Đổi mới quản lý bưu chính và đo lường trong kỷ nguyên số

Toàn cảnh Hội nghị truyền thông chính sách đối với dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường

Hai dự án luật được xây dựng theo hướng hiện đại hóa quản lý, đẩy mạnh chuyển đổi số, giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm dựa trên dữ liệu và đánh giá rủi ro, đồng thời cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi người dân.

Phát biểu tại Hội nghị, bà Nguyễn Như Quỳnh - Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết việc hoàn thiện thể chế là yêu cầu quan trọng nhằm tạo nền tảng để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Bà Nguyễn Như Quỳnh - Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ phát biểu khai mạc Hội nghị

Theo bà Nguyễn Như Quỳnh, hai dự án luật có phạm vi tác động rộng. Trong đó, lĩnh vực bưu chính ngày càng gắn với thương mại điện tử, còn đo lường hiện diện trong nhiều hoạt động sản xuất, kinh doanh và giao dịch hằng ngày. Các dự thảo đều hướng tới tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, đẩy mạnh số hóa và giảm chi phí tuân thủ.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Với dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), ông Lê Văn Chung - Chuyên viên chính Vụ Bưu chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết thị trường đã thay đổi mạnh sau hơn 15 năm thực thi luật hiện hành.

Nếu năm 2010, thư tín chiếm phần lớn bưu gửi thì hiện nay hơn 90% sản lượng là gói, kiện hàng hóa, gắn trực tiếp với thương mại điện tử. Số doanh nghiệp bưu chính cũng tăng từ khoảng 40 doanh nghiệp năm 2010 lên hơn 750 doanh nghiệp vào năm 2025, trong khi sản lượng bưu gửi tăng 12 lần.

Ông Lê Văn Chung - Chuyên viên chính Vụ Bưu chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, thông tin về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi)

Dự thảo luật vì vậy đề xuất mở rộng phạm vi dịch vụ, hoàn thiện khái niệm bưu gửi, tăng khả năng định danh, theo dõi và truy xuất. Cơ chế quản lý được chuyển mạnh từ cấp phép sang đăng ký, công khai, tự chịu trách nhiệm và hậu kiểm.

Một điểm mới đáng chú ý là phát triển bưu chính công ích theo hướng hình thành các điểm phục vụ đa năng, kết hợp dịch vụ bưu chính với tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả, hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến và thương mại điện tử. Bưu chính số, quản trị dựa trên dữ liệu cũng được đặt trong dự thảo nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Đối với Luật Đo lường, ông Trần Quý Giầu - Trưởng ban Đo lường, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết luật hiện hành sau gần 15 năm thực thi đã bộc lộ những hạn chế về chuyển đổi số, cơ sở dữ liệu, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.

Ông Trần Quý Giầu - Trưởng ban Đo lường, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ, trình bày tại Hội nghị

Dự án sửa đổi hướng tới chuyển trọng tâm từ kiểm soát riêng lẻ từng phương tiện đo sang bảo đảm độ tin cậy của kết quả đo; đồng thời tăng hậu kiểm dựa trên dữ liệu và đánh giá rủi ro. Dự thảo cũng đề xuất xây dựng nền tảng số và cơ sở dữ liệu đo lường quốc gia, kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức dịch vụ đo lường.

Theo kế hoạch, hai dự án luật dự kiến được trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai vào tháng 10.

Việc tiếp tục lấy ý kiến, phản biện chính sách được kỳ vọng sẽ giúp các quy định khi ban hành có tính khả thi cao, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế số và bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng.