Hội nghị ngành Công Thương miền Trung - Tây Nguyên: Phát huy động lực tăng trưởng, hướng tới năm 2027

Sáng 10/11/2026, tại tỉnh Quảng Ngãi, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị ngành Công Thương khu vực miền Trung - Tây Nguyên lần thứ XII, năm 2026. Tham dự Hội nghị có Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái; Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền; đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ, các sở, ban, ngành, UBND các các xã, phường đặc khu; Sở Công Thương 11 tỉnh, thành phố trong khu vực; cùng đại diện các hội, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp.

Toàn cảnh Hội nghị ngành Công Thương khu vực miền Trung - Tây Nguyên lần thứ XII, năm 2026

Hội nghị tập trung đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của ngành Công Thương trong 10 tháng, ước thực hiện cả năm 2026; nhận diện những khó khăn, hạn chế và đề ra phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2027. Theo Báo cáo của Ban Tổ chức Hội nghị, mặc dù chịu tác động từ biến động kinh tế thế giới, giá nguyên liệu, năng lượng và chi phí logistics, hoạt động công nghiệp, thương mại toàn vùng vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Công nghiệp tiếp tục là động lực tăng trưởng chủ lực

Sản xuất công nghiệp tiếp tục là điểm sáng trong bức tranh kinh tế ngành Công Thương miền Trung - Tây Nguyên. Trong 10 tháng năm 2026, có 9/11 địa phương ghi nhận chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng trên 10%. Hà Tĩnh dẫn đầu với mức tăng 42,17%; tiếp đến là Nghệ An tăng 21,49%, Quảng Trị tăng 15,49%, Quảng Ngãi tăng 13,8%, Đắk Lắk tăng 13,54% và Lâm Đồng tăng 12,53%.

Các địa phương còn lại cũng duy trì mức tăng khá, gồm Thanh Hóa 11,12%, Huế 10,95%, Đà Nẵng 10,12%, Gia Lai 8,61% và Khánh Hòa 7,06%. Ước cả năm 2026, có 10/11 địa phương đạt mức tăng IIP trên 10%, cho thấy nền sản xuất công nghiệp toàn vùng tiếp tục giữ được đà phát triển.

Trong cơ cấu công nghiệp, chế biến, chế tạo giữ vai trò động lực chính, tập trung tại các khu kinh tế, khu công nghiệp ở Quảng Ngãi, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Gia Lai... Các ngành lọc hóa dầu, hóa chất, luyện kim, cơ khí chế tạo, ô tô, điện tử, dệt may, da giày và chế biến nông, lâm, thủy sản duy trì tăng trưởng. Cùng với đó, những lĩnh vực mới như công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và vật liệu mới đang mở ra dư địa phát triển cho công nghiệp khu vực.

Sản xuất và phân phối điện cũng đóng góp đáng kể vào tăng trưởng công nghiệp tại một số địa phương. Với lợi thế về thủy điện, điện gió và điện mặt trời, Quảng Ngãi, Quảng Trị, Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng... đang khai thác tiềm năng năng lượng, góp phần bổ sung nguồn cung điện và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu năng lượng theo hướng xanh hơn.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái; Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền điều hành Hội nghị

Đáng chú ý, nhiều dự án công nghiệp quy mô lớn đang được các địa phương tập trung triển khai. Tại Quảng Ngãi có các dự án nâng cấp, mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất, Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2 và dự án sản xuất ray đường sắt, thép đặc biệt. Hà Tĩnh đẩy nhanh các dự án Nhà máy Nhiệt điện LNG Vũng Áng III, hạ tầng Khu công nghiệp Hưng Long và nhà máy sản xuất cánh tuabin gió Vũng Áng. Lâm Đồng tập trung chế biến sâu bô-xít - alumin - nhôm; Thanh Hóa, Nghệ An cũng triển khai nhiều dự án công nghiệp mới.

Khi hoàn thành và đi vào hoạt động, các dự án được kỳ vọng bổ sung năng lực sản xuất, nâng cao giá trị công nghiệp, thu hút đầu tư và tạo thêm việc làm. Đây cũng là cơ sở để mở rộng công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị sản xuất.

Cùng với các dự án sản xuất, hạ tầng khu kinh tế, khu công nghiệp và cụm công nghiệp tiếp tục được mở rộng. Đến tháng 10/2026, toàn vùng có 13 khu kinh tế với tổng diện tích hơn 417.632 ha, có 1.327 dự án đi vào hoạt động. Trong 109 khu công nghiệp được quy hoạch, có 75 khu đã thành lập và đi vào hoạt động, thu hút 2.658 dự án với tổng vốn đăng ký 742.970 tỷ đồng, tạo việc làm cho hơn 400.599 lao động.

Toàn vùng cũng đã thành lập 381 cụm công nghiệp, trong đó 265 cụm đi vào hoạt động, thu hút 2.850 dự án và tạo việc làm cho hơn 113.284 lao động. Những kết quả này cho thấy hạ tầng công nghiệp tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất và chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.

Xuất nhập khẩu tăng trưởng, thị trường nội địa khởi sắc

Cùng với sản xuất công nghiệp, thương mại - dịch vụ tiếp tục đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế khu vực. Trong 10 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng toàn vùng ước đạt 1.551 nghìn tỷ đồng, tăng 17,7% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, cả 11 địa phương đều ghi nhận mức tăng trên 10%.

Thanh Hóa dẫn đầu với 225.400 tỷ đồng, chiếm 14,5% toàn vùng, tăng 21,8%. Đà Nẵng tăng 22,2%; Huế và Lâm Đồng cùng tăng 19,4%; Khánh Hòa tăng 19,1%; Đắk Lắk tăng 17,4%; Hà Tĩnh tăng 16,7%.

Kết quả này phản ánh sức mua và nhu cầu tiêu dùng tiếp tục phục hồi. Bên cạnh bán lẻ hàng hóa, các hoạt động lưu trú, ăn uống và du lịch lữ hành cũng đóng góp tích cực, nhất là tại những địa phương có lợi thế du lịch như Thanh Hóa, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Quảng Ngãi. Ước cả năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng toàn vùng đạt 1.867 nghìn tỷ đồng, tăng 16,8%.

Để duy trì sức mua, các địa phương chủ động theo dõi cung - cầu, triển khai bình ổn thị trường, bảo đảm nguồn dự trữ hàng hóa thiết yếu; đồng thời phối hợp với doanh nghiệp, siêu thị, trung tâm thương mại và hệ thống bán lẻ tổ chức các chương trình khuyến mại, kích cầu tiêu dùng. Thương mại điện tử tiếp tục phát triển, góp phần đa dạng hóa kênh phân phối và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp, cơ sở sản xuất.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái; Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền cùng các đại biểu tham quan khu trưng bày sản phẩm của các tỉnh, thành phố

Hoạt động xuất nhập khẩu cũng ghi nhận kết quả tích cực. Kim ngạch xuất khẩu 10 tháng năm 2026 ước đạt 34,391 tỷ USD, tăng 17,1% so với cùng kỳ. Thanh Hóa dẫn đầu với 6,491 tỷ USD, chiếm 18,9% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn vùng. Nghệ An có mức tăng trưởng cao nhất, đạt 52,7%; Quảng Ngãi tăng 40,2%; Huế tăng 18,8%; Hà Tĩnh tăng 14,9% và Đà Nẵng tăng 12,2%.

Các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực gồm sắt thép, ô tô, dầu FO, xi măng, dệt may, da giày, sản phẩm cơ khí, gỗ và sản phẩm gỗ, nông sản, thực phẩm chế biến. Kim ngạch nhập khẩu 10 tháng ước đạt 34,086 tỷ USD, tăng 19%, chủ yếu là máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất. Ước cả năm 2026, kim ngạch xuất khẩu toàn vùng đạt 41,265 tỷ USD, tăng 17,3%; nhập khẩu đạt 40,111 tỷ USD, tăng 16,2% so với năm 2025.

Bên cạnh kết quả sản xuất, kinh doanh, công tác hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục được các địa phương chú trọng. Hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu, hỗ trợ tham gia hội chợ, triển lãm trong nước và quốc tế được đẩy mạnh. Nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất được hỗ trợ đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, quảng bá nông sản và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.

Đặc biệt, hoạt động khuyến công tiếp tục hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới thiết bị, ứng dụng máy móc và công nghệ tiên tiến vào sản xuất. Tổng kinh phí khuyến công hỗ trợ doanh nghiệp toàn vùng ước đạt 61,424 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương 16,05 tỷ đồng, ngân sách địa phương 45,374 tỷ đồng. Các địa phương cũng tổ chức tập huấn về chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu, thiết kế bao bì, xúc tiến thương mại, sản xuất và tiêu dùng bền vững, hội nhập kinh tế quốc tế.

Công tác quản lý nhà nước từng bước được đổi mới thông qua rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường dịch vụ công trực tuyến và hỗ trợ chuyên môn cho chính quyền cấp xã trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Các tổ công tác, nhóm hỗ trợ chuyên môn góp phần tiếp nhận và giải đáp kịp thời những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở.

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra một số hạn chế cần khắc phục. Tiến độ một số dự án công nghiệp, cụm công nghiệp và hạ tầng năng lượng còn chậm; số cụm công nghiệp đi vào hoạt động còn thấp so với số đã thành lập. Công nghiệp hỗ trợ phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế. Hạ tầng xử lý nước thải tại một số cụm công nghiệp chưa đồng bộ; hoạt động xúc tiến thương mại và chuyển đổi số phục vụ kết nối thị trường chưa đồng đều.

Những hạn chế này đặt ra yêu cầu không chỉ mở rộng quy mô sản xuất mà còn phải nâng cao chất lượng tăng trưởng, cải thiện năng lực cạnh tranh và tăng cường liên kết giữa các địa phương, doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, liên kết vùng được xác định là hướng đi quan trọng nhằm phát huy lợi thế bổ trợ giữa các địa phương. Các Sở Công Thương tăng cường phối hợp trong xúc tiến thương mại, kết nối cung - cầu, phát triển logistics và mở rộng thị trường tiêu thụ, từng bước hình thành các chuỗi liên kết sản xuất, cung ứng và tiêu thụ hàng hóa.

Đáng chú ý, thành phố Đà Nẵng đang phối hợp với tỉnh Quảng Ngãi nghiên cứu Đề án phát triển liên kết không gian Chu Lai - Dung Quất - Nam Giang - Hành lang kinh tế Đông Tây 2, hướng tới hình thành cực tăng trưởng về công nghiệp, logistics, thương mại tự do, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, Quảng Ngãi đang hoàn thiện đề xuất cơ chế, chính sách phát triển Khu kinh tế Dung Quất, hướng tới thu hút nhà đầu tư chiến lược và triển khai các dự án trọng điểm về lọc hóa dầu, đóng tàu, dự trữ chiến lược và năng lượng quốc gia.

Hướng tới năm 2027: Tạo dư địa tăng trưởng từ công nghiệp và liên kết vùng

Bước sang năm 2027, ngành Công Thương 11 tỉnh, thành phố khu vực miền Trung - Tây Nguyên đặt mục tiêu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, phát huy các động lực hiện có và hình thành những động lực phát triển mới. Theo Báo cáo của Ban Tổ chức Hội nghị, khu vực phấn đấu chỉ số sản xuất công nghiệp tăng trên 10%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 2.090 nghìn tỷ đồng, tăng 12%; kim ngạch xuất khẩu đạt 45,405 tỷ USD, tăng 10%; kim ngạch nhập khẩu đạt 44,834 tỷ USD, tăng 11,8% so với ước thực hiện năm 2026.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, nhiệm vụ trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ các dự án công nghiệp quy mô lớn, tháo gỡ vướng mắc về đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng và cung ứng điện. Các địa phương cần tiếp tục phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ; khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tự động hóa và nâng cao năng suất. Cùng với đó, hạ tầng khu, cụm công nghiệp, năng lượng và logistics cần được đầu tư, hoàn thiện, bảo đảm điều kiện cho sản xuất và lưu thông hàng hóa.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái cùng các đại biểu tham quan khu trưng bày sản phẩm của các tỉnh, thành phố

Trong lĩnh vực thương mại, trọng tâm là phát triển thị trường trong nước, đẩy mạnh xúc tiến xuất khẩu, đa dạng hóa thị trường và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do. Doanh nghiệp cần được hỗ trợ cập nhật thông tin về quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi xanh và các yêu cầu giảm phát thải. Thương mại điện tử, logistics xanh và kết nối chuỗi cung ứng tiếp tục là những hướng ưu tiên.

Đặc biệt, liên kết vùng cần được thúc đẩy thực chất hơn, gắn kết các khu công nghiệp, cửa khẩu, cảng biển, vùng nguyên liệu và trung tâm logistics; tăng cường phối hợp giữa các địa phương trong thu hút đầu tư, phát triển sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Cùng với cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, việc phát huy lợi thế liên kết vùng sẽ tạo thêm dư địa phát triển cho ngành Công Thương miền Trung - Tây Nguyên. Đây cũng là nền tảng quan trọng để khu vực duy trì đà tăng trưởng, nâng cao chất lượng sản xuất, mở rộng thị trường và hướng tới phát triển nhanh, bền vững trong năm 2027 và những năm tiếp theo.