Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo

Quang cảnh Hội thảo. (Ảnh: Hoàng Ngọc/TTXVN)

“Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” là chủ đề Hội thảo khoa học quốc gia do Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp cùng Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương, Thành ủy Hải Phòng và một số cơ quan liên quan tổ chức sáng 26/5 tại Hải Phòng.

Hội thảo có sự tham dự và chủ trì của Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị; Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn; Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng; Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, thành phố Hải Phòng và các địa phương.

Đóng góp luận cứ lý luận và thực tiễn

Tại phiên tham luận của hội thảo, chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học, đại diện cơ quan liên quan và địa phương trình bày về: Một số định hướng lớn về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến năm 2045; Cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về chuyển đổi mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và hàm ý chính sách đối với Việt Nam; Đổi mới mô hình phát triển để xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố “Văn minh-Hạnh phúc” - hình mẫu tiêu biểu của mô hình Chủ nghĩa xã hội trong kỷ nguyên mới; phát triển nguồn nhân lực nhằm đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị cho Việt Nam; khuyến nghị đối với Việt Nam trong quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Phiên thảo luận đề cập, phân tích, đánh giá và gợi mở các giải pháp có tính chiến lược nhằm đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Ông Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phát, biểu tại Hội thảo. (Ảnh: Hoàng Ngọc/TTXVN)

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh hội thảo diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang ra sức thi đua triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, hướng tới mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Hội thảo nhằm cung cấp các luận cứ cho Đề án "Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số" trình Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; làm rõ chủ trương, đường lối của Đảng về mô hình phát triển đất nước qua 40 năm Đổi mới; Văn kiện Đại hội XIV về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, kinh nghiệm về đổi mới mô hình phát triển; mô hình mới, cách làm hay về các lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Sau 40 năm đổi mới, mô hình phát triển đất nước đã từng bước được hình thành, bổ sung và hoàn thiện qua các giai đoạn, thể hiện nhất quán trong văn kiện của Đảng, nhất là tại Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (năm 1991, bổ sung và phát triển năm 2011), Văn kiện các kỳ Đại hội Đảng, nghị quyết và kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, tạo tiền đề và nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Từ một nền kinh tế kém phát triển, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những nền kinh tế năng động, phát triển nhanh với quy mô GDP tăng trưởng vượt bậc, đứng thứ 32 thế giới năm 2025, nằm trong nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới, thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể. Đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng lên, vị thế và uy tín Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được khẳng định. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, mô hình phát triển hiện hành đang bộc lộ những giới hạn mang tính cấu trúc, đòi hỏi phải được đổi mới một cách căn bản và toàn diện...

Ông Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành ủy Hải Phòng, phát biểu tại Hội thảo. (Ảnh: Hoàng Ngọc/TTXVN)

Theo Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu, hội thảo không chỉ là sự kiện chuyên môn mà còn là sự kết nối mật thiết giữa tư duy chiến lược của Trung ương với thực tiễn phát triển tại địa phương; thể hiện sự quan tâm, tin tưởng của Trung ương đối với vai trò, vị trí và tiềm năng phát triển của Hải Phòng trong mô hình phát triển mới của đất nước.

Việt Nam phải đổi mới căn bản mô hình phát triển

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định yêu cầu đổi mới mô hình phát triển đất nước theo hướng hiện đại, xanh, số và dựa trên tri thức; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu để phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh đất nước đang đứng trước cơ hội lịch sử để bước vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

Việt Nam phải đổi mới căn bản mô hình phát triển, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng và động lực chủ yếu; phải phát triển dựa trên tri thức, công nghệ, dữ liệu và con người Việt Nam; phải xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ đi đôi với hội nhập quốc tế sâu rộng và hiệu quả...

Đó cũng chính là con đường để hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc; nhân dân có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc; đất nước phát triển nhanh và bền vững; vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Ông Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, phát biểu tại Hội thảo. (Ảnh: Hoàng Ngọc/TTXVN)

Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, đề cập đến yêu cầu cấp thiết phải xác lập mô hình phát triển mới cho Việt Nam trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh, bền vững và tự chủ chiến lược, đặc biệt nhấn mạnh là vai trò trung tâm của con người trong mô hình phát triển mới. Con người vừa là mục tiêu, vừa là nguồn lực và động lực nội sinh của phát triển. Việt Nam cần xây dựng con người mới trong thế kỷ 21 với tinh thần yêu nước, ý thức công dân, tư duy đổi mới sáng tạo, kỹ năng số và năng lực học tập suốt đời.

Bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện Thường trú Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) khuyến nghị các động lực tăng trưởng mới cho Việt Nam. Trong giai đoạn phát triển tiếp theo, bài toán của Việt Nam không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng cao, mà còn phải bảo đảm tăng trưởng có tính bao trùm và bền vững. Điều này gắn chặt với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, những yếu tố có thể nâng cao năng suất và tạo ra năng lực cạnh tranh mới cho toàn bộ nền kinh tế...

Phát biểu bế mạc, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, các tham luận, thảo luận đã làm rõ những vấn đề lý luận về mô hình phát triển đất nước trong thời kỳ mới; thành tựu, hạn chế và các điểm nghẽn của mô hình phát triển hiện nay; xu hướng phát triển mới của thế giới và yêu cầu đặt ra đối với Việt Nam; quan điểm, định hướng và giải pháp lớn để đổi mới các trụ cột của mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số...

Trên cơ sở đó, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và Ban Tổ chức Hội thảo tiếp thu các ý kiến tâm huyết, trí tuệ và kinh nghiệm thực tiễn của các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp để tiếp tục hoàn thiện Đề án trình Trung ương và phục vụ công tác tham mưu chiến lược trong thời gian tới.

Cùng ngày, các đại biểu khảo sát hiện trạng hoạt động, năng lực khai thác, mức độ ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khả năng kết nối logistics của Cảng Container Quốc tế Hateco Hải Phòng./.