Đổi mới dạy tiếng Anh, tạo nền tảng hội nhập cho học sinh ở Thanh Hóa

Trường THCS Đông Thọ, phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa.

Giữ vững chất lượng mũi nhọn

Không chỉ duy trì thành tích ở các kỳ thi học sinh giỏi, Trường Tiểu học và THCS Trần Mai Ninh (phường Hạc Thành, Thanh Hóa) đang chuyển mạnh việc dạy tiếng Anh theo hướng phát triển đồng bộ 4 kỹ năng, gắn kết quả học tập với khả năng sử dụng ngôn ngữ.

Nhà trường giữ vững vị trí dẫn đầu toàn tỉnh trong các kỳ thi học sinh giỏi các cấp. Riêng môn tiếng Anh, tỷ lệ học sinh đạt giải tại các cuộc thi cấp thành phố/phường và cấp tỉnh đạt 100%, trong đó có nhiều giải Nhất, góp phần khẳng định thế mạnh đào tạo mũi nhọn của trường.

Ở đầu ra, hơn 130 học sinh Trường Tiểu học và THCS Trần Mai Ninh trúng tuyển vào Trường THPT chuyên Lam Sơn, trong đó 28 em đỗ các lớp chuyên Anh. Điểm bình quân môn tiếng Anh trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 luôn thuộc nhóm cao của tỉnh.

Ông Dương Lê Hoàn, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết những kết quả trên là một phần từ quá trình đầu tư cho chất lượng dạy học, song mục tiêu của nhà trường không chỉ nằm ở thành tích thi cử.

Theo ông Hoàn, việc dạy tiếng Anh cần chuyển từ cách tiếp cận nặng về ngữ pháp, ghi nhớ sang phát triển đồng bộ nghe, nói, đọc, viết và khả năng vận dụng trong thực tế. Khi học sinh sử dụng được ngôn ngữ, tiếng Anh mới thực sự trở thành công cụ phục vụ học tập và tiếp cận tri thức.

Để thực hiện mục tiêu này, nhà trường tổ chức các kỳ khảo sát chất lượng định kỳ đối với học sinh lớp 9, bám sát cấu trúc đề thi tuyển sinh vào lớp 10 và thi vào Trường THPT chuyên Lam Sơn. Kết quả khảo sát giúp giáo viên nhận diện những phần kiến thức học sinh còn yếu, từ đó điều chỉnh việc dạy và ôn tập.

Trường Tiểu học và THCS Trần Mai Ninh được đầu tư phòng học tiếng Anh hiện đại. Ảnh: NTCC

Cùng với bồi dưỡng học sinh giỏi, học sinh còn hạn chế về tiếng Anh được phân loại để phụ đạo. Giáo viên bộ môn được phân công trách nhiệm cụ thể, tập trung củng cố kiến thức nền tảng và kỹ năng cần thiết, hướng tới mục tiêu hạn chế nguy cơ học sinh không đủ năng lực tham gia tuyển sinh vào THPT công lập.

Cách tiếp cận này cũng được Trường THCS Đông Thọ (phường Hàm Rồng) chú trọng, với trọng tâm là tạo môi trường để học sinh được sử dụng tiếng Anh thường xuyên.

Ông Lê Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường THCS Đông Thọ, cho rằng nếu học sinh chỉ tiếp xúc với tiếng Anh trong các tiết học chính khóa thì cơ hội thực hành còn hạn chế. Vì vậy, nhà trường tăng cường câu lạc bộ, trò chơi, thuyết trình, giao tiếp và các sân chơi theo chủ đề.

“Điều quan trọng là học sinh phải có cơ hội nói, nghe và sử dụng tiếng Anh trong những tình huống gần với đời sống. Khi các em bớt sợ sai, sự tự tin cũng dần hình thành”, ông Hải chia sẻ.

Với học sinh, những hoạt động này tạo thêm cơ hội biến kiến thức thành kỹ năng. Em Nguyễn Lê Bảo Uyên, học sinh lớp 8A1, Trường THCS Đông Thọ, cho biết trước đây thường ngại nói tiếng Anh vì sợ phát âm sai. “Sau khi được tham gia làm việc nhóm, trò chơi và thuyết trình, em có cơ hội nói nhiều hơn. Em nhận ra rằng nói sai có thể sửa, quan trọng là mình dám sử dụng tiếng Anh”, Bảo Uyên chia sẻ.

Từ những giờ học và hoạt động trải nghiệm, tiếng Anh dần được đưa ra khỏi khuôn khổ của bài kiểm tra để trở thành kỹ năng được rèn luyện thường xuyên.

Đưa AI vào dạy và học

Bước sang năm học 2026 - 2027, Trường Tiểu học và THCS Trần Mai Ninh triển khai giai đoạn 1 của Đề án Ngoại ngữ, tập trung vào chuyển đổi số, ứng dụng AI và chuẩn hóa chất lượng đầu ra.

Ông Dương Lê Hoàn cho biết, 100% giáo viên được triển khai sử dụng giáo án số, ký số và quản lý hồ sơ điện tử. Các công cụ công nghệ và AI được khai thác để hỗ trợ soạn giảng, xây dựng bài tập trực tuyến, luyện ngữ âm và cá nhân hóa việc học tiếng Anh theo từng nhóm học sinh.

Công nghệ được sử dụng như một công cụ hỗ trợ đổi mới phương pháp. Với cùng một nội dung học tập, giáo viên có thể thiết kế nhiệm vụ ở nhiều mức độ, tạo thêm cơ hội luyện tập cho học sinh còn yếu và giao yêu cầu cao hơn cho học sinh khá, giỏi.

AI cũng được khai thác trong luyện phát âm, thực hành hội thoại, hỗ trợ viết và tự học dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Cùng với đó, học sinh được hướng dẫn kiểm chứng thông tin, nhận diện những câu trả lời chưa chính xác và bảo vệ dữ liệu cá nhân khi sử dụng công cụ AI.

Một mục tiêu khác được nhà trường đặt ra là đánh giá đầu ra tiếng Anh của học sinh lớp 9 theo định hướng B1, tương đương khoảng 4.5-5.5 IELTS theo quy đổi tham khảo giữa các khung đánh giá. Về lâu dài, học sinh được định hướng tiếp cận các chuẩn khảo thí quốc tế như Cambridge KET, PET và từng bước làm quen với yêu cầu của IELTS.

Cô và trò Trường THCS Đông Thọ trong giờ học tiếng Anh.

Để tăng cơ hội thực hành, nhà trường dự kiến đầu tư phòng chức năng ngoại ngữ thông minh với màn hình tương tác, tai nghe chuyên dụng; đồng thời đưa tiếng Anh vào các hoạt động như Ngày hội STEM, chương trình tri ân thầy cô, hội thao và các hoạt động ngoại khóa.

Các câu lạc bộ ngoại ngữ được định hướng hoạt động theo dự án, thuyết trình và xây dựng sản phẩm video, qua đó giúp học sinh sử dụng tiếng Anh trong những nhiệm vụ cụ thể.

Tại Trường THCS Đông Thọ, môi trường ngoại ngữ cũng được mở rộng thông qua góc tiếng Anh, bảng tin song ngữ, các cuộc thi hùng biện và sân chơi theo chủ đề.

Ông Lê Thanh Hải cho rằng, môi trường giao tiếp cần tự nhiên, phù hợp với lứa tuổi và năng lực học sinh. Khi được sử dụng tiếng Anh thường xuyên trong những hoạt động không quá nặng về điểm số, học sinh có thêm cơ hội thực hành và hình thành sự tự tin.

Cùng với học sinh, đội ngũ giáo viên được xác định là một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Trường Tiểu học và THCS Trần Mai Ninh định hướng tổ chức các khóa bồi dưỡng về phương pháp giảng dạy hiện đại, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ trong kiểm tra, đánh giá. Nhà trường cũng sẽ mở rộng hoạt động sinh hoạt chuyên môn liên trường, kết nối với các chuyên gia và huy động các nguồn lực hỗ trợ dạy học ngoại ngữ.

Song song với việc nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên, nhà trường dự kiến xây dựng thư viện số tiếng Anh, bổ sung các tài liệu khoa học, văn học thiếu nhi và học liệu phục vụ hoạt động đọc hiểu song ngữ, qua đó tạo thêm nguồn tài nguyên hỗ trợ giáo viên và học sinh trong quá trình dạy và học.

Từ duy trì chất lượng mũi nhọn, nâng mặt bằng đại trà đến ứng dụng AI và từng bước tiếp cận chuẩn quốc tế, việc dạy tiếng Anh ở các nhà trường đang được đặt trong yêu cầu rộng hơn, đó là hình thành năng lực sử dụng ngoại ngữ cho học sinh.