Độc đáo 'bảo tàng chiến tranh' của anh Thập

Hiện nay, Bảo tàng của anh Thập đang lưu giữ hơn 2.000 kỷ vật thời chiến.

Hành trình tôn vinh quá khứ

Cơ duyên đưa anh Nguyễn Văn Thập đến với con đường sưu tầm kỷ vật chiến tranh bắt đầu khá tình cờ. Sinh ra trong một gia đình khó khăn, anh sớm mưu sinh bằng nghề xây dựng. Những công trình trải dài từ Bắc vào Nam đã tạo cơ hội để anh đặt chân đến nhiều vùng đất, gặp gỡ nhiều con người. Từ những lần bắt gặp các món đồ cũ, đồ cổ bị bỏ quên, niềm đam mê sưu tầm hiện vật chiến tranh dần nhen nhóm trong anh.

Để có được hơn 2.000 hiện vật như ngày nay, anh Thập đã dành hơn 10 năm rong ruổi khắp các tỉnh, thành. Không ít chuyến đi kéo dài hàng tháng trời, lặn lội từ các cơ sở thu mua phế liệu đến những làng quê xa xôi chỉ để tìm kiếm một chiếc bi đông méo mó hay mảnh vỏ đạn còn sót lại sau chiến tranh.

Anh Thập giới thiệu với khách tham quan những kỷ vật chiến tranh mà anh sưu tầm .

Anh Thập chia sẻ: “Ban đầu tôi chỉ sưu tầm theo sở thích. Nhưng mỗi khi nghe những câu chuyện từ các cựu chiến binh, thấy được sự nâng niu, tiếc nuối của họ đối với những món đồ đã cùng mình vượt qua mưa bom bão đạn, tôi hiểu rằng đây không chỉ là đồ vật. Đó là những nhân chứng sống động và một phần ký ức của lịch sử mà nếu không được lưu giữ, sẽ dần bị thời gian xóa nhòa”.

Sự kiên trì của anh đã được đền đáp. Từ những món đồ từng phải cất giữ trên gác xép do thiếu không gian, nay tất cả được trưng bày khoa học, ngăn nắp, trở thành một kho tư liệu quý giá. Những chiếc áo trấn thủ, bi đông, vỏ đạn pháo, mũ cối, mũ phi công của quân ta và đối phương, la bàn, ống nhòm... đều mang trong mình dấu ấn của một thời khói lửa.

Đặc biệt, bộ sưu tập còn sở hữu nhiều hiện vật quý hiếm như tấm bản đồ gốc trận tiến công cứ điểm Làng Vây của Sư đoàn 304 trong Chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh (tháng 2/1968), hay những chiếc cúp được chế tác từ xác máy bay Mỹ do dân quân tỉnh Vĩnh Phú bắn rơi.

Anh Thập dành trọn tâm huyết để chăm chút từng hiện vật mỗi ngày.

Bảo tàng kết nối thế hệ

Không gian trưng bày của anh đã trở thành “địa chỉ đỏ” đối với nhiều người dân, đặc biệt là các học sinh và cựu chiến binh. Ở đây, không có những tủ kính bóng loáng hay hướng dẫn viên chuyên nghiệp, mà chỉ có chủ nhân bảo tàng - vừa là nhà sưu tầm, vừa là người truyền lửa, say sưa kể về lịch sử của từng món đồ.

Em Trần Quốc Anh, học sinh trường THPT Trần Phú, phường Vĩnh Phúc, xúc động chia sẻ: “Đến với bảo tàng của anh Thập, em được tận mắt chứng kiến và chạm tay vào những hiện vật của cha ông. Mỗi món đồ đều gắn liền với một câu chuyện lịch sử. Chứng kiến chúng, em cảm thấy tự hào hơn về truyền thống dân tộc và càng thêm trân trọng cuộc sống hòa bình hiện tại”.

Những chiếc áo trấn thủ, bình tông, vỏ đạn pháo, mũ cối, mũ phi công... được trưng bày trong “Bảo tàng anh Thập”.

Không chỉ mở cửa đón khách tham quan, anh Thập còn tích cực phối hợp với Bảo tàng tỉnh và các trường học trong công tác giáo dục truyền thống. Cô giáo Bùi Thị Hiền, Trường THPT Trần Phú, phường Vĩnh Phúc cho biết, những hiện vật được mượn từ “Bảo tàng anh Thập” đã trở thành giáo cụ trực quan sinh động trong các tiết học lịch sử, giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về những hy sinh, gian khổ của thế hệ cha anh.

Ngồi giữa hàng ngàn kỷ vật, cựu chiến binh Trần Văn Thắng - một người lính từng đi qua các chiến dịch từ Tây Nguyên đến Sài Gòn - bồi hồi cầm trên tay chiếc bi đông, ăng-gô: “Chiếc ba lô ngày xưa với người lính như một gia đình thu nhỏ. Trên đó ghi tên tuổi, địa chỉ để nếu chẳng may hy sinh, đồng đội có thể gửi lại cho gia đình. Nhìn lại những kỷ vật này, ký ức chiến trường như sống dậy, đầy bi tráng nhưng cũng rất đỗi tự hào”.

Phần lớn kỷ vật thời chiến đều do anh Thập dày công sưu tầm từ khắp mọi miền đất nước.

Họa sĩ Hoàng Trúc, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Phú Thọ, khi ghé thăm không gian này cũng không giấu được sự xúc động: “Đối với nghệ sĩ, đây không chỉ là những món đồ cổ, mà là nguồn cảm hứng sáng tác bất tận. Anh Thập không chỉ đang lưu giữ vật chất, anh ấy đang nuôi dưỡng cảm xúc, nhắc nhớ về cái giá của hòa bình mà thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng xương máu”.

Với anh Nguyễn Văn Thập, mỗi kỷ vật đều là một mảnh ký ức thiêng liêng. Dù cuộc sống còn nhiều lo toan, anh vẫn dành trọn tâm huyết để chăm chút từng hiện vật mỗi ngày. Đó không chỉ là niềm đam mê, mà còn là trách nhiệm với lịch sử, là cách để quá khứ hào hùng của cha anh không bị lãng quên.

Trong căn “Bảo tàng tại gia” giản dị ấy, theo thời gian, những hiện vật vẫn ngày một dày thêm, lặng lẽ làm cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, để tinh thần Bộ đội Cụ Hồ và những giá trị bất diệt của lịch sử tiếp tục được truyền lại cho các thế hệ mai sau.