Đọc gì trước khi đến Huế?

Du khách chụp ảnh tại cung An Định (Huế) dịp nghỉ lễ 2/9. Ảnh: Châu Sa.

Huế đang trải qua một năm du lịch sôi động. Từ đầu năm, hình ảnh du khách chen chân tại Đại Nội, cung An Định và các lăng tẩm liên tục xuất hiện trên mạng xã hội. Những chương trình như Hoàng cung huyền ảo, Dạ yến Hoàng cung góp phần làm mới trải nghiệm di sản, thu hút du khách đến với cố đô.

Theo Sở Tài chính TP Huế, 8 tháng đầu năm 2026, thành phố ước đón 5,82 triệu lượt khách, tăng 26,4% so với cùng kỳ. Trong đó, khách quốc tế đạt gần 1,76 triệu lượt. Doanh thu du lịch ước đạt 13.790 tỷ đồng.

Không chỉ hấp dẫn bởi Đại Nội, lăng tẩm hay sông Hương, Huế còn sở hữu kho tàng lịch sử, văn hóa và ẩm thực phong phú. Mỗi công trình, địa danh hay món ăn đều gắn với những câu chuyện riêng, góp phần tạo nên bản sắc của vùng đất cố đô.

Tri Thức - Znews gợi ý 5 cuốn sách giúp du khách hiểu thêm về lịch sử, văn hóa và đời sống Huế trước chuyến đi.

Người Huế kể chuyện Huế của Lê Vũ Trường Giang, do NXB Kim Đồng xuất bản năm 2024. Ảnh: NXB Kim Đồng.

Người Huế kể chuyện Huế
Tập tản văn, biên khảo về lịch sử và văn hóa Huế

Huế không thiếu những câu chuyện hấp dẫn. Đằng sau cảnh vật, công trình cổ hay tên gọi một địa danh là những giai thoại được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Nhà văn Lê Vũ Trường Giang đưa những câu chuyện ấy vào Người Huế kể chuyện Huế, qua góc nhìn của một người sinh ra và lớn lên tại vùng đất cố đô.

Cuốn sách dày 152 trang, tập hợp các giai thoại về lịch sử, danh nhân, văn học và văn hóa dân gian. Những mẩu chuyện góp phần lưu giữ ký ức và phản ánh đời sống, con người xứ Huế qua nhiều thời kỳ.

Điểm thú vị của tác phẩm nằm ở những chi tiết ít xuất hiện trong các chương trình tham quan thông thường. Du khách có thể nhìn thấy một Huế cổ kính, tao nhã và giàu chất thơ. Thành phố cũng hiện lên với những câu chuyện bí ẩn, những dấu tích của quá khứ và đời sống tinh thần phong phú.

Dạ thưa, xứ Huế bây chừ do Nguyễn Thái Bình chủ biên, được NXB Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản năm 2025. Ảnh: Binhbanbook.

Dạ thưa, xứ Huế bây chừ
Du khảo - bút ký về văn hóa, lịch sử và du lịch Huế

Nếu Người Huế kể chuyện Huế mở ra những lớp ký ức, Dạ thưa, xứ Huế bây chừ lại đưa độc giả vào một hành trình khám phá trực tiếp vùng đất cố đô. Cuốn sách gồm 14 bài viết của nhóm tác giả là những nhà báo chuyên theo dõi lĩnh vực văn hóa, du lịch. Nội dung trải rộng trên nhiều khía cạnh, gồm lịch sử, kiến trúc, cảnh sắc thiên nhiên, ẩm thực và đời sống con người.

Hành trình bắt đầu với Đại Nội, nơi lưu giữ dấu tích của triều Nguyễn. Độc giả tiếp tục khám phá những lăng tẩm, chùa chiền và các công trình tôn giáo. Các bài viết giới thiệu kiến trúc, giá trị lịch sử cùng những câu chuyện gắn với từng địa danh.

Sách không bó hẹp trong không gian kinh thành. Những trang viết tiếp theo đưa người đọc đến phá Tam Giang, biển Lăng Cô và vùng đất A Lưới. Mỗi nơi mang một vẻ đẹp riêng, góp phần tạo nên diện mạo đa dạng của Huế.

Tên sách cũng gợi lên một nét đặc trưng trong cách giao tiếp của người địa phương. Tiếng dạ, thưa thể hiện sự nhẹ nhàng, lịch thiệp và trở thành một phần trong bản sắc văn hóa Huế.

Điểm đáng đọc là cách tác phẩm kết nối di sản với đời sống đương đại. Du khách có thể tìm thấy những điểm đến quen thuộc trong sách, đồng thời khám phá thêm các địa danh ngoài khu vực trung tâm.

Với lối viết gần gũi cùng hình ảnh minh họa, cuốn sách phù hợp để đọc trước khi lên lịch trình. Độc giả có thể hình dung rõ hơn về từng điểm đến và lựa chọn những trải nghiệm phù hợp với sở thích.

Ai đã đặt tên cho dòng sông? của Hoàng Phủ Ngọc Tường, do NXB Hội Nhà văn xuất bản năm 2010. Ảnh: Goodreads.

Ai đã đặt tên cho dòng sông?
Bút ký

Nhắc đến Huế, khó có thể bỏ qua sông Hương. Dòng sông chảy qua trung tâm thành phố, gắn với cầu Trường Tiền, chùa Thiên Mụ và nhiều công trình lịch sử.

Dưới ngòi bút Hoàng Phủ Ngọc Tường, thắng cảnh quen thuộc ấy mang một đời sống phong phú hơn. Trong bài bút ký nổi tiếng, tác giả lần theo hành trình của sông Hương, bắt đầu ở vùng thượng nguồn Trường Sơn. Dòng nước vượt qua núi rừng, len lỏi giữa những ngọn đồi rồi chảy về thành phố. Mỗi chặng đường mang một vẻ đẹp riêng. Khi đi qua Huế, sông Hương trở nên dịu dàng và trầm mặc. Dòng sông gắn với những khu vườn, mái chùa, thành quách và các địa danh quen thuộc.

Cảnh sắc được tái hiện bằng ngôn ngữ giàu hình ảnh, kết hợp kiến thức địa lý, lịch sử và văn hóa. Tác giả không chỉ ngắm sông Hương như một cảnh quan thiên nhiên. Ông nhìn dòng sông qua những biến động lịch sử, đời sống nghệ thuật và ký ức của người dân.

Nhờ đó, sông Hương trở thành nhân vật trung tâm trong câu chuyện về Huế. Đây là cuốn sách đáng đọc trước khi du khách đi thuyền trên sông Hương, ghé thăm chùa Thiên Mụ hay dạo bước bên cầu Trường Tiền. Những địa danh ngoài đời phần nào gợi lại hình ảnh và câu chuyện đã xuất hiện trên trang sách.

Tác phẩm cũng mang đến một cách thưởng ngoạn Huế chậm rãi hơn. Vẻ đẹp của thành phố không chỉ nằm ở những công trình nổi tiếng, mà còn hiện diện trong dòng nước, cảnh sắc và những dấu tích văn hóa dọc đôi bờ.

Cuốn sách của tác giả Đỗ Minh Điền chấp bút, do NXB Tổng hợp TP.HCM xuất bản năm 2024. Ảnh: Bến Nghé Books.

Huế và triều Nguyễn, theo dấu thời gian
Khảo cứu lịch sử - văn hóa

Với những du khách muốn tìm hiểu sâu hơn về cố đô, Huế và triều Nguyễn, theo dấu thời gian cung cấp nhiều tư liệu lịch sử đáng chú ý. Cuốn sách dày 295 trang, gồm 16 bài nghiên cứu và biên khảo. Nội dung được chia thành ba phần gồm Tìm lại Huế xưa, Huế và triều Nguyễn qua tư liệu báo chí, Xuất bản sách tại Huế trước năm 1945.

Tác giả Đỗ Minh Điền lựa chọn cách tiếp cận lịch sử thông qua việc sưu tầm, đối chiếu và nghiên cứu tư liệu. Những bài viết góp phần tái hiện diện mạo vùng đất từng giữ vai trò kinh đô của Việt Nam dưới triều Nguyễn.

Điểm khác biệt của tác phẩm nằm ở cách khám phá quá khứ bằng tư liệu. Những thông tin được đặt trong bối cảnh lịch sử, giúp độc giả hiểu thêm về các khía cạnh ít được đề cập trong những lời giới thiệu ngắn tại điểm tham quan.

Trước khi bước vào Đại Nội hay ghé thăm các lăng vua Nguyễn, cuốn sách giúp du khách có thêm kiến thức về vùng đất từng là trung tâm chính trị, văn hóa của đất nước. Các công trình không còn đơn thuần là những điểm chụp ảnh. Chúng trở thành dấu tích của một giai đoạn lịch sử với nhiều câu chuyện cần tìm hiểu.

Về Huế ăn cơm của Phi Tân, do NXB Lao động phối hợp với Chibooks phát hành năm 2021. Ảnh: Fahasa.

Về Huế ăn cơm
Tản văn về ẩm thực và đời sống Huế

Ẩm thực là một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá Huế. Bên cạnh những món ăn cung đình, vùng đất này còn có nền ẩm thực dân dã phong phú, gắn liền với nếp sống và ký ức của người địa phương. Trong Về Huế ăn cơm, nhà văn Phi Tân đưa độc giả trở về với những hương vị thân thuộc qua các trang tản văn giàu cảm xúc.

Cuốn sách không chỉ nhắc đến bún bò, bánh bột lọc hay những món đặc sản thường xuất hiện trong cẩm nang du lịch. Tác giả còn viết về dưa hường, chột môn, con hến cùng các loại cá sông, cá biển, cá đầm phá. Những nguyên liệu bình dị gợi lại mâm cơm gia đình và nếp ăn uống của người Huế.

Điểm hấp dẫn của cuốn sách nằm ở cách nhìn ẩm thực như một phần của đời sống. Mỗi món ăn mang theo câu chuyện về vùng đất sản sinh ra nguyên liệu, cách chế biến và tình cảm của người nấu.