Đổi mới giáo dục nghề nghiệp, mở cơ hội việc làm cho người lao động trong ngành than

Đào tạo gắn với thực tiễn

Thay vì chỉ tổ chức các đợt tuyên truyền, tư vấn tuyển sinh tập trung, các bên chủ động phối hợp rà soát nguồn lao động, tiếp cận trực tiếp từng hộ gia đình, tìm hiểu nguyện vọng của thanh niên và cung cấp thông tin về ngành nghề đào tạo, môi trường học tập, điều kiện làm việc cũng như cơ hội việc làm sau đào tạo.

Trường Cao đẳng Than – Khoáng sản Việt Nam là trường trọng điểm đào tạo nguồn nhân lực cho ngành than

Điểm đáng chú ý là nhà trường và các doanh nghiệp không chỉ giới thiệu cơ hội việc làm mà còn phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức các đoàn tham quan thực tế tại cơ sở đào tạo và doanh nghiệp.

Qua đó, người lao động có điều kiện trực tiếp tìm hiểu môi trường học tập, sinh hoạt, công việc tại mỏ, chế độ chính sách và những yêu cầu của nghề nghiệp trước khi đưa ra quyết định.

Để tuyển sinh, đào tạo nhân lực cho ngành than, Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam chủ động gắn kết với doanh nghiệp và chính quyền địa phương.

Nhà trường đã ký quy chế phối hợp với các xã thuộc khu vực miền núi ở các tỉnh miền Bắc, miền Trung để phối hợp tư vấn hướng nghiệp, tuyển sinh gắn với tuyển dụng lao động.

Đến hết tháng 9/2026, Trường Cao đẳng Than – Khoáng sản Việt Nam đã thiết lập mạng lưới phối hợp đã có 16 xã ký quy chế phối hợp với cấp ủy, 34 xã ký văn bản hợp tác ba bên và 40 nhóm liên hệ giữa địa phương, nhà trường, doanh nghiệp.

Riêng tại các địa bàn TP Quảng Ninh có 12 xã thuộc có 392 học viên và 39 xã ngoài tỉnh có 191 học viên.

Thời gian học lý thuyết rất ngắn, chủ yếu là thời gian học thực hành và thực tập sản xuất

Theo Thạc sĩ Nguyễn Huy Trường, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam, trường có một bề dày truyền thống lâu đời từ năm 1960.

“Hiện tại, quy mô của trường đang duy trì với 5 phân hiệu và 2 trung tâm. Bình quân mỗi năm, Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) giao chỉ tiêu và nhà trường đang thực hiện cung ứng trên 4.000 công nhân học nghề cho các đơn vị khai thác than trên cả nước. Hiện nay, đối với nhóm nghề mỏ hầm lò, nhà trường đang tổ chức đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực cho 14 doanh nghiệp khai thác thuộc TKV”, Thạc sĩ Nguyễn Huy Trường chia sẻ.

Về thời gian đào tạo, đối với nhóm nghề khai thác và xây dựng mỏ hầm lò ở trình độ sơ cấp, thời gian học hiện nay là 6 - 9 tháng.

Trong đó, thời gian học lý thuyết rất ngắn, chủ yếu là thời gian học thực hành và thực tập sản xuất. Riêng đối với nghề cơ điện trình độ trung cấp, do đặc thù kỹ thuật cao hơn, đòi hỏi tiếp xúc nhiều với máy móc thiết bị nên thời gian đào tạo sẽ dài hơn, kéo dài 13 tháng.

Chính sách thu hút học viên

Giai đoạn thực tập sản xuất kéo dài khoảng 4 tháng, các học viên sẽ được đi làm thực tế và được hưởng lương cùng các chế độ. Theo chủ trương của TKV, các công ty thường trả lương thực tập ở mức khoảng 85% so với thợ chính.

Học viên theo học tại nhà trường đều được hướng dẫn thực hành cụ thể từng khâu trong khai thác than hầm lò, sau khi tốt nghiệp học viên hoàn toàn có thể bắt tay vào đi làm tại các mỏ 

Thực tế trong hai năm gần đây, công tác tuyển sinh nghề mỏ gặp rất nhiều khó khăn. Chỉ tiêu tập đoàn giao bình quân từ 4.000 đến 4.500 học viên mỗi năm, tuy nhiên thực tế hiện nay do công tác tuyển dụng học viên ngành nghề đặc thù nên nhà trường mới chỉ tuyển dụng đạt được trên 70% so với kế hoạch.

“Kết thúc 9 tháng năm 2026, nhà trường mới tuyển được khoảng 3.000 học viên trên chỉ tiêu 4.350 học viên. Hiện tại, người học tự tìm đến trường rất ít, nguồn tuyển chủ yếu là con em các tỉnh miền núi phía Tây Bắc.

Để thu hút lao động, Tập đoàn TKV cũng đã có những kế hoạch, định hướng, chủ trương sẽ tiến tới xây nhà ở giá rẻ cho thợ lò, giới thiệu việc làm cho vợ con họ đang ở địa phương, tạo điều kiện cho con đi học để khuyến khích công nhân thợ lò bám trụ công việc, an cư lạc nghiệp.

“Nếu xét riêng về các chính sách nội bộ như tiền lương, chăm sóc sức khỏe, y tế và đời sống tinh thần thì ngành than rất quan tâm, chăm lo cho người lao động rất tốt mà nhiều ngành khác khó mà theo được. Nhà trường đang mở rộng địa bàn tuyển sinh, hiện tại học viên của trường tập trung ở 3 khu vực chính là miền Đông (Quảng Ninh); các tỉnh vùng cao Đông Bắc và Tây Bắc gồm Cao Bằng, Lạng Sơn. Ngoài ra đang đẩy mạnh tại khu vực Miền Trung và Nam Tây Nguyên”, Thạc sĩ Nguyễn Huy Trường nhấn mạnh.

Khu vực lò thực tập thực tế của Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam

Hiện nay, 100% học sinh học nghề mỏ tại trường được TKV bao cấp toàn bộ học phí, kinh phí ăn, ở trong thời gian học tập tại trường. Chính sách này là điều kiện quan trọng giúp người học yên tâm theo học nghề mỏ.

Ngoài ra, một số doanh nghiệp trong TKV còn hỗ trợ sinh hoạt phí cho học sinh với mức 2 triệu đồng/người/tháng ( như các công ty Hạ Long, Khe Chàm, Thống Nhất, Mạo Khê). Học sinh học trình độ trung cấp được cấp học bổng với mức 1 triệu đồng/người/tháng.

Đối với các nghề mỏ, 100% học sinh được đào tạo có địa chỉ, gắn với nhu cầu tuyển dụng cụ thể của doanh nghiệp; học sinh tốt nghiệp được bố trí việc làm ngay. Đây là sự gắn kết xuyên suốt giữa tuyển sinh, đào tạo và sử dụng lao động, giúp người học xác định rõ nơi làm việc và yêu cầu nghề nghiệp ngay từ khi nhập học. Đối với các nghề khác, nhà trường ký biên bản hợp tác với doanh nghiệp, phối hợp tổ chức thực tập và tuyển dụng học sinh, sinh viên sau tốt nghiệp.