Doanh nghiệp tích cực ứng dụng công nghệ bảo vệ môi trường

Nhân viên Công ty CP Công nghệ môi trường xử lý nước Hùng Thái vận hành hệ thống xử lý nước thải khu dân cư.

Áp lực môi trường trên địa bàn tỉnh là không nhỏ khi mỗi ngày phát sinh khoảng 2.500 - 2.521 tấn rác thải sinh hoạt, với tỷ lệ thu gom, xử lý đạt trên 93%. Cùng với đó, mỗi năm có hơn 52.000 tấn chất thải nguy hại công nghiệp và trên 539 tấn chất thải y tế nguy hại. Những con số này không chỉ phản ánh tốc độ phát triển kinh tế mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới phương thức xử lý theo hướng hiện đại, hiệu quả hơn.

Trước thực tế đó, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất, tích cực ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm kiểm soát và xử lý chất thải hiệu quả hơn. Không chỉ tập trung vào khâu xử lý cuối cùng, các doanh nghiệp còn từng bước đưa công nghệ ngay từ đầu vào và xuyên suốt quá trình sản xuất, qua đó giảm thiểu phát sinh chất thải ngay từ nguồn. Song song với đó, lĩnh vực xử lý chất thải công nghiệp và y tế cũng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Toàn tỉnh đã hình thành 9 cụm xử lý chất thải y tế tập trung, sử dụng công nghệ vi sóng và khử khuẩn hiện đại, bảo đảm xử lý 100% lượng chất thải y tế nguy hại phát sinh. Đối với chất thải nguy hại công nghiệp, tỷ lệ thu gom, xử lý đạt khoảng 85%, từng bước được kiểm soát chặt chẽ, góp phần giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Điểm đáng chú ý là tư duy của doanh nghiệp đang có sự thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây chủ yếu xử lý khi ô nhiễm đã phát sinh thì hiện nay nhiều đơn vị đã chuyển sang “chủ động phòng ngừa”. Việc đầu tư các hệ thống xử lý chất thải tiên tiến, tự động hóa cao không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất, tiết kiệm chi phí vận hành trong dài hạn.

Trong lĩnh vực môi trường, nhiều doanh nghiệp đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ xử lý nước thải, chất thải rắn bằng phương pháp sinh học kết hợp cơ học. Tiêu biểu như Công ty CP Công nghệ môi trường xử lý nước Hùng Thái, xã Triệu Lộc đã triển khai hệ thống xử lý nước thải sử dụng công nghệ màng lọc MBR, giúp nâng cao hiệu quả xử lý, giảm sử dụng hóa chất và kiểm soát chặt chẽ chất lượng nước thải đầu ra. Hệ thống vận hành tự động cũng góp phần hạn chế rủi ro phát sinh ô nhiễm thứ cấp.

Tại khu vực Nghi Sơn, các doanh nghiệp xử lý chất thải đã đầu tư đồng bộ công nghệ hiện đại như lò đốt, tái chế nhựa, xử lý khí thải, nước thải... hình thành quy trình khép kín từ thu gom đến xử lý và tái chế. Nhờ đó, lượng chất thải phải chôn lấp được giảm đáng kể, đồng thời nhiều loại chất thải được tái sử dụng làm nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, góp phần thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn.

Ở lĩnh vực rác thải sinh hoạt, Công ty CP Vệ sinh Môi trường Lam Sơn, xã Lam Sơn là một trong những đơn vị điển hình khi ứng dụng công nghệ ủ vi sinh. Công nghệ này cho phép phân tách rác thành các thành phần có thể tái sử dụng như mùn hữu cơ, nhựa và vật liệu xây dựng. Theo đánh giá, mỗi tấn rác sau xử lý có thể thu hồi hàng trăm kg nguyên liệu có ích, qua đó giảm đáng kể lượng rác phải chôn lấp. Ông Nguyễn Duy Bình, giám đốc công ty cho biết: “Thực tế cho thấy, nếu chỉ xử lý rác theo phương pháp truyền thống thì chi phí ngày càng tăng, trong khi hiệu quả môi trường không bền vững. Khi đầu tư công nghệ vi sinh, doanh nghiệp không chỉ giảm áp lực xử lý chất thải mà còn tận dụng được nguồn tài nguyên từ rác. Tuy nhiên, để vận hành hiệu quả, doanh nghiệp phải đầu tư đồng bộ từ thiết bị, quy trình đến đào tạo nhân lực. Về lâu dài, đây là hướng đi tất yếu, bởi yêu cầu về môi trường ngày càng cao, nếu không đổi mới thì doanh nghiệp sẽ khó tồn tại và phát triển”.

Bên cạnh các đơn vị xử lý rác, công tác thu gom, vận chuyển cũng có nhiều chuyển biến tích cực nhờ ứng dụng công nghệ. Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Thanh Hóa hiện là đơn vị nòng cốt trong thu gom, vận chuyển chất thải tại các khu vực đô thị. Những năm gần đây, doanh nghiệp đã đầu tư phương tiện chuyên dụng, áp dụng quy trình vận hành khép kín, đồng thời từng bước ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều phối tuyến thu gom. Nhờ đó, tình trạng rò rỉ nước rác, phát tán mùi được hạn chế đáng kể, góp phần nâng cao chất lượng môi trường đô thị.

Không chỉ các doanh nghiệp chuyên ngành môi trường, nhiều cơ sở sản xuất, chế biến trên địa bàn tỉnh cũng tích cực đầu tư công nghệ sạch nhằm giảm phát thải ngay từ nguồn. Các hệ thống xử lý khí thải, nước thải tuần hoàn, thiết bị tiết kiệm năng lượng... đang dần trở thành tiêu chuẩn trong hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi xanh vẫn còn không ít khó khăn. Tỷ lệ xử lý rác bằng phương pháp chôn lấp ở một số địa phương vẫn ở mức cao, có nơi lên tới 70- 85%. Việc phân loại rác tại nguồn chưa đồng bộ khiến hiệu quả công nghệ chưa được phát huy tối đa. Bên cạnh đó, chi phí đầu tư ban đầu lớn cũng là rào cản đối với nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trước thực trạng đó, tỉnh Thanh Hóa đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ chôn lấp xuống dưới 30%, tăng tỷ lệ tái chế và tái sử dụng chất thải. Đồng thời, công tác kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường nhằm bảo đảm các doanh nghiệp tuân thủ nghiêm các quy định về môi trường.

Bài và ảnh: Chi Phạm