Doanh nghiệp xuất khẩu vừa và nhỏ nỗ lực tìm hướng đi lâu dài

Trong 8 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước tăng 28,7% so với cùng kỳ năm trước. (Ảnh: TTXVN)

Chỉ tính riêng tháng 8/2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 109,7 tỷ USD, giảm 0,1% so tháng trước và tăng 31,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 8 tháng năm 2026 đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng tới 35,3%, nhanh hơn mức tăng 22,4% của xuất khẩu, khiến cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu 20,46 tỷ USD.

Đáng chú ý, xét về cơ cấu nhóm hàng nhập khẩu, có đến 94,1% kim ngạch nhập khẩu 8 tháng là nhóm hàng tư liệu sản xuất. Điều này cho thấy phần lớn dòng nhập khẩu vẫn phục vụ máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu và hoạt động sản xuất. Nhìn chung, hoạt động xuất nhập khẩu đang trở nên sôi động.

Từ góc nhìn của chuyên gia về xuất khẩu, ông Nguyễn Tuấn Việt, Giám đốc Công ty Xúc tiến xuất khẩu Vietgo cho rằng, lĩnh vực này đang mang lại nguồn doanh thu lớn cho đất nước. Với các doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam tham gia vào lĩnh vực xuất khẩu, bài toán cần lưu tâm là làm thế nào để có cơ hội phát triển khi vừa thiếu vốn, vừa hạn chế về ngoại ngữ.

Giám đốc Công ty Xúc tiến xuất khẩu Vietgo Nguyễn Tuấn Việt chia sẻ: "Vietgo đã hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu khoảng 21 năm, tôi cũng không giỏi tiếng Anh. Trước đây, chúng tôi sử dụng phiên dịch. Chỉ khoảng 4-5 năm gần đây tôi mới trực tiếp giao tiếp, đàm phán với khách hàng bằng tiếng Anh. Trong quá trình thương thảo, tôi nhận thấy, ngoại ngữ không phải là yếu tố quyết định hoàn toàn việc hợp tác, thay vào đó, tư duy giao tiếp mới đặc biệt quan trọng. Nếu có tư duy tốt, doanh nghiệp vẫn có thể tìm kiếm và chốt đơn hàng bình thường".

Theo Giám đốc Công ty Xúc tiến xuất khẩu Vietgo Nguyễn Tuấn Việt, tư duy giao tiếp giữ vai trò quan trọng trong việc đàm phán với khách hàng quốc tế.

Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, quan sát từ doanh nghiệp của ông, nhiều khách hàng lớn, có tiềm lực và kinh nghiệm trên thị trường quốc tế đến từ các quốc gia như Pháp, Nhật Bản, Italy hay Tây Ban Nha. Do đó, doanh nghiệp cần tìm cách thích nghi với ngôn ngữ và phương thức giao tiếp của đối tác.

Bà Huỳnh Thị Ngọc Hạnh, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Miss Cara cũng nhận định hạn chế về ngoại ngữ không còn là "nút thắt" với các doanh nghiệp trong lĩnh vực xuất, nhập khẩu.

"Sự phát triển của các công nghệ dịch thuật đang tạo ra nhiều thuận lợi cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc trao đổi với khách hàng có thể thực hiện thông qua tin nhắn trên mạng xã hội, email hoặc các nền tảng trực tuyến, kết hợp với Google Dịch và những phần mềm hỗ trợ ngôn ngữ", bà Hạnh nói thêm.

Bên cạnh vấn đề về hạn chế ngoại ngữ, việc nhận một đơn hàng quốc tế có thể trở thành áp lực lớn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu đơn vị này phải bỏ toàn bộ tiền mua nguyên liệu, sản xuất và vận chuyển trước khi nhận được thanh toán.

Ông Trần Bình Minh, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Bình Minh Café cho rằng, với những doanh nghiệp nhỏ, không có nhiều vốn, việc tìm cách "thoát vốn" cần được tính toán ngay từ khi đàm phán đơn hàng. Một trong những phương án quan trọng là yêu cầu khách hàng thanh toán trước một phần giá trị đơn hàng.

Doanh nghiệp có thể từng bước nâng tỷ lệ thanh toán trước, hướng tới việc khoản tiền đặt cọc đủ để trang trải phần lớn chi phí nguyên liệu đầu vào hoặc chỉ thiếu hụt một phần nhỏ. Cách làm này giúp doanh nghiệp không phải ứng toàn bộ vốn của mình cho một đơn hàng. Dòng tiền của khách hàng được đưa vào chu kỳ sản xuất thay vì doanh nghiệp phải sử dụng toàn bộ vốn tự có.

"Môi trường đầu tư tại Việt Nam rất hấp dẫn, thu hút nhiều doanh nghiệp lớn từ các quốc gia trên thế giới đến để mở nhà máy và sản xuất hàng xuất khẩu. Cùng với công đoạn sản xuất, việc bán hàng và xây dựng đội ngũ bán hàng thương mại cũng vô cùng quan trọng. Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ ở hiện tại cũng hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong việc giao tiếp với khách hàng một cách thuận lợi hơn trước", ông Nguyễn Tuấn Việt cho biết thêm.