Đổi mới đào tạo, gắn nghiên cứu khoa học với sử dụng chó nghiệp vụ sát yêu cầu nhiệm vụ

Giáo viên Trường Trung cấp 24 Biên phòng phổ biến nội dung, tổ chức huấn luyện thực hành chó nghiệp vụ tại thao trường. Ảnh: Quang Thanh

Đào tạo sát thực tiễn, coi trọng năng lực thực hành

Xác định giáo dục, đào tạo là nhiệm vụ chính trị trung tâm, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Trung cấp 24 Biên phòng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, khoa giáo viên thực hiện nghiêm quy chế, quy trình đào tạo; thường xuyên rà soát nội dung, chương trình, kế hoạch giảng dạy, bảo đảm phù hợp với từng đối tượng và yêu cầu thực tiễn. Nhà trường đã triển khai kế hoạch thực hiện Chương trình hành động của Chính phủ về thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Công tác giảng dạy, quản lý học viên, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập được tổ chức đồng bộ, chặt chẽ, đúng mục tiêu và quy chế. Hiện nay, nhà trường tổ chức đào tạo khóa 13 trung cấp năm thứ hai và khóa 14 trung cấp năm thứ nhất, với 54 học viên và 54 chó nghiệp vụ. Công tác ôn tập, thi, kiểm tra kết thúc học trình, học phần, môn học được tiến hành nghiêm túc, đúng quy chế.

Đối với khóa 13 trung cấp, Trường Trung cấp 24 Biên phòng tổ chức cho học viên chuyên ngành huấn luyện viên cùng chó nghiệp vụ thực tập tốt nghiệp tại Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên. Đây là dịp để học viên vận dụng kiến thức đã được trang bị, rèn luyện phương pháp tổ chức huấn luyện, quản lý, sử dụng chó nghiệp vụ và xử trí các tình huống tại đơn vị cơ sở. Kết quả thực tập cũng giúp nhà trường có thêm cơ sở thực tiễn để tiếp tục điều chỉnh nội dung, phương pháp giảng dạy, đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ.

Cùng với công tác đào tạo, nhà trường tổ chức tuyển sinh chặt chẽ, đúng hướng dẫn của Bộ Quốc phòng và Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, bảo đảm đúng đối tượng, tiêu chuẩn. Trước yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy, nhà trường tập trung xây dựng chương trình đào tạo trung cấp ngành huấn luyện chó nghiệp vụ phát hiện ma túy và chương trình hoàn thiện trình độ từ sơ cấp lên trung cấp. Đồng thời, ban hành chương trình đào tạo huấn luyện viên chó nghiệp vụ phát hiện ma túy và chương trình tập huấn công tác chăn nuôi, thú y cho cán bộ thuộc Tổng cục Cảnh sát, Bộ An ninh Lào.

Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quang Thuyên, Hiệu trưởng Trường Trung cấp 24 Biên phòng cho biết: “Yêu cầu xuyên suốt của nhà trường là đào tạo sát nhiệm vụ, sát đối tượng và sát thực tế sử dụng chó nghiệp vụ tại các đơn vị. Vì vậy, chương trình, nội dung và phương pháp giảng dạy phải thường xuyên cập nhật những vấn đề mới từ thực tiễn”.

Theo định hướng đó, đội ngũ giáo viên tích cực đổi mới phương pháp dạy học, kết hợp lý thuyết với thực hành. Những kinh nghiệm thực tiễn, kết quả nghiên cứu khoa học, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được bổ sung vào bài giảng, giúp học viên tiếp cận kiến thức khoa học và thuận lợi hơn khi vận dụng vào thực tế. Hoạt động huấn luyện được tổ chức theo hướng tăng thời gian thực hành, chú trọng huấn luyện ngoài thao trường, ban đêm và trong điều kiện địa hình, thời tiết phức tạp. Học viên được rèn luyện khả năng quan sát, phân tích tình huống, điều khiển chó nghiệp vụ và lựa chọn biện pháp xử trí phù hợp. Nhà trường đồng thời khuyến khích học viên tự học, tự nghiên cứu, phát huy tư duy độc lập và tính sáng tạo trong quá trình học tập, huấn luyện.

Học viên khóa 13, Trường Trung cấp 24 Biên phòng phối hợp sử dụng chó nghiệp vụ xử lý tình huống truy bắt tội phạm trong đợt thực tập tốt nghiệp tại Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên. Ảnh: Quang Thanh

Chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và đẩy mạnh nghiên cứu khoa học

Đội ngũ giáo viên giữ vai trò trực tiếp trong nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo. Vì vậy, Đảng ủy, Ban Giám hiệu nhà trường chú trọng bồi dưỡng trình độ chuyên môn, năng lực thực hành và phương pháp sư phạm; duy trì nền nếp dự giảng, thông qua bài giảng và tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi. Hàng quý, Ban Giám hiệu nhà trường dự giảng 6 giáo viên, thông qua bài giảng đối với 1 giáo viên. Các khoa giáo viên tổ chức dự giảng, thông qua bài giảng 21 lượt đối với 16 giáo viên. Qua từng buổi giảng, nội dung và phương pháp tổ chức huấn luyện được đánh giá, rút kinh nghiệm, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy. Nhà trường tổ chức Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp trường năm 2026 nghiêm túc, đúng quy chế. Cả 4 giáo viên tham gia đều đủ tiêu chuẩn đề nghị Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng công nhận danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp cơ sở. Kết quả này cho thấy hiệu quả của công tác bồi dưỡng, rèn luyện đội ngũ và đổi mới phương pháp giảng dạy.

Đại tá Nguyễn Văn Mão, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Trường Trung cấp 24 Biên phòng khẳng định: “Nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo trước hết phải xây dựng đội ngũ giáo viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, trách nhiệm cao, mẫu mực về phẩm chất đạo đức, phương pháp và tác phong công tác. Mỗi giáo viên phải thường xuyên tự học, tự rèn, tích cực nghiên cứu, đổi mới bài giảng và thực sự là tấm gương để học viên noi theo”.

Cùng với xây dựng đội ngũ giáo viên, Trường Trung cấp 24 Biên phòng đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, biên soạn giáo trình, tài liệu gắn với thực tiễn huấn luyện, quản lý, chăm sóc và sử dụng chó nghiệp vụ. Nhà trường đã triển khai 1 đề tài cấp Bộ Quốc phòng, 2 đề tài cấp Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, 1 đề tài cấp Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và 6 đề tài, 2 sáng kiến cấp trường. Các công trình tập trung giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn, phục vụ công tác đào tạo, huấn luyện và sử dụng chó nghiệp vụ trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, tìm kiếm cứu nạn, rà phá bom mìn và thực hiện nhiệm vụ đột xuất. Hai đề tài cấp Bộ Tổng Tham mưu thực hiện trong năm 2025 đã được nghiệm thu, đều đạt loại xuất sắc, khẳng định chất lượng và khả năng ứng dụng của các sản phẩm nghiên cứu.

Một trong những hướng nghiên cứu đáng chú ý là sự phối hợp giữa Trường Trung cấp 24 Biên phòng với Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga triển khai đề tài “Huấn luyện, đánh giá sử dụng chó Sông Mã trong rà phá bom mìn còn sót lại sau chiến tranh trên thực địa”. Đề tài nhằm đánh giá khả năng huấn luyện, sử dụng chó Sông Mã, tạo cơ sở khoa học để khai thác nguồn chó bản địa phục vụ nhiệm vụ rà phá bom mìn. Hai đơn vị đồng thời thực hiện đề tài “Nghiên cứu lựa chọn và huấn luyện chó bản địa Việt Nam tìm kiếm cứu nạn trong sập đổ công trình và sạt lở đất”. Hướng nghiên cứu này nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao khả năng tìm kiếm người bị nạn trong điều kiện thiên tai, sự cố công trình và địa hình phức tạp.

Từ thực tiễn nghiên cứu và huấn luyện, những kinh nghiệm được kiểm nghiệm trên thực địa, nhà trường có cơ sở đánh giá để lựa chọn giống chó phù hợp, xây dựng quy trình huấn luyện và đánh giá hiệu quả sử dụng. Kết quả nghiên cứu cũng được bổ sung vào giáo trình, bài giảng, góp phần đưa kiến thức từ thực tiễn trở lại phục vụ đào tạo.