Đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên AI

Đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên AI

Tại Việt Nam, các vấn đề này đang ngày càng được đặt ra một cách rõ nét trong quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Thực tiễn nghiên cứu và thảo luận học thuật cho thấy AI không chỉ hỗ trợ giáo viên trong thiết kế bài giảng, mà còn mở ra khả năng cá nhân hóa lộ trình học tập, giúp đánh giá năng lực người học một cách toàn diện hơn. Tuy nhiên, đi kèm với cơ hội là những thách thức về đạo đức AI, thiên lệch thuật toán, quyền riêng tư dữ liệu và trách nhiệm học thuật - những vấn đề cốt lõi cần được nhận diện và kiểm soát ngay từ giai đoạn đầu.

Trong bối cảnh đó, các diễn đàn học thuật quốc tế về đổi mới giáo dục, trong đó có Hội thảo quốc tế lần thứ 9 về Đổi mới Giáo dục Á - Âu (ECEI 2026) được tổ chức tại Đà Nẵng, đã cung cấp thêm nhiều góc nhìn khoa học và kinh nghiệm thực tiễn về cách thức AI đang tái định hình giáo dục ở nhiều cấp độ khác nhau. Với hơn 300 công trình nghiên cứu được công bố dưới nhiều hình thức, các nội dung trao đổi cho thấy bức tranh khá toàn diện về xu hướng nghiên cứu giáo dục liên ngành, từ công nghệ, khoa học học tập đến chính sách và quản trị giáo dục…

Một trong những điểm được giới chuyên gia đặc biệt quan tâm là mối liên hệ giữa hoạch định chính sách và ứng dụng AI trong thực tiễn lớp học. GS. Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho rằng, việc đưa AI vào giáo dục phổ thông cần được triển khai theo lộ trình bài bản, gắn với mục tiêu phát triển năng lực toàn diện cho học sinh. Theo ông Vinh, đổi mới công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi lấy người học làm trung tâm, đồng thời bảo đảm các nguyên tắc về đạo đức AI và trách nhiệm xã hội trong giáo dục.

Ở góc độ quốc tế, các nghiên cứu về AI trong đánh giá học tập, đặc biệt trong giáo dục khoa học, cũng chỉ ra nhiều vấn đề cần cân nhắc. GS. Xiaoming Zhai (Đại học Georgia, Hoa Kỳ) nhấn mạnh, AI mang lại cơ hội nâng cao độ chính xác và tính cá nhân hóa trong đánh giá, song cũng tiềm ẩn nguy cơ thiên lệch thuật toán và bất bình đẳng nếu thiếu cơ chế giám sát phù hợp. Bởi vậy, giới nghiên cứu giáo dục cần đóng vai trò chủ động trong việc định hình các ứng dụng AI theo hướng phục vụ lợi ích lâu dài của người học.

Từ những trao đổi học thuật và kết quả nghiên cứu, có thể thấy đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên AI không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà là quá trình kết nối chặt chẽ giữa nghiên cứu - chính sách và thực tiễn. Việc Việt Nam tham gia ngày càng sâu vào các mạng lưới học thuật quốc tế góp phần tạo không gian đối thoại đa chiều, giúp các sáng kiến đổi mới giáo dục có cơ hội được thử nghiệm, điều chỉnh và nhân rộng trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Hiếu, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng), trong bối cảnh AI, dữ liệu lớn và các công nghệ mới nổi đang tác động mạnh mẽ đến khoa học và đời sống, việc tăng cường kết nối cộng đồng học thuật trong nước và quốc tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là nền tảng để nâng cao chất lượng nghiên cứu và đào tạo, mà còn góp phần khẳng định vai trò của các cơ sở giáo dục đại học trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Trung Anh