Độc đáo tranh hoa thông

Công đoạn cắt tỉa quả thông. Ảnh: Nguyễn Thị Nam

Khe Tre là vùng đất có nhiều giá trị văn hóa của người Cơ Tu, từ vải zèng trong trang phục truyền thống đến các lễ hội dân gian. Tuy nhiên, địa phương vẫn thiếu những sản phẩm quà lưu niệm đặc trưng để du khách có thể mang về sau mỗi chuyến đi.

Từ thực tế đó, Nguyễn Hồ Y Hoàn, học sinh Trường THCS thị trấn Khe Tre, bắt đầu trăn trở về một sản phẩm lưu niệm mang dấu ấn quê hương. Trong giờ học mỹ thuật với chủ đề quà lưu niệm, Hoàn nảy ra ý tưởng tận dụng những quả thông rụng quanh trường để sáng tạo tranh.

“Thấy quả thông rụng nhiều mà không ai sử dụng, em nghĩ nếu biết cách làm, có thể kể câu chuyện về Khe Tre theo cách của chúng em”, Hoàn chia sẻ. Em đã trao đổi ý tưởng với các bạn Thanh Ngọc, Khánh Ngọc và Nhật Minh. Nhận được sự đồng tình của nhóm, cùng sự hỗ trợ tích cực từ cô Nguyễn Thị Nam, giáo viên mỹ thuật, nhóm học sinh bắt tay vào thực hiện những bức tranh đầu tiên.

“Điểm đáng quý của sản phẩm không chỉ nằm ở tính sáng tạo mà còn ở cách tận dụng nguyên liệu. Quả thông là thứ rất dễ tìm, khi kết hợp với vải zèng và những yếu tố bản địa, các em tạo đã ra một sản phẩm vừa thân thiện với môi trường, vừa mang đậm dấu ấn địa phương”, cô Nam chia sẻ.

Sau giờ học, nhóm bạn rủ nhau đi nhặt quả thông, mang về rửa sạch, phơi khô. Từng quả được tách cánh, cắt tỉa thành hình những bông hoa. Những cánh hoa thô ráp tiếp tục được tô màu rực rỡ như đỏ, vàng, xanh, tím. Dù công đoạn này đòi hỏi nhiều thời gian và sự khéo léo, nhưng cũng chính nhờ đó, vẻ đẹp của những bông hoa dần hiện ra.

Song song đó, trên nền vải toan, các em phác thảo và tô màu những hình ảnh đặc trưng văn hóa Cơ Tu như người phụ nữ trong trang phục truyền thống, hoa văn và cảnh sinh hoạt cộng đồng. Khi nền tranh hoàn thiện, hoa thông nhiều màu được gắn bằng keo nến, tạo điểm nhấn và chiều sâu.

“Trung bình một bức tranh kích thước 40x60cm tụi em cần từ 2 - 3 ngày để hoàn thành. Chi phí sản xuất khoảng 200.000 đồng, chủ yếu nằm ở màu vẽ, vải toan và khung tranh”, Hoàn cho biết.

Điểm độc đáo nhất là những mảnh vải zèng được cắt tỉa và gắn vào trang phục nhân vật trong tranh. Không chỉ là chất liệu trang trí, những mảnh vải zèng còn mang theo ký ức. Đó có thể là tấm vải cũ trong góc nhà, là phần vải thừa sau một lần may áo, hay là màu sắc quen thuộc từng theo chân các em trong những ngày hội làng.

Hoàn thành những bức tranh đầu tiên, nhóm mang sản phẩm ra trưng bày tại chợ phiên xã để thử nghiệm. Nhờ sự độc đáo, gian hàng nhỏ nhanh chóng thu hút người dân và du khách; có người dừng lại xem, có người mua làm kỷ niệm.

“Đến chợ phiên Khe Tre, tôi bất ngờ khi thấy tranh làm từ quả thông. Tôi rất thích và đã mua hai bức để làm kỷ niệm, tặng người thân”, chị Nguyễn Thu Hương, du khách, chia sẻ.

Từ tháng 12/2025 đến nay, gần 20 bức tranh đã được bán ra, trung bình khoảng 1 triệu đồng mỗi bức. Số tiền thu được tiếp tục được dùng để mua vật liệu, làm thêm tranh, và một phần được dành cho các hoạt động chung của trường như tặng quà Tết cho các bạn khó khăn, hoặc sơn lại những chiếc ghế đá cũ.

Để sản phẩm được nhiều người biết đến hơn, cô Nam cùng các em học sinh cũng đã xin phép chính quyền địa phương trưng bày tranh tại Nhà Văn hóa Dân tộc xã Khe Tre. “Về lâu dài, sản phẩm có thể trở thành quà lưu niệm độc đáo, thân thiện với môi trường, đồng thời mở ra các hoạt động trải nghiệm làm tranh hoa thông, góp phần lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường và bản sắc địa phương”, cô Nam kỳ vọng.