Đổi mới giáo dục mầm non từ chương trình thí điểm

Trẻ em Trường Mầm non Thanh Nưa tham gia hoạt động trên lớp.

Giờ học của trẻ tại Trường Mầm non Thanh Nưa (xã Thanh Nưa) diễn ra sôi nổi. Hoạt động giáo dục tổ chức linh hoạt theo hướng mở, khuyến khích trẻ chủ động khám phá, trải nghiệm và thể hiện khả năng của bản thân.

Năm học 2026 - 2027, Trường Mầm non Thanh Nưa triển khai thí điểm chương trình đồng bộ ở toàn bộ gần 60 lớp. Giảng dạy theo chương trình thí điểm, thay vì thực hiện máy móc các mục tiêu, nội dung có sẵn, giáo viên chủ động quan sát, đánh giá năng lực từng trẻ để lựa chọn phương pháp phù hợp. Mỗi giờ học, hoạt động vui chơi trở thành cơ hội để trẻ tương tác, làm việc nhóm, phát huy tính tích cực và khả năng sáng tạo.

“Dù mới thí điểm trong thời gian ngắn nhưng chương trình có nhiều điểm mới khi trao quyền chủ động nhiều hơn cho giáo viên, lấy trẻ làm trung tâm, coi trọng đánh giá năng lực trẻ thông qua quá trình tham gia các hoạt động” - cô giáo Nguyễn Thị Thu Hường, Phó Hiệu trưởng Trường Mầm non Thanh Nưa nhấn mạnh.

Năm học 2026 - 2027, Trường Mầm non Mường Thanh (phường Mường Thanh) có 1 trường trung tâm và 4 phân hiệu: Hoa Sen, Noong Bua, Hoa Mơ và Thanh Xương được lựa chọn triển khai thí điểm chương trình GDMN mới. Thời gian đầu triển khai, giáo viên còn lúng túng trong xác định mục tiêu, lựa chọn nội dung và xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với từng độ tuổi. Trước yêu cầu mới, nhà trường tăng cường tập huấn, sinh hoạt chuyên môn, trao đổi kinh nghiệm, kịp thời tháo gỡ khó khăn, giúp giáo viên từng bước chủ động trong tổ chức hoạt động.

Giáo viên Trường Mầm non Mường Thanh xây dựng nội dung trải nghiệm phù hợp với lứa tuổi của trẻ theo tiêu chí của chương trình thí điểm.

Cô giáo Đỗ Thị Minh Mẫn, Hiệu trưởng Trường Mầm non Mường Thanh cho biết: Chương trình mới tiếp cận theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực của trẻ thông qua giáo dục tích hợp và trải nghiệm. Trẻ học thông qua chơi, khuyến khích khám phá, còn việc đánh giá tập trung vào sự tiến bộ của từng cá nhân. Điều này đòi hỏi các cơ sở giáo dục mầm non chuyển từ cách tiếp cận thiên về truyền đạt kiến thức sang tổ chức hoạt động, quan sát và đồng hành cùng trẻ trong quá trình phát triển. Nhờ thực hiện đồng bộ các giải pháp và sự chủ động của giáo viên, đến nay, nhà trường đã thực hiện thí điểm chương trình khá linh hoạt theo chủ đề, tháng, sự kiện hoặc dự án, kết hợp lồng ghép STEM, tăng cơ hội học tập thông qua trải nghiệm cho trẻ.

Năm học 2026 - 2027, Điện Biên là một trong những địa phương được Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn triển khai thí điểm chương trình GDMN mới theo Quyết định số 388/QĐ-BGDĐT ngày 12/2/2026. Ban đầu, toàn tỉnh có 15 trường mầm non đăng ký tham gia thí điểm tại 6 xã, phường gồm: Điện Biên Phủ, Mường Thanh, Thanh Nưa, Thanh Yên, Núa Ngam và Tuần Giáo.

Sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp các cơ sở giáo dục, 15 trường tổ chức lại thành 7 trường (43 điểm trường, phân hiệu); với gần 300 nhóm, lớp; hơn 6.410 trẻ tham gia chương trình. Dù bước đầu còn nhiều khó khăn về đội ngũ, cơ sở vật chất và điều kiện tổ chức tại các điểm trường, quá trình triển khai đang từng bước tạo chuyển biến trong tư duy quản lý, phương pháp giáo dục và hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ.

Giáo viên Trường Mầm non Thanh Nưa thiết kế dụng cụ, đồ dùng học tập theo chương trình thí điểm.

Xác định thí điểm là quá trình vừa triển khai vừa hoàn thiện, nhưng Sở Giáo dục và Đào tạo đã chú trọng bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên. Đồng thời đề nghị các địa phương ưu tiên bố trí đủ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; lồng ghép các nguồn vốn để bổ sung thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, học liệu cho các trường; góp phần tạo môi trường học tập gần gũi, phù hợp với điều kiện thực tế…

Ông Cù Huy Hoàn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: Đến nay, các điều kiện cơ bản phục vụ chương trình từng bước bảo đảm. 100% giáo viên đạt chuẩn trở lên về trình độ đào tạo; 92% phòng học kiên cố, không còn phòng học tạm; đồ dùng, đồ chơi tối thiểu trong lớp đạt gần 95%. Hệ thống sân chơi, bếp ăn và công trình thiết yếu cơ bản đáp ứng yêu cầu chăm sóc, giáo dục trẻ.

Dù thời gian triển khai chưa đầy hai tháng, những chuyển biến bước đầu đã được ghi nhận từ chính hoạt động học tập, sinh hoạt hằng ngày của trẻ. Chị Nguyễn Minh Huệ, phụ huynh học sinh Trường Mầm non 7 tháng 5 (phường Điện Biên Phủ) bày tỏ: Chương trình thí điểm với phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, giúp các con có thêm cơ hội tự lựa chọn hoạt động, phối hợp với bạn và giải quyết những tình huống phù hợp với lứa tuổi. Sự chủ động của các con ở trên lớp đã hình thành tính tự giác trong hoạt động và sinh hoạt thường ngày ở nhà...

Đoàn công tác Bộ Giáo dục và Đào tạo khảo sát thí điểm chương trình GDMN tại Trường Mầm non Mường Thanh.

Với sự chủ động của ngành Giáo dục, trách nhiệm của nhà trường và sự đồng hành của phụ huynh, chương trình thí điểm từng bước tạo nền tảng đổi mới giáo dục từ bậc học đầu tiên. Quan trọng hơn, hoạt động giáo dục ngày càng hướng đến nhu cầu, khả năng và sự tiến bộ của từng trẻ, góp phần hình thành nền tảng ban đầu về phẩm chất, năng lực, chuẩn bị hành trang cho trẻ bước vào các bậc học tiếp theo.