Dốc Thẩm Mã - Dải lụa vắt ngang miền đá
Có những cung đường khiến người ta nhớ bởi sự hiểm trở, có những miền đất níu chân du khách bởi cảnh sắc thiên nhiên kỳ vĩ. Và cũng có những nơi, chỉ một lần đặt chân đến đã đủ để thương nhớ mãi. Dốc Thẩm Mã trên Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang là một nơi như thế. Giữa trập trùng núi đá tai mèo, con dốc quanh co như dải lụa mềm vắt ngang sườn núi, vừa mang vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên, vừa lưu giữ những câu chuyện về cuộc sống, tập quán và sức sống bền bỉ của đồng bào vùng cao.
Cung đường thử sức người và ngựa
Nằm trên tuyến Quốc lộ 4C, thuộc địa phận xã Phố Cáo, tỉnh Tuyên Quang, dốc Thẩm Mã là một trong những điểm dừng chân nổi tiếng trên hành trình khám phá Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn. Con dốc có độ cao khoảng 1.400 - 1.500 m so với mực nước biển, nổi bật với những khúc cua liên tiếp uốn lượn theo triền núi. Nhìn từ trên cao, con đường hiện lên với những đường cong mềm mại, lúc ôm sát vách đá, lúc mở rộng tầm nhìn ra thung lũng phía xa.

Toàn cảnh dốc Thẩm Mã với những khúc cua uốn lượn mềm mại giữa trùng điệp núi đá, tạo nên bức tranh thiên nhiên hùng vĩ nơi Cao nguyên đá Đồng Văn.
Tên gọi Thẩm Mã gắn với một câu chuyện được người dân địa phương truyền lại qua nhiều thế hệ. Thuở trước, khi đường sá còn cách trở, ngựa là phương tiện vận chuyển hàng hóa chủ yếu của đồng bào vùng cao. Những đoàn ngựa thồ phải vượt qua nhiều con dốc quanh co, hiểm trở để đưa hàng hóa từ miền xuôi lên các bản làng. Riêng tại con dốc này, người dân thường cho ngựa thồ hàng vượt dốc để thử sức. Con ngựa nào có thể lên đến đỉnh mà vẫn giữ được sức khỏe, sự dẻo dai sẽ được lựa chọn cho những chuyến đi dài. Từ đó, cái tên Thẩm Mã mang ý nghĩa thử sức ngựa được lưu truyền.
Câu chuyện về tên gọi không chỉ gợi nhắc một tập quán sinh hoạt xưa mà còn cho thấy sự gắn bó mật thiết giữa con người với thiên nhiên trên miền đá. Địa hình hiểm trở từng là trở ngại trong đời sống, sản xuất, nay lại trở thành nét đặc trưng tạo nên sức hấp dẫn riêng cho vùng đất này.
Ngày nay, con dốc đã được cải tạo, trở thành một phần của tuyến đường Hạnh Phúc, con đường nối liền các vùng đất nơi địa đầu cực Bắc. Những chuyến xe nối nhau vượt dốc, đưa du khách đến với Đồng Văn, Mèo Vạc và những bản làng nằm nép mình giữa núi đá. Dẫu phương tiện đã đổi thay, dốc Thẩm Mã vẫn giữ nguyên sức cuốn hút bởi vẻ đẹp vừa phóng khoáng, vừa thách thức của núi rừng.
Bức họa thiên nhiên giữa miền đá xám
Điều làm nên sức hấp dẫn của dốc Thẩm Mã trước hết là cảnh sắc thiên nhiên đặc trưng của Cao nguyên đá Đồng Văn. Những dãy núi đá tai mèo nối tiếp nhau, nhấp nhô giữa nền trời xanh thẳm. Các vách đá xám bạc, những thung lũng sâu và những nương ngô đan xen tạo nên bức tranh thiên nhiên vừa hùng vĩ, vừa mộc mạc.
Từ điểm dừng chân trên đỉnh dốc, phóng tầm mắt xuống phía dưới, những khúc cua nối tiếp nhau hiện ra như nét vẽ mềm mại giữa đại ngàn. Con đường nhỏ bé giữa trùng điệp núi non khiến con người càng cảm nhận rõ sự bao la của đất trời. Xa xa, những mái nhà trình tường nép mình bên sườn núi, những thửa ruộng nhỏ len lỏi giữa đá, thấp thoáng bóng người đi nương, đi chợ, phản ánh nhịp sống bình dị của miền non cao.
Mỗi mùa, dốc Thẩm Mã lại mang một vẻ đẹp riêng. Mùa xuân, sắc hoa đào, hoa mận điểm tô những gam màu tươi mới giữa núi đá. Khi hè về, màu xanh của cây trồng phủ lên những triền núi, làm dịu đi vẻ khô cằn của đá xám. Thu sang, những nương ngô, thửa ruộng chuyển màu theo mùa vụ, hòa cùng sắc tím hồng của hoa tam giác mạch trên cao nguyên. Mùa đông, sương mù bảng lảng phủ lên những sườn núi, khiến con dốc trở nên trầm mặc, huyền ảo.
Không cần những công trình kiến trúc cầu kỳ hay cảnh quan nhân tạo, vẻ đẹp của dốc Thẩm Mã được tạo nên từ chính sự nguyên sơ của núi rừng. Đó là vẻ đẹp khiến du khách muốn dừng lại lâu hơn, để ngắm nhìn, cảm nhận và lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ giữa miền biên viễn.
Hơi thở cuộc sống giữa đại ngàn
Nếu núi đá tạo nên dáng hình của dốc Thẩm Mã thì con người chính là yếu tố làm nên sức sống cho vùng đất này. Trên đỉnh dốc, hình ảnh những em nhỏ người Mông trong trang phục truyền thống, với chiếc váy xòe rực rỡ, chiếc ô nhỏ hay những bó hoa rừng trên tay đã trở nên thân thuộc với nhiều du khách.
Giữa không gian rộng lớn của núi rừng, những dáng hình nhỏ bé ấy mang đến một gam màu tươi sáng, góp phần tạo nên nét riêng cho điểm đến. Nụ cười hồn nhiên, ánh mắt trong veo và sắc màu trang phục truyền thống của các em khiến bức tranh miền đá thêm phần sinh động.

Các em nhỏ người Mông trong trang phục truyền thống, bên cạnh là những gùi hoa rừng rực rỡ sắc màu là điểm thu hút du khách đến với dốc Thẩm Mã.
Đi sâu hơn vào những bản làng quanh con dốc, du khách có thể bắt gặp những ngôi nhà trình tường đất vàng nâu, hàng rào đá được xếp thủ công, những nương ngô bám vào sườn núi. Cuộc sống của đồng bào nơi đây gắn bó với nương rẫy, chăn nuôi và những phiên chợ vùng cao. Trong nhịp sống ấy, những phong tục, tập quán, trang phục, tiếng nói và nếp sinh hoạt truyền thống được gìn giữ, trở thành nét văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc trên Cao nguyên đá.
Đến dốc Thẩm Mã, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng một cung đường đẹp mà còn có cơ hội cảm nhận vẻ đẹp của con người miền núi cần cù, mộc mạc và giàu nghị lực. Chính sự thích nghi với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, tinh thần lao động bền bỉ và tình yêu quê hương đã giúp đồng bào nơi đây gây dựng cuộc sống, gìn giữ bản sắc văn hóa qua nhiều thế hệ.
Cùng với sự phát triển của du lịch, dốc Thẩm Mã ngày càng trở thành điểm dừng chân được nhiều du khách lựa chọn trong hành trình khám phá vùng cực Bắc. Giá trị của điểm đến không chỉ nằm ở cảnh quan mà còn ở những câu chuyện văn hóa, lịch sử và đời sống con người cần được trân trọng, gìn giữ. Những bức ảnh check-in, những thước phim ghi lại cung đường uốn lượn và cảnh sắc núi non đã đưa hình ảnh nơi đây đến gần hơn với bạn bè trong nước và quốc tế.
Nguồn Cao Bằng: https://baocaobang.vn/doc-tham-ma-dai-lua-vat-ngang-mien-da-3194496.html

