Doanh nghiệp 'tìm nhau' trong không gian kinh tế mới:Nền tảng cho những liên kết dài lâu

Đại diện Sở Công Thương và các doanh nghiệp chia sẻ về việc xây dựng hệ sinh thái kết nối bền vững. Ảnh: PHAN VINH

Dữ liệu làm nền

Đà Nẵng có cộng đồng doanh nghiệp trải rộng trên nhiều địa bàn, lĩnh vực. Thị trường lớn hơn mở ra khả năng hình thành chuỗi cung ứng mới, nhưng nhà đầu tư tìm nhà cung cấp địa phương vẫn có thể chưa biết bắt đầu ở đâu; cơ sở sản xuất muốn mở kênh phân phối cũng khó xác định nơi đang có nhu cầu.

Ông Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chi nhánh miền Trung - Tây Nguyên cho rằng, Đà Nẵng có tỷ lệ doanh nghiệp trên 1.000 dân là khá cao, song quy mô vốn và lao động còn thấp. Phần lớn doanh nghiệp nhỏ, nguồn lực dành cho thị trường, pháp lý và hội nhập còn mỏng, cập nhật chậm dễ dẫn đến rủi ro.

Yêu cầu về thuế, xuất xứ, trách nhiệm xã hội, chuyển đổi xanh và tiêu chuẩn thị trường ngày càng đi sâu vào sản xuất. Doanh nghiệp có sản phẩm tốt vẫn có thể bị loại khỏi chuỗi nếu hồ sơ thiếu, quy trình chưa đáp ứng hoặc không chứng minh được nguồn gốc. Kết nối thị trường phải đi cùng hỗ trợ nâng năng lực.

“Doanh nghiệp nhỏ thường không có bộ phận chuyên trách để theo dõi hết những thay đổi của môi trường kinh doanh. VCCI cần phối hợp với chính quyền, cơ quan chuyên môn và hiệp hội để đưa thông tin đến đúng nhóm, giảm chi phí tuân thủ, giúp doanh nghiệp chuẩn bị trước khi cơ hội xuất hiện. Khi dữ liệu được chia sẻ, việc kết nối sẽ bớt cảm tính và gần hơn với nhu cầu thực tế của thị trường”, ông Quang nói.

Cũng theo ông Quang, thành phố cần hình thành cơ sở dữ liệu cung - cầu và bản đồ năng lực doanh nghiệp. Mỗi hồ sơ nên thể hiện ngành nghề, sản phẩm, công suất, vùng giao hàng, tiêu chuẩn, chứng nhận, nhu cầu mua, khả năng xuất khẩu và đầu mối phụ trách. Dữ liệu phải được kiểm tra, cập nhật, phân nhóm theo ngành, địa bàn để nhà đầu tư, nhà phân phối tra cứu nhanh và nhận biết khoảng trống trong chuỗi.

“Cơ sở chưa vào được siêu thị vì thiếu kiểm định cần tư vấn tiêu chuẩn. Sản phẩm đạt chất lượng nhưng chưa có kênh phân phối cần kết nối nhà mua hàng. Doanh nghiệp muốn xuất khẩu cần hướng dẫn về xuất xứ và chứng nhận. Dữ liệu chung sẽ giúp chương trình hỗ trợ bớt dàn trải”, ông Quang cho biết thêm.

Lễ ký kết biên bản ghi nhớ giữa VCCI miền Trung - Tây Nguyên và Hội Doanh nhân trẻ Đà Nẵng. Ảnh: PHAN VINH

Đo bằng kết quả

Bà Nguyễn Thị Cẩm Vân, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Đà Nẵng, Tổ trưởng Tổ phát triển doanh nhân trẻ khu vực phía nam Đà Nẵng cho rằng, mạng lưới kết nối cần được mở rộng đến các vùng sản xuất, các doanh nghiệp nhỏ xa trung tâm và tổ chức theo từng nhóm ngành, nhu cầu cụ thể. Những mô hình như “Cà phê doanh nhân”, đào tạo quản trị, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, ứng dụng trí tuệ nhân tạo cần bám sát hoạt động của hội viên, giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường, nguồn lực và kiến thức phù hợp.

“Doanh nghiệp tham gia hội phải tìm thấy giá trị cụ thể về khách hàng, nhà cung cấp, kỹ năng quản trị hoặc tiếng nói chính sách. Mỗi chương trình cần xác định rõ nhóm phục vụ, vấn đề cần giải quyết và người tiếp tục theo dõi. Khi hội viên ở mọi khu vực đều tham gia được vào mạng lưới chung, khoảng cách địa bàn sẽ dần thu hẹp, nguồn lực trong cộng đồng cũng được sử dụng hiệu quả hơn”, bà Vân chia sẻ.

Theo bà Vân, hiệu quả kết nối cần được theo dõi sau mỗi chương trình, qua số doanh nghiệp được giới thiệu, báo giá, mẫu thử, hợp đồng, đơn hàng lặp lại và những nguyên nhân khiến hợp tác chưa thành. Dữ liệu này giúp các hội doanh nghiệp điều chỉnh cách tổ chức, đồng thời nhận diện những đơn vị còn thiếu tiêu chuẩn, hồ sơ, năng lực cung ứng để có hướng hỗ trợ phù hợp.

Việc duy trì mạng lưới ấy cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, VCCI và các hội doanh nghiệp, trong đó mỗi bên đảm nhận phần việc phù hợp với chức năng, nguồn lực và khả năng tiếp cận cộng đồng doanh nghiệp. Thành phố có thể giao một số nhiệm vụ theo cơ chế đặt hàng, kèm mục tiêu và tiêu chí đánh giá. Cơ quan nhà nước tập trung xây dựng chính sách, giám sát, còn các tổ chức đại diện doanh nghiệp khảo sát nhu cầu, kết nối, đào tạo và báo cáo kết quả.

Ông Nguyễn Thanh Quang, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, thành phố đang duy trì các hoạt động hội chợ, xúc tiến thương mại, khuyến công, quảng bá sản phẩm đặc trưng và phát triển thương mại điện tử. Các chính sách tiếp tục được bổ sung, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất và tìm kiếm thị trường.

Giai đoạn tới, thủ tục cần được đơn giản hơn, hướng dẫn cũng phải sát với từng nhóm doanh nghiệp. Theo ông Quang, hoạt động hỗ trợ cần bao quát cả quá trình nghiên cứu thị trường, tư vấn tiêu chuẩn, chứng nhận xuất xứ, thương mại điện tử và xúc tiến trong nước, quốc tế. Sở Công Thương sẽ phối hợp với các hiệp hội, nhà phân phối và tổ chức xúc tiến để hình thành chương trình theo nhóm ngành, giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ, hoàn thiện sản phẩm và tiếp cận kênh phân phối phù hợp.

“Doanh nghiệp nhỏ có sản phẩm, quyết tâm nhưng thường thiếu nhân lực theo dõi chính sách và hướng dẫn chuyên môn. Cơ quan quản lý cần giúp họ biết chương trình nào phù hợp, hồ sơ phải chuẩn bị ra sao, thị trường đang yêu cầu điều gì. Hiệu quả cần được nhìn bằng số doanh nghiệp nâng được tiêu chuẩn, đưa hàng vào kênh phân phối, duy trì đơn hàng và mở rộng thị trường”, ông Quang nói.