuất. Đó còn là quá trình nâng cao năng lực quản trị, kiểm soát chất lượng, thực hiện trách nhiệm xã hội và xây dựng nền tảng phát triển dài hạn. Khi các yếu tố này được tích hợp vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương hiệu doanh nghiệp mới có thể được củng cố bằng những giá trị thực chất.

Từ đáp ứng tiêu chuẩn đến kiến tạo giá trị bền vững

Cũng là doanh nghiệp đạt Thương hiệu quốc gia năm 2026, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Đinh Hồng Kỳ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Secoin cho biết doanh nghiệp bắt đầu xuất khẩu sang Nhật Bản khoảng 26-27 năm trước. Ở giai đoạn đầu, các yêu cầu chủ yếu xoay quanh mẫu mã, chất lượng, giá cả và tiến độ giao hàng.

Theo thời gian, yêu cầu về trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường, đo lường phát thải carbon và các tiêu chuẩn liên quan đến ESG, Net Zero ngày càng khắt khe. Quá trình tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu tại Mỹ, Pháp và Australia buộc Secoin liên tục nâng cấp hệ thống để đáp ứng yêu cầu của đối tác. Hằng năm, các đối tác quốc tế đưa ra những yêu cầu cụ thể, thậm chí tổ chức chương trình đánh giá và huấn luyện dành cho nhà cung ứng.

Kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm tham gia chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp tiếp cận và triển khai các yêu cầu về ESG, chuyển đổi xanh nhanh hơn khi những tiêu chuẩn này trở nên phổ biến. Tuy nhiên, ông Đinh Hồng Kỳ lưu ý, doanh nghiệp không nên nhìn nhận chuyển đổi xanh như một vấn đề quá phức tạp. Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, quá trình này có thể bắt đầu từ những việc cụ thể như thực hiện tốt chế độ cho người lao động, minh bạch tài chính, giữ gìn vệ sinh nhà xưởng và tuân thủ các quy định cơ bản.

Điều quan trọng là duy trì những thực hành đó một cách nhất quán để từng bước hình thành nền tảng tiếp cận các tiêu chuẩn cao hơn. Khi được triển khai từ những hoạt động thiết thực, ESG và phát triển bền vững không chỉ là yêu cầu phải đáp ứng mà còn có thể trở thành lợi thế cạnh tranh.

Trong ngành dệt may, Tổng công ty May 10-CTCP cũng cho thấy định hướng chuyển dịch từ gia công giá rẻ sang các phương thức sản xuất có giá trị gia tăng cao hơn. Theo ông Hoàng Thế Nhu, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty May 10-CTCP, doanh nghiệp đang chuyển dịch sang FOB, ODM và từng bước tiệm cận OBM, hướng tới vai trò chủ động hơn trong thiết kế, phát triển sản phẩm và xây dựng thương hiệu riêng.

Để đáp ứng các yêu cầu bền vững của thị trường châu Âu, Mỹ và Nhật Bản, May 10 chủ động duy trì các chứng nhận về trách nhiệm xã hội, môi trường và chuỗi cung ứng như Higg Index, ESG, WRAP, SMETA, GOTS và GRS. Đây được xem là cơ sở để doanh nghiệp đáp ứng những yêu cầu kỹ thuật mới, trong đó có các quy định liên quan đến carbon và minh bạch nguồn gốc.

Cùng với việc đáp ứng tiêu chuẩn, May 10 thành lập các Trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), nhóm ODM và nhóm Sourcing chuyên trách, nhằm tự phát triển các bộ sưu tập mẫu, chủ động tìm kiếm nguồn nguyên liệu xanh đạt chuẩn và nâng cao giá trị trên từng đơn hàng. Doanh nghiệp đồng thời tối ưu hóa quy tắc xuất xứ để khai thác lợi thế thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do EVFTA, CPTPP và RCEP, qua đó tiếp tục mở rộng sự hiện diện tại các thị trường trọng điểm.

Với Thương hiệu quốc gia, giá trị của một doanh nghiệp không chỉ nằm ở sản phẩm có chất lượng tốt hay phạm vi thị trường rộng, mà còn ở cách doanh nghiệp tạo ra sản phẩm, quản trị hoạt động và thực hiện trách nhiệm với cộng đồng. Thương hiệu quốc gia được hình thành từ chính các doanh nghiệp và từng sản phẩm cụ thể. Khi sản phẩm có chất lượng, bản sắc, đồng thời thể hiện trách nhiệm với môi trường và xã hội, doanh nghiệp đang góp phần định hình hình ảnh Việt Nam trên thị trường quốc tế.