Đổi mới sáng tạo ngành Công Thương: Khi mỗi sáng kiến trở thành động lực phát triển

Khơi dậy sáng kiến từ thực tiễn quản lý và sản xuất

Đổi mới sáng tạo không chỉ thể hiện qua những công nghệ mới hay các đề tài nghiên cứu quy mô lớn mà còn được hình thành từ những cải tiến quy trình, giải pháp kỹ thuật và cách thức tổ chức công việc. Tại các cơ quan, doanh nghiệp ngành Công Thương, hoạt động sáng kiến gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý, cải thiện năng suất, chất lượng và giảm chi phí sản xuất.

Theo bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số (Bộ Công Thương), với phạm vi hoạt động rộng của ngành Công Thương, các sáng kiến đã và đang được hình thành thường xuyên tại doanh nghiệp cũng như các cơ quan, đơn vị. Phong trào thi đua “Sáng kiến mỗi ngày” được phát động nhằm khuyến khích các cá nhân, tập thể chia sẻ những giải pháp có giá trị thực tiễn, đồng thời ghi nhận và biểu dương những đóng góp thiết thực.

“Thực tế, mỗi ngày các doanh nghiệp và cơ quan trong ngành đều đã có những sáng kiến riêng. Phong trào thi đua này nhằm nêu cao tinh thần chia sẻ, khuyến khích mọi người gửi sáng kiến về để xét giải thưởng và nhận bằng khen từ lãnh đạo Bộ cũng như của ngành đối với những đóng góp mang lại hiệu quả thiết thực”, bà Nguyễn Thị Lâm Giang chia sẻ.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số (Bộ Công Thương), nhấn mạnh về mục tiêu khuyến khích, lan tỏa những sáng kiến mang lại hiệu quả thiết thực trong hoạt động quản lý và sản xuất.

Đề cập đến giải pháp trọng tâm để triển khai phong trào, Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số cho biết, có hai nhóm chính gồm các sáng kiến tại công sở, chủ yếu liên quan đến hoạt động quản lý và sáng kiến tại cơ sở sản xuất, tập trung vào cải tiến kỹ thuật. Mỗi nhóm có đặc thù riêng, trong đó các giải pháp kỹ thuật cần được thuyết minh rõ tác động đối với năng suất, chất lượng và các hoạt động liên quan.

Tại Tổng công ty Thép Việt Nam, hoạt động sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được triển khai gắn với mục tiêu sản xuất, kinh doanh hằng năm và từng giai đoạn, hướng tới giảm giá thành, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.

Theo ông Đỗ Đình Trường, Phó Chủ tịch Công đoàn Tổng công ty Thép Việt Nam, trong điều kiện công nghệ chưa thực sự hiện đại, việc phát huy trí tuệ và khả năng cải tiến kỹ thuật của người lao động có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của đơn vị.

“Tổng công ty Thép Việt Nam thuộc ngành đặc thù và công nghệ chưa thực sự hiện đại. Do đó, việc phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật được nâng lên tầm quan trọng hàng đầu, nhằm giảm giá thành và nâng cao năng lực cạnh tranh”, ông Đỗ Đình Trường chia sẻ.

Mỗi năm Tổng công ty Thép Việt Nam đều tổng kết đánh giá hiệu quả kinh tế từ các sáng kiến, cải tiến kỹ thuật. Trong 9 tháng đầu năm 2026, giá trị làm lợi từ các sáng kiến đạt gần 30 tỷ đồng.

Ông Đỗ Đình Trường - Phó Chủ tịch Công đoàn Tổng công ty Thép Việt Nam, chia sẻ về vai trò của sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trong nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Để khuyến khích người lao động tham gia, Công đoàn Tổng công ty Thép Việt Nam phối hợp với bộ phận chuyên môn phát động các phong trào thi đua, tuyên truyền và vận động đoàn viên đề xuất sáng kiến gắn với nhiệm vụ cụ thể. Thông qua các tổ công đoàn, hoạt động vận động được triển khai trực tiếp tới người lao động tại cơ sở.

Cùng với đó, công tác sơ kết, tổng kết và khen thưởng được thực hiện định kỳ theo các mốc 3 tháng, 6 tháng nhằm ghi nhận, động viên kịp thời những cá nhân có đóng góp thiết thực.

Hưởng ứng Phong trào thi đua “Sáng kiến mỗi ngày” của Bộ Công Thương, ông Đỗ Đình Trường cho biết Tổng công ty sẽ đưa nội dung này vào chương trình, kế hoạch quý IV/2026, gắn với việc thực hiện các chỉ tiêu sản xuất, kinh doanh những tháng cuối năm và nhiệm vụ chung của cả năm.

Thông qua hoạt động phối hợp giữa tổ chức công đoàn và bộ phận chuyên môn, các sáng kiến, cải tiến kỹ thuật của người lao động được khuyến khích, ghi nhận và gắn với yêu cầu thực tế trong quá trình sản xuất.

Đưa đổi mới sáng tạo trở thành hoạt động thường xuyên trong doanh nghiệp

Bên cạnh các phong trào thi đua, hoạt động sáng kiến còn được doanh nghiệp triển khai thông qua việc khuyến khích người lao động thường xuyên tìm kiếm giải pháp cải tiến trong công việc.

Tại Honda Việt Nam, đề xuất sáng kiến và cải tiến kỹ thuật là một trong những nội dung được triển khai theo kế hoạch hằng năm, với sự tham gia của cán bộ, công nhân viên.

Anh Nguyễn Văn Nguyên, công nhân Công ty Honda Việt Nam, cho biết theo kế hoạch của doanh nghiệp, mỗi người lao động phải có ít nhất một đề xuất cải tiến mỗi tháng, liên quan đến nội dung công việc hoặc kỹ thuật.

Các đề xuất tập trung vào những vấn đề phát sinh trong quá trình làm việc, hướng tới cải thiện điều kiện lao động, nâng cao tính thuận tiện, giảm chi phí và mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp.

Anh Nguyễn Văn Nguyên - công nhân Công ty Honda Việt Nam, chia sẻ về hoạt động sáng kiến, cải tiến kỹ thuật và việc khuyến khích người lao động đổi mới sáng tạo trong công việc hằng ngày.

Bên cạnh hoạt động cải tiến thường xuyên, Honda Việt Nam còn tổ chức các cuộc thi về sáng kiến kỹ thuật và chương trình “Công ty xanh” (Green Company) nhằm lựa chọn những đề tài xuất sắc. Các cá nhân có sáng kiến tiêu biểu được động viên, khen thưởng bằng những hình thức cụ thể, trong đó có các chuyến du lịch trong nước và quốc tế.

Chính vì những động lực đó mà hằng tháng anh Nguyễn Văn Nguyên đều nỗ lực đề xuất những cải tiến nhằm tối ưu hóa môi trường làm việc, giúp công việc của anh và đồng nghiệp trở nên thuận tiện hơn, đồng thời giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Việc duy trì các đề xuất cải tiến theo tháng đưa hoạt động sáng kiến gắn trực tiếp với nhiệm vụ của từng người lao động. Cùng với các cuộc thi và hình thức khen thưởng, doanh nghiệp tạo điều kiện để cán bộ, công nhân viên tham gia các hoạt động sáng tạo trong quá trình làm việc.

Hưởng ứng phong trào do Bộ Công Thương phát động, anh Nguyễn Văn Nguyên sẽ chia sẻ thông tin về chương trình tới đồng nghiệp, khuyến khích cán bộ, công nhân viên tiếp tục tìm tòi, đề xuất những giải pháp cải tiến mang lại giá trị cho doanh nghiệp và ngành Công Thương.

Từ hoạt động cải tiến kỹ thuật tại Tổng công ty Thép Việt Nam đến các đề xuất sáng kiến thường xuyên ở Honda Việt Nam, đổi mới sáng tạo được triển khai gắn với đặc thù sản xuất, kinh doanh của từng đơn vị. Trong đó, sự tham gia trực tiếp của người lao động cùng hoạt động tổ chức, động viên và ghi nhận đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì các phong trào sáng kiến tại doanh nghiệp.

Nuôi dưỡng nguồn lực sáng tạo từ giảng đường

Cùng với hoạt động đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp, các cơ sở giáo dục đại học cũng chú trọng khuyến khích nghiên cứu khoa học, phát triển ý tưởng và ứng dụng kiến thức vào thực tiễn, tạo môi trường để cán bộ, giảng viên và sinh viên tham gia các hoạt động sáng tạo.

Tại Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp (UNETI), các hoạt động nghiên cứu khoa học, sáng kiến cải tiến, Robocon và khởi nghiệp sáng tạo đã được triển khai thường xuyên, gắn với định hướng đào tạo ứng dụng của nhà trường.

PGS.TS. Phạm Thị Thu Hoài - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp, khẳng định nhà trường sẽ tạo điều kiện để giảng viên, sinh viên phát triển các sáng kiến đổi mới sáng tạo gắn với thực tiễn.

PGS.TS. Phạm Thị Thu Hoài - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp, cho biết nhà trường chú trọng kết nối hoạt động nghiên cứu, sáng tạo với yêu cầu thực tiễn, đồng thời tăng cường liên kết với các đơn vị, doanh nghiệp và tập đoàn để hỗ trợ phát triển ý tưởng.

“Hiện nay, các phong trào về sáng kiến cải tiến, Robocon hay đổi mới sáng tạo đều được chúng tôi gắn chặt với thực tiễn. Do định hướng đào tạo mang tính ứng dụng cao, Nhà trường luôn liên kết chặt chẽ với các doanh nghiệp và tập đoàn, đảm bảo các sáng kiến đều có khả năng ứng dụng thực tế”, PGS.TS. Phạm Thị Thu Hoài chia sẻ.

Một trong những hoạt động được nhà trường duy trì là Cuộc thi “Ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp” dành cho sinh viên, tổ chức thường niên trong khoảng 5 - 7 năm qua và hiện đã mở rộng để sinh viên từ nhiều trường khác cùng tham gia.

Theo PGS.TS. Phạm Thị Thu Hoài, những năm gần đây, mỗi năm cuộc thi thu hút hơn 150 ý tưởng dự thi. Các nhóm sinh viên trải qua ba vòng thi, từ sơ loại đến chung kết, với sự đồng hành, hỗ trợ của các chuyên gia và cố vấn (mentor) nhằm từng bước hiện thực hóa ý tưởng.

Cán bộ, giảng viên và sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp (UNETI) tham dự Lễ phát động Phong trào thi đua “Sáng kiến mỗi ngày” trong ngành Công Thương năm 2026 và khởi động Cuộc thi “Nhóm giải pháp Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi số ngành Công Thương”.

Bên cạnh chương trình khởi nghiệp sáng tạo, Nhà trường còn tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học, chương trình Ý tưởng sáng tạo sinh viên toàn quốc do Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì cùng sân chơi Robocon.

Đối với Cuộc thi “Nhóm giải pháp Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi số ngành Công Thương”, nhà trường dự kiến ưu tiên lựa chọn những sáng kiến, đề tài nghiên cứu gắn với các lĩnh vực trọng tâm của ngành như năng lượng sạch, tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

“Ban lãnh đạo cam kết tạo mọi điều kiện để cán bộ, giảng viên và sinh viên tích cực tham gia, mang lại những giải pháp đổi mới sáng tạo thiết thực và ứng dụng rộng rãi nhất”, PGS.TS. Phạm Thị Thu Hoài khẳng định.

Theo đó, UNETI sẽ lựa chọn các ý tưởng, sáng kiến tiêu biểu từ những chương trình nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp sáng tạo và Robocon để tham gia cuộc thi do Bộ Công Thương tổ chức.

Cùng với nhà trường, tinh thần tham gia các hoạt động sáng tạo của các sinh viên UNETI cũng rất cao. Dương Thị Kim Anh - sinh viên năm cuối ngành Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp, cho biết bản thân mình đang lên kế hoạch tham gia các cuộc thi liên quan đến tiết kiệm năng lượng, đồng thời tìm hiểu những dự án bảo vệ môi trường thông qua sử dụng năng lượng hiệu quả và tái chế.

Sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp (UNETI) hào hứng giao lưu, tương tác với Humanoid Robot tại Lễ phát động Phong trào thi đua “Sáng kiến mỗi ngày” trong ngành Công Thương năm 2026 và Khởi động Cuộc thi "Nhóm giải pháp Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi số ngành Công Thương"

Sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp (UNETI) hào hứng giao lưu, tương tác với Humanoid Robot tại Lễ phát động Phong trào thi đua “Sáng kiến mỗi ngày” trong ngành Công Thương năm 2026 và Khởi động Cuộc thi "Nhóm giải pháp Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi số ngành Công Thương"

Bên cạnh việc tìm kiếm ý tưởng cho bản thân, Kim Anh mong muốn chia sẻ thông tin về các hoạt động sáng tạo tới thành viên câu lạc bộ và bạn bè cùng lớp để khuyến khích mọi người tham gia.

Theo Kim Anh, việc tham gia các hoạt động sáng tạo không chỉ mang lại những bài học thực tế để vận dụng vào cuộc sống mà còn giúp sinh viên hình thành tư duy đổi mới sáng tạo, có thể áp dụng trong công việc sau khi tốt nghiệp.

Từ những cuộc thi nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp sáng tạo đến các ý tưởng về sử dụng năng lượng hiệu quả và bảo vệ môi trường, hoạt động đổi mới sáng tạo tại trường đại học được triển khai với nhiều nội dung, tạo cơ hội để sinh viên thuộc các ngành đào tạo khác nhau tham gia, phát triển và hoàn thiện ý tưởng.

Kết nối các nguồn lực, phát huy giá trị sáng kiến

Từ hoạt động quản lý đến sản xuất, kinh doanh và đào tạo, các cơ quan, đơn vị trong ngành Công Thương đang triển khai những hình thức khuyến khích sáng kiến phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế.

Ở cấp quản lý, trọng tâm là khuyến khích đề xuất, chia sẻ và ghi nhận những giải pháp mang lại hiệu quả thiết thực. Tại doanh nghiệp, các phong trào thi đua và hoạt động cải tiến gắn với yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng, giảm chi phí sản xuất. Trong khi đó, các cơ sở đào tạo chú trọng phát triển ý tưởng nghiên cứu, sáng tạo, tăng cường kết nối với doanh nghiệp để hỗ trợ khả năng ứng dụng.

Các đại biểu thực hiện nghi thức phát động Phong trào thi đua “Sáng kiến mỗi ngày” trong ngành Công Thương năm 2026 và khởi động Cuộc thi “Nhóm giải pháp Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi số ngành Công Thương”.

Cơ quan quản lý, tổ chức công đoàn, doanh nghiệp, trường đại học và sinh viên tham gia vào quá trình này từ những vị trí khác nhau, cùng hướng tới phát huy các sáng kiến có giá trị thực tiễn trong từng lĩnh vực hoạt động.

Nhằm tiếp tục khuyến khích và lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn Ngành, Bộ Công Thương tổ chức Lễ phát động Phong trào thi đua “Sáng kiến mỗi ngày” trong ngành Công Thương năm 2026 và khởi động Cuộc thi “Nhóm giải pháp Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi số ngành Công Thương”.

Phong trào thi đua “Sáng kiến mỗi ngày” hướng tới khuyến khích các cá nhân, tập thể đề xuất, chia sẻ và nhân rộng những sáng kiến, cải tiến xuất phát từ thực tiễn quản lý, sản xuất, kinh doanh. Hồ sơ tham gia được tiếp nhận đến hết ngày 30/11/2026. Dự kiến trong tháng 12/2026, Ban Tổ chức sẽ tổng kết, biểu dương 30 cá nhân có sáng kiến tiêu biểu thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng 15 tập thể có thành tích xuất sắc trong tham gia, tổ chức phong trào.

Tập thể cán bộ, phóng viên, biên tập viên Tạp chí Công Thương hưởng ứng Lễ phát động Phong trào thi đua “Sáng kiến mỗi ngày” trong ngành Công Thương năm 2026 và khởi động Cuộc thi “Nhóm giải pháp Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi số ngành Công Thương”.

Song song với đó, Cuộc thi “Nhóm giải pháp Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi số ngành Công Thương” được tổ chức nhằm phát hiện, lan tỏa các giải pháp, mô hình hiệu quả về ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời tăng cường kết nối các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của ngành Công Thương.

Cuộc thi dành cho các đội thi từ 3 thành viên trở lên, tiếp nhận hồ sơ đến ngày 20/11/2026. Ban Tổ chức dự kiến lựa chọn từ 10 - 15 đội tiêu biểu tham gia tập huấn, hoàn thiện giải pháp trước khi chọn 5 đội vào Vòng Chung kết và trao giải trong tháng 12/2026.

Thông qua Phong trào thi đua “Sáng kiến mỗi ngày” và Cuộc thi “Nhóm giải pháp Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi số ngành Công Thương”, Bộ Công Thương hướng tới khuyến khích các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người lao động phát huy tinh thần sáng tạo, tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy ứng dụng và nhân rộng những sáng kiến có giá trị thực tiễn trong toàn Ngành.