Độc đáo lễ hội kéo lửa, thổi cơm thi tại đình Thị Cấm
Làng Thị Cấm, phường Xuân Phương, Hà Nội từ lâu đã nổi tiếng với Hội chạy - kéo lửa - thổi cơm thi, diễn ra vào ngày mùng 8 tháng Giêng hằng năm. Đây là hoạt động nhằm tái hiện tinh thần rèn luyện quân đội thời xưa, đồng thời, giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống.
Ngày 24-2 (tức mùng 8 Tết Nguyên đán), rất đông người dân tề tựu về sân đình Thị Cấm để tham gia Hội chạy - kéo lửa - thổi cơm thi truyền thống.
Các đội thi kéo lửa thổi cơm xúng xính quần áo để chuẩn bị cho lễ hội.
Lễ hội kéo lửa thổi cơm làng Thị Cấm diễn ra thường niên để tưởng nhớ công ơn Thành hoàng của làng - Tướng quân Phan Tây Nhạc.
Hội thi có 4 đội tham gia với các phần thi gồm: Chạy lấy nước, kéo lửa, thổi cơm theo phương pháp truyền thống.
Tương truyền, hội chạy - kéo lửa - thổi cơm thi bắt nguồn từ tướng quân Phan Tây Nhạc khi xưa về làng Thị Cấm mở hội chọn người nấu cơm phục vụ binh lính khi ra trận.
Trong tiếng trống rộn ràng, với sự cổ vũ nhiệt tình của dân làng và khách thập phương, bốn đội thi với đồng phục khác nhau, mỗi đội 10 người gồm cả nam và nữ đại diện cho bốn giáp của làng tham gia tranh tài.
Các dụng cụ để nấu cơm được chuẩn bị từ trước, trong khi đó, bộ phận hậu cần của các đội thi như sàng thóc, giã gạo... làm việc hết công suất.
Không gian đình làng Thị Cấm vang dội tiếng trống chiêng, tiếng người dân hò reo cổ vũ các đội kéo lửa thổi cơm.
Thi nấu cơm bằng bùi nhùi và củi với những chiếc nồi bé đòi hỏi nhiều kỹ năng. Đa số người dự thi là những người có tuổi trong làng, có nhiều kinh nghiệm.
Sau khi nấu cơm được khoảng 15 phút, các đội thi đốt rơm lấy tro để vùi nồi cơm cho chín. Cùng lúc này, các bô lão trong làng đi tìm và kiểm tra từng niêu cơm.
Việc chấm thi dựa trên nhiều tiêu chí gồm: Phần thi chạy lấy nước, trong đó các thanh niên phải chạy quãng đường khoảng 1km để lấy nước mang về đình trước tiên; phần thi kéo lửa cũng tương tự, đội kéo được lửa sớm nhất sẽ giành chiến thắng.
Cuộc thi là sự tái hiện trí tuệ, sự khéo léo trong rèn quân của cha ông ta ngày xưa để chống giặc ngoại xâm. Đây là nét văn hóa cần được giữ gìn, nhằm giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống của dân tộc, đồng thời, cầu mong một năm mới may mắn, đủ đầy.
Sau khi cơm được tìm thấy, các cụ sẽ mang vào đình trong và xới cơm ra bát cúng thần linh, rồi ban giám khảo mới được nếm và chấm giải.
Lễ hội thổi cơm thi Thị Cấm không chỉ là một hoạt động văn hóa đặc sắc, mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết và sự khéo léo, sáng tạo của người Việt từ bao đời nay.
