Doanh nghiệp Việt mở thêm 'cánh cửa' đón dòng vốn quốc tế

Thêm một cánh cửa tiếp cận nhà đầu tư quốc tế

Theo kết quả rà soát bán niên tháng 9-2026 của FTSE Russell, 27 cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào FTSE Global All Cap Index, thuộc hệ thống FTSE GEIS khu vực châu Á - Thái Bình Dương, không bao gồm Nhật Bản và Trung Quốc.

Danh sách trải rộng ở cả ba nhóm vốn hóa. Nhóm Large Cap gồm VCB (Vietcombank), VIC (Vingroup) và VHM (Vinhomes); nhóm Mid Cap gồm BID (BIDV), HPG (Hòa Phát) và VPB (VPBank). Cả 6 cổ phiếu này đồng thời được đưa vào rổ FTSE All-World. 21 cổ phiếu thuộc nhóm Small Cap gồm FPT, GEX, HDB, HCM, MCH, MSN, NVL, SHB, STB, SSB, SSI, TCX, VNM, VCI, VJC, MSB, VRE, VPL, VIX, VND và VCK.

Theo lãnh đạo SeABank, việc SSB góp mặt trong FTSE Global All Cap mở ra cơ hội để cổ phiếu được nhiều quỹ và nhà đầu tư quốc tế theo dõi hơn. Ảnh: PV

Theo các công ty chứng khoán, FTSE GEIS là hệ thống chỉ số toàn cầu được sử dụng làm tham chiếu cho hàng loạt quỹ đầu tư và ETF. Việc một cổ phiếu được đưa vào các bộ chỉ số có thể giúp tăng mức độ hiện diện trước nhà đầu tư quốc tế, đồng thời tạo thêm nhu cầu khi các quỹ thực hiện tái cơ cấu danh mục.

Các chuyên gia Công ty Chứng khoán SSI lưu ý, hoạt động tái cơ cấu không nhất thiết chỉ tập trung tại phiên ATC ngày 18-9, mà có thể diễn ra trong cả giai đoạn các quỹ thực hiện tái cân bằng danh mục trước thời điểm chỉ số có hiệu lực.

Tuy nhiên, theo SSI, điều đáng chú ý hơn không phải là một phiên giao dịch cụ thể, mà là tỷ trọng của Việt Nam trong các bộ chỉ số FTSE có tiếp tục tăng hay không.

Sau kỳ rà soát tháng 3-2026, tỷ trọng Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index ở mức khoảng 0,34-0,35%. Đến kỳ rà soát tháng 8/2026, tỷ trọng này tăng lên khoảng 0,49-0,50%, tương đương tăng khoảng 15 điểm cơ bản chỉ sau một chu kỳ rà soát.

SSI xây dựng hai kịch bản. Ở kịch bản cơ sở, tỷ trọng Việt Nam duy trì quanh 0,49%, tương ứng khoảng 2,2 tỷ USD dòng vốn thụ động tích lũy qua 4 giai đoạn thực hiện.

Ở kịch bản tích cực, nếu xu hướng gia tăng tỷ trọng tiếp tục được duy trì, tỷ trọng Việt Nam có thể đạt khoảng 0,95% vào tháng 9/2027, tương ứng khoảng 4,28 tỷ USD dòng vốn thụ động tích lũy. SSI nhấn mạnh đây là kịch bản minh họa, không phải dự báo.

“Tấm vé” vào tầm ngắm của dòng vốn quốc tế

Với doanh nghiệp, việc được đưa vào các bộ chỉ số toàn cầu mang ý nghĩa lớn hơn một lần gia tăng nhu cầu mua cổ phiếu trong kỳ tái cơ cấu.

FTSE GEIS bao phủ hơn 19.000 cổ phiếu tại các thị trường phát triển và mới nổi. Các bộ chỉ số như FTSE All-World, FTSE Global All Cap hay FTSE Emerging Markets được nhiều quỹ đầu tư và ETF quốc tế sử dụng làm cơ sở tham chiếu để xây dựng và phân bổ danh mục.

Do đó, việc góp mặt trong hệ thống này giúp cổ phiếu có thêm cơ hội được các quỹ quốc tế đưa vào danh sách theo dõi, nghiên cứu và đánh giá. Với các quỹ thụ động, nếu cổ phiếu được đưa vào chỉ số mà quỹ mô phỏng, quỹ có thể phát sinh nhu cầu mua theo tỷ trọng được phân bổ.

Dù vậy, được thêm vào chỉ số không đồng nghĩa doanh nghiệp chắc chắn nhận được một lượng vốn lớn. Dòng tiền thực tế còn phụ thuộc vào tỷ trọng cổ phiếu trong chỉ số, quy mô tài sản của các quỹ, thời điểm tái cơ cấu, định giá, tỷ giá và diễn biến chung của thị trường.

Nói cách khác, vị trí trong chỉ số giống một “tấm vé vào sân”, giúp doanh nghiệp tiếp cận cộng đồng nhà đầu tư rộng hơn, thay vì một khoản vốn được cam kết.

Trường hợp SeABank với mã SSB là một ví dụ. Việc SSB được đưa vào FTSE Global All Cap diễn ra cùng thời điểm Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market), dự kiến có hiệu lực từ ngày 21-9-2026.

Theo lãnh đạo SeABank, việc nâng hạng và SSB góp mặt trong FTSE Global All Cap mở ra cơ hội để cổ phiếu được nhiều quỹ và nhà đầu tư quốc tế theo dõi hơn, qua đó có thể hỗ trợ thanh khoản và thu hút dòng vốn. Trước đó, SSB cũng đã được đưa vào MSCI Frontier Markets Index.

Với doanh nghiệp, giá trị của việc hiện diện trong các bộ chỉ số quốc tế vì vậy không chỉ nằm ở dòng tiền có thể xuất hiện trong các đợt tái cơ cấu. Quan trọng hơn, đây là động lực để doanh nghiệp duy trì các tiêu chuẩn về quy mô, thanh khoản, công bố thông tin và quản trị nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của dòng vốn quốc tế.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương đánh giá, việc thị trường được nâng hạng và các cổ phiếu tiêu biểu bước vào các bộ chỉ số toàn cầu vừa là cơ hội thu hút vốn ngoại, vừa mở ra một giai đoạn phát triển mới về chất. Theo đó, doanh nghiệp cần tiếp tục hoàn thiện quản trị, nâng cao tính công khai, minh bạch và chủ động đáp ứng các tiêu chí quốc tế để thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn.

Theo SSI, triển vọng gia tăng tỷ trọng của Việt Nam trong các bộ chỉ số FTSE phụ thuộc nhiều vào mức độ “đầu tư được” (investability) của thị trường. Các yếu tố có thể tạo động lực gồm gia tăng tỷ lệ free-float, xuất hiện thêm doanh nghiệp vốn hóa lớn đáp ứng tiêu chí chỉ số, cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và mở rộng dư địa sở hữu nước ngoài.

Điều này cho thấy câu chuyện FTSE không đơn thuần là biến động giá cổ phiếu. Trong nhiều năm, tỷ trọng của Việt Nam trong các bộ chỉ số toàn cầu bị giới hạn không chỉ bởi quy mô thị trường, mà còn bởi lượng tài sản thực sự có thể tiếp cận đối với nhà đầu tư quốc tế.

Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp và tài sản đáp ứng các điều kiện để trở nên “đầu tư được”, tỷ trọng của Việt Nam trong các bộ chỉ số toàn cầu có thể tiếp tục tăng. Theo SSI, kỳ rà soát FTSE tháng 3-2027 sẽ là phép thử quan trọng để đánh giá xu hướng này. Khi đó, câu chuyện không còn đơn thuần là Việt Nam lớn hơn, mà là thị trường Việt Nam có thể đầu tư được nhiều hơn đối với dòng vốn toàn cầu.