Đổi cách nghĩ, xoay cách làm: Cỗ xe kinh tế Việt Nam sẵn sàng bứt tốc đường dài

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tuyên thệ nhậm chức. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI không chỉ là bước “khởi động” cho một nhiệm kỳ mới, mà như tiếng trống lệnh vang dội, giục giã cả guồng máy quốc gia tăng tốc vào kỷ nguyên phát triển. Từ việc kiện toàn nhân sự đến định hình chiến lược phát triển nhanh, bền vững, mọi chuyển động đều cho thấy một tinh thần đổi mới rõ rệt và khát vọng vươn lên mạnh mẽ.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tuyên thệ nhậm chức. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

"Tuyên ngôn hành động”: Điều hành nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng cao và bền vững

Việc Quốc hội phê chuẩn Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng nhiều lãnh đạo đa phần được đào tạo bài bản về kinh tế, tài chính, luật, chính sách công, là minh chứng cho thấy định hướng xây dựng một Chính phủ hiện đại, chuyên nghiệp và hành động quyết liệt trong kỷ nguyên phát triển mới.

Ngay trong bài phát biểu nhậm chức, trước toàn thể Quốc hội và đồng bào, cử tri cả nước, Thủ tướng cũng đã đưa ra 5 định hướng chiến lược, được coi là “tuyên ngôn hành động” của nhiệm kỳ mới, nhận được sự đồng thuận cao từ Quốc hội và cử tri. Đó là xây dựng một Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân; quyết tâm, nỗ lực cao nhất điều hành nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng cao và bền vững; vận hành hiệu quả tổ chức bộ máy theo mô hình mới; xây dựng một Chính phủ đoàn kết, phối hợp và đồng hành; xây dựng một Chính phủ liêm chính, kỷ luật, bản lĩnh và trách nhiệm.

Trong điều kiện phát triển hiện nay, theo ý kiến của đa phần đại biểu Quốc hội, các định hướng trên không chỉ đáp ứng yêu cầu cấp thiết trước mắt mà còn thể hiện tầm nhìn dài hạn. Điểm nổi bật là tư duy quản trị hiện đại: Lấy ổn định vĩ mô làm nền tảng, đồng thời chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Song song với đó, việc cải cách thể chế cũng được Chính phủ xác định là “đột phá của đột phá,” nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, khơi thông nguồn lực. Trong đó, đầu tư công được định vị là “đòn bẩy chiến lược,” tập trung vào hạ tầng giao thông và hạ tầng số để tạo lan tỏa cho toàn nền kinh tế.

Các dự án đầu tư công được Tây Ninh đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân vốn nhằm góp phần tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. (Ảnh: Bùi Giang/TTXVN)

Đặc biệt là triết lý phát triển nhất quán lấy con người làm trung tâm, gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Ngay sau khi nhậm chức, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã làm việc liên tục với các bộ, ngành để cụ thể hóa các định hướng thành chương trình hành động. Trọng tâm là tháo gỡ khó khăn cho sản xuất - kinh doanh, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, kích cầu tiêu dùng và mở rộng xuất khẩu.

Đặc biệt, Chính phủ xác định chuyển từ tư duy ngắn hạn sang dài hạn, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo. Nguồn lực sẽ được tập trung vào các dự án hạ tầng chiến lược, đường sắt tốc độ cao và hạ tầng số, trong đó đầu tư công đóng vai trò “vốn mồi” dẫn dắt đầu tư xã hội.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng bộ máy Chính phủ mới cũng đã xác lập một mục tiêu đưa Việt Nam bứt phá với mức tăng trưởng hai con số. Tuy nhiên, người đứng đầu Chính phủ cũng thẳng thắn khẳng định: “Tăng trưởng phải đi kèm với ổn định vĩ mô.” Đây không chỉ là một mục tiêu kinh tế, mà là một bản lĩnh quản trị rủi ro. Thủ tướng nhấn mạnh không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao, không chấp nhận phải đánh đổi sự bất ổn định vĩ mô trong trung và dài hạn.

“Chính phủ ý thức sâu sắc điều đó và sẽ phải thực hiện các biện pháp để bảo đảm kiểm soát được sự ổn định vĩ mô,” Thủ tướng nhấn mạnh.

Nguồn lực sẽ được tập trung vào các dự án hạ tầng chiến lược. (Nguồn ảnh: TTXVN)

Để hiện thực hóa khát vọng trên, Chính phủ cũng đã định vị thể chế là “đột phá của đột phá.” Đáng chú ý, với quan điểm thể chế phải là hành lang thông thoáng để “cỗ xe kinh tế” tăng tốc, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu phải tháo gỡ dứt điểm các dự án tồn đọng và khơi thông nguồn lực đất đai - một “kho dự trữ giá trị khổng lồ” đang chờ được kích hoạt.

Đặc biệt, việc xác định năm 2026 là năm “hướng về cơ sở,” lấy mục tiêu củng cố và tăng cường chất lượng của cán bộ cấp cơ sở làm phương châm hành động, cho thấy đây là tư duy quản trị sâu sát; cũng như lấy năng lực kiến tạo của chính quyền địa phương làm thước đo thực tế cho mọi quyết sách.

Ngoài ra, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, Chính phủ cũng xác định thể chế là yếu tố then chốt. Quan điểm xuyên suốt là xây dựng hành lang pháp lý thông thoáng để “cỗ xe kinh tế” vận hành hiệu quả. Theo đó, các dự án tồn đọng sẽ được xử lý dứt điểm, nguồn lực đất đai được khơi thông.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì họp Thường trực Chính phủ và Thường trực Đảng ủy Chính phủ. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển

Bày tỏ niềm tin vào bộ máy Chính phủ nhiệm kỳ mới, cũng như các định hướng đột phá của Chính phủ, đại biểu Quốc hội Hoàng Thị Thanh Thúy - Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội của tỉnh Tây Ninh, đánh giá cao 5 định hướng mà Thủ tướng Lê Minh Hưng đề ra. Theo nữ đại biểu của đoàn Tây Ninh, đây là những nội dung rất trúng và đúng với yêu cầu thực tiễn.

Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy nhận định, các định hướng của Thủ tướng Lê Minh Hưng đều tập trung vào những vấn đề cấp thiết, mang tính “điểm nghẽn” cần sớm được xử lý. Nếu được triển khai hiệu quả và kịp thời, 5 nội dung mà Thủ tướng Chính phủ nêu, chắc chắn sẽ tạo động lực quan trọng, mở ra kỳ vọng về một giai đoạn phát triển mạnh mẽ hơn cho các địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế.

Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội của tỉnh Tây Ninh, cũng nhấn mạnh dù thời gian của đợt hai Kỳ họp thứ nhất khá ngắn, nhưng Quốc hội đã kịp thời điều chỉnh chương trình làm việc, bổ sung nhiều nội dung theo đề xuất của Chính phủ. Đáng chú ý là việc sửa đổi 4 luật thuế, có những luật mới được thông qua cách đây khoảng 3 tháng như Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), cho thấy tinh thần điều chỉnh chính sách rất nhanh chóng và linh hoạt.

“Trước kỳ họp, cử tri, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị mạnh mẽ về việc cần sớm điều chỉnh các ngưỡng doanh thu chịu thuế, do nhiều quy định hiện hành không còn phù hợp với thực tiễn. Vì vậy, việc Chính phủ kịp thời tiếp thu, trình sửa đổi ngay tại kỳ họp này là bước đi rất đáng ghi nhận. Đây là minh chứng rõ nét cho tinh thần cầu thị, trách nhiệm và sự chủ động của Chính phủ trong việc lắng nghe ý kiến người dân, doanh nghiệp để hoàn thiện chính sách, pháp luật,” đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy chia sẻ và khẳng định điều này cũng thể hiện rõ tính linh hoạt trong điều hành, góp phần đáp ứng kịp thời yêu cầu thực tiễn và tạo niềm tin cho xã hội.

Đại biểu tham dự phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Đánh giá cao về chất lượng đội ngũ lãnh đạo nhiệm kỳ 2026-2031, đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh) cũng bày tỏ sự tin tưởng cao đối với bộ máy quản lý nhà nước vừa được Quốc hội bầu với mức tín nhiệm gần như tuyệt đối. Theo đại biểu, đây là tập thể lãnh đạo hội tụ những người có năng lực, kinh nghiệm và tầm nhìn, tạo nền tảng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành trong thời gian tới.

Đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân cũng cho rằng thông điệp xây dựng Chính phủ hiện đại, kiến tạo, xác định người dân và doanh nghiệp là trung tâm, đã được cụ thể hóa bằng các ưu tiên rõ ràng như hoàn thiện thể chế, rà soát hệ thống pháp luật, cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn và khơi thông nguồn lực phát triển. Đồng thời, yêu cầu xây dựng bộ máy tinh gọn, vận hành hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, cũng được xem là nền tảng quan trọng cho quản trị quốc gia trong bối cảnh mới.

Do vậy, trước yêu cầu “nói đi đôi với làm,” đại biểu Trần Hoàng Ngân kỳ vọng Chính phủ điều hành trên cơ sở tư duy hiện đại, bám sát thực tiễn, gần hơn với người dân và doanh nghiệp để đưa ra quyết sách kịp thời, chính xác. Trong bối cảnh cạnh tranh gia tăng, yếu tố tốc độ càng trở nên cấp thiết, đòi hỏi Chính phủ cần phải hành động nhanh hơn, hiệu quả hơn nhưng vẫn bảo đảm ổn định. Trong đó, trọng tâm vẫn là hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng hệ thống pháp luật minh bạch, dễ thực thi, qua đó giảm chi phí tuân thủ và nâng cao mức độ hài lòng của người dân.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Lấy giải ngân đầu tư công "đo" mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu

Một điểm nhấn khác đáng chú ý được đặt ra cho nhiệm kỳ 2026-2031 là quy mô đầu tư rất lớn, với tổng vốn toàn xã hội dự kiến khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó đầu tư công hơn 8 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng đã chỉ rõ lời giải cho bài toán ngân sách, trong đó xác định Nhà nước chỉ đóng vai trò “vốn mồi,” còn 80% nguồn lực còn lại phải được huy động từ doanh nghiệp, xã hội và các dòng vốn quốc tế.

Bằng cách ví von “nền kinh tế như một ngôi nhà cần gia cố móng trước khi nâng tầng,” Thủ tướng Chính phủ đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về sự phát triển bền vững. Như vậy, với sự đồng hành của Quốc hội, sự đồng lòng của cộng đồng doanh nghiệp và tinh thần quyết liệt của bộ máy mới, Việt Nam đang tự tin tiến vào kỷ nguyên phát triển với một nền tảng vĩ mô vững chắc, sẵn sàng cho những chương mới rực rỡ và phồn vinh.

Tuy nhiên, một số ý kiến đại biểu Quốc hội cũng cảnh báo nguy cơ dàn trải, lãng phí. Đại biểu Nguyễn Văn Thân (Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh) đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu chống lãng phí mà Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đưa ra. Theo đại biểu Nguyễn Văn Thân, hiện có khoảng 3.000 công trình đang trong quá trình giải tỏa, chỉ cần vướng mắc nhỏ cũng có thể bị đình trệ, gây lãng phí lớn về nguồn lực.

Đại biểu Tráng A Dương trả lời phỏng vấn. (Ảnh: Minh Thúy/Vietnam+)

Đại biểu Nguyễn Văn Thân cho rằng mức độ thiệt hại từ lãng phí thậm chí còn lớn hơn nhiều so với tham nhũng nếu không được nhận diện đầy đủ. Những dự án “treo” kéo dài chỉ một năm cũng có thể gây thất thoát hàng tỷ USD. Vì vậy, cần có giải pháp quyết liệt để xử lý dứt điểm tình trạng này, tránh kéo dài gây hệ lụy cho nền kinh tế. Ngoài ra, khi chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều trụ sở, cụm bất động sản dôi dư cũng chưa được khai thác hiệu quả. Do đó, cần có cơ chế đấu thầu, cho thuê lại các tài sản này nhằm tránh tình trạng “đắp chiếu” và tạo thêm nguồn thu cho ngân sách.

Dẫn chứng thực tế tại Hà Nội - "trái tim của cả nước," đại biểu Nguyễn Văn Thân cho biết nhiều trụ sở cũ bị bỏ không trong thời gian dài, trong khi nhu cầu mặt bằng kinh doanh của người dân và doanh nghiệp rất lớn. Nếu được tận dụng hiệu quả, các tài sản này có thể mang lại nguồn thu đáng kể, góp phần sử dụng hiệu quả tài sản công và thúc đẩy phát triển kinh tế.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân cũng đề xuất Nhà nước cần xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, tránh thất thoát nguồn lực; cũng như tận dụng hiệu quả tài sản công và dành tỷ lệ phù hợp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia.

Ở góc độ cơ chế, đại biểu Tráng A Dương (Ủy viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai) cho rằng việc giải ngân vốn đầu tư công thời gian qua gặp nhiều khó khăn do cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Do đó, theo đại biểu, để nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công trong bối cảnh hiện nay, theo đại biểu, trước hết các địa phương cần rà soát, đánh giá toàn bộ các dự án tồn đọng kéo dài, các dự án chậm triển khai hoặc chưa thể triển khai, làm rõ nguyên nhân cụ thể.

“Trên cơ sở đó, các địa phương chủ động đề xuất và triển khai các giải pháp tháo gỡ theo quy định của pháp luật. Đối với những dự án bỏ hoang kéo dài, gây lãng phí nguồn lực, có thể xem xét thu hồi hoặc báo cáo Chính phủ để xin cơ chế, chính sách phù hợp nhằm xử lý dứt điểm,” đại biểu Dương nói.

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Với tinh thần làm việc khẩn trương, hành động quyết liệt, sáng 24/4, tại Hội nghị toàn quốc về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã thẳng thắn yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương, nhất là người đứng đầu phải xác định giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu của năm 2026; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp nhằm tạo chuyển biến rõ rệt trong giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Chỉ rõ kết quả giải ngân vốn đầu tư công của Bộ, cơ quan, địa phương là một trong các tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ theo Quy định 366-QĐ/TW của Bộ Chính trị, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu đề cao hơn nữa vai trò người đứng đầu các bộ, cơ quan, đơn vị, người đứng đầu cấp ủy và chính quyền địa phương; phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm để làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ; thay thế ngay Ban Quản lý dự án, nhà tư vấn, nhà thầu, những cán bộ, công chức, viên chức yếu kém, hạn chế về năng lực chuyên môn và trách nhiệm, không đáp ứng yêu cầu. Đặc biệt là kiên quyết xử lý các hành vi sai phạm, tiêu cực trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công; kiên quyết loại bỏ việc đăng ký dự án mang tính chất “giữ chỗ,” tình trạng “vốn chờ dự án.”

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu toàn quốc. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

"Nhất định Việt Nam sẽ viết tiếp những chương mới rực rỡ trong hành trình phát triển"

Bên cạnh những quyết sách giải quyết tình thế cấp bách, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI cũng đã hoàn thành nhiệm vụ kiến tạo con đường dài hạn cho dân tộc. Quốc hội đã dành nhiều thời gian thảo luận kỹ lưỡng, quyết định hệ thống các kế hoạch 5 năm (2026-2030), từ Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, Kế hoạch tài chính quốc gia đến Kế hoạch đầu tư công trung hạn.

Cùng với đó là việc xem xét báo cáo công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, và một quyết định mang tính mở đường phát triển không gian đô thị như thành lập thành phố Đồng Nai. Tất cả những khung khổ pháp lý và mục tiêu vĩ mô đó đều hướng tới cái đích đầy khát vọng: Ổn định kinh tế vĩ mô, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số ngay từ năm đầu nhiệm kỳ.

Rõ ràng, với những quyết sách chiến lược đặc biệt quan trọng, sự đồng thuận cao của Quốc hội và quyết tâm hành động của Chính phủ, Việt Nam đang hội tụ đầy đủ điều kiện để bước vào giai đoạn phát triển mới. Niềm tin này không chỉ đến từ quyết tâm chính trị, mà được đặt trên những nền tảng thực chất đã và đang được củng cố. Trước hết là sự ổn định vĩ mô được duy trì liên tục, cùng với dư địa chính sách còn tương đối vững vàng, tạo “móng nhà” đủ chắc để nâng tầm tăng trưởng trong giai đoạn mới. Song song với đó, làn sóng cải cách thể chế đang được đẩy mạnh, hướng tới xây dựng môi trường minh bạch, thông thoáng hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Các đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: TTXVN)

Quan trọng hơn, Việt Nam đang đứng trước cơ hội chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo hướng chất lượng và bền vững hơn. Mục tiêu tăng trưởng 2 con số không phải là một con số duy ý chí. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn nằm ở khâu thực thi. Theo ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, các quyết sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai nhất quán, kỷ luật và gắn với trách nhiệm cụ thể ở từng cấp, từng ngành. Khi đó, mục tiêu tăng trưởng không chỉ thể hiện qua những con số, mà được phản ánh bằng chất lượng sống của người dân và sức khỏe của doanh nghiệp.

Trước đó, ngay trong bài phát biểu nhậm chức, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cũng đã nhấn mạnh: “Trước nhiệm vụ nặng nề nhưng đầy vẻ vang, Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031 ý thức sâu sắc trách nhiệm của mình trước nhân dân, sẽ luôn thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Chính phủ ta là Chính phủ của nhân dân, chỉ có một mục đích là ra sức phụng sự lợi ích của nhân dân. Tôi xin hứa sẽ cùng tập thể Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đoàn kết một lòng, quyết tâm đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển bứt phá, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.”

Chia sẻ với phóng viên ngay sau phiên bế mạc Kỳ họp thứ nhất, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Tổng Thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh, phấn khởi thông tin sau 12 ngày làm việc rất khẩn trương, liên tục, trách nhiệm, dân chủ và hiệu quả, Quốc hội khóa XVI đã hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình kỳ họp, đặc biệt là công tác kiện toàn nhân sự bộ máy Nhà nước và thông qua các quyết sách quan trọng. Đây là "một bước khởi đầu rất vững chắc" cho đất nước vươn mình./.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tại buổi gặp mặt đại biểu Quốc hội khóa XVI là người dân tộc thiểu số. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)