Đổi mới toàn diện chiến lược hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế trong nhiệm kỳ mới

Bà Phạm Thị Hương Giang, Trưởng Ban Công tác Phụ nữ, Trung ương Hội LHPN Việt Nam, trình bày chuyên đề

Chuyển dịch mạnh mẽ từ hoạt động đơn lẻ sang tư duy "Hệ sinh thái khởi nghiệp"

Mở đầu chuyên đề tại lớp Tập huấn một số chuyên đề Nghị quyết và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc XIV tại khu vực miền Bắc diễn ra sáng 23/6 ở Thanh Hóa, bà Phạm Thị Hương Giang, Trưởng Ban Công tác Phụ nữ, Trung ương Hội LHPN Việt Nam, khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của việc xây dựng và củng cố cơ sở pháp lý vững chắc cho mọi hoạt động của Hội. Nhiệm vụ và khâu đột phá về kinh tế trong nhiệm kỳ này được xây dựng dựa trên sự quán triệt sâu sắc các văn bản chỉ đạo tối cao của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc XIV. Trong đó, Đảng đã chỉ rõ nhiệm vụ trọng tâm là thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất và các phương thức sản xuất mới, với trọng tâm cốt lõi là phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Ngoài ra, phong trào còn bám sát các văn bản chỉ đạo chiến lược của Bộ Chính trị như Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước, nâng cao chất lượng của các đơn vị sự nghiệp công lập và Nghị quyết Đại hội XI của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với phong trào vận động toàn dân thi đua làm giàu chính đáng, đóng góp xây dựng đất nước. Từ những định hướng mang tính vĩ mô này, Hội LHPN Việt Nam đã cụ thể hóa thành hệ thống các chỉ tiêu, nhiệm vụ và chương trình hành động xuyên suốt từ cấp Trung ương đến địa phương.

Điểm nhấn đặc biệt trong bài phát biểu của Trưởng Ban Công tác Phụ nữ chính là sự thay đổi căn bản trong tư duy và cách tiếp cận đối với công tác hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế. Bà Phạm Thị Hương Giang nhấn mạnh, điểm mới nổi bật của nhiệm kỳ lần này là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế theo từng hoạt động đơn lẻ, mang tính bề nổi sang tư duy xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp toàn diện và bền vững.

Khái niệm hệ sinh thái ở đây mang một cấp độ cao hơn và bao trùm hơn rất nhiều so với mạng lưới tư vấn trước đây. Trong hệ sinh thái này, người phụ nữ khởi nghiệp không còn là một cá thể đơn lẻ mà được đặt trong mối quan hệ hữu cơ, gắn kết chặt chẽ với các doanh nghiệp, hiệp hội, chuyên gia, các tổ chức tài chính và thị trường. Sự thay đổi tư duy này cũng đi liền với việc chuyển dịch mục tiêu, không chỉ dừng lại ở việc giúp đỡ người phụ nữ cải thiện sinh kế đơn thuần, mà mục tiêu cao hơn là thúc đẩy phụ nữ làm chủ, đóng góp trực tiếp và mạnh mẽ vào quá trình tăng trưởng kinh tế hai con số của đất nước.

Sự đổi mới về tư duy này được minh chứng rõ nét qua việc lần đầu tiên, hệ thống chỉ tiêu của Hội tách bạch riêng nhiệm vụ và khâu đột phá kinh tế thành một nội dung độc lập, thay vì lồng ghép như các nhiệm kỳ trước. Trong hệ thống 12 chỉ tiêu của Nghị quyết Đại hội XIV, chỉ tiêu số 4 và chỉ tiêu số 5 quy định những con số cụ thể, mang tính định lượng cao nhằm thúc đẩy hiệu quả hoạt động kinh tế. Hằng năm, toàn quốc phấn đấu hỗ trợ 20 nghìn hộ có phụ nữ thoát nghèo và cận nghèo đa chiều, đào tạo chuyên sâu kỹ năng cho 10 nghìn phụ nữ khởi nghiệp hoặc làm chủ kinh doanh, và hướng dẫn hỗ trợ 2,5 nghìn hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp. Đến cuối nhiệm kỳ, toàn hệ thống phải đạt mục tiêu thành lập mới 300 hợp tác xã và củng cố chất lượng cho 500 hợp tác xã hiện có.

Bà Phạm Thị Hương Giang lưu ý các địa phương cần đặc biệt chú trọng việc cụ thể hóa các chỉ tiêu cuối nhiệm kỳ này thành các chỉ tiêu thành phần hằng năm, từ đó phân bổ cụ thể xuống cấp quận, huyện, xã để bảo đảm tính khả thi và có thể đong đếm, đánh giá chính xác kết quả thực hiện theo từng giai đoạn.

Toàn cảnh hội nghị

Bám sát vào nội dung các nhiệm vụ cốt lõi, chuyên đề đã chỉ ra 2 nội dung lớn trong cấu trúc nhiệm vụ hỗ trợ phụ nữ nâng cao quyền năng kinh tế. Nội dung thứ nhất tập trung vào việc khơi dậy tiềm năng, phát huy vai trò của phụ nữ trong việc tham gia phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể và kinh tế nhà nước, hướng tới mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước đạt bình quân từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030. Nội dung thứ hai đi sâu vào việc hỗ trợ phụ nữ giảm nghèo bền vững, nâng cao năng lực sản xuất, đào tạo nghề, tiếp cận khoa học công nghệ, các nguồn vốn an toàn và thị trường. Qua đó, vai trò của người phụ nữ được mở rộng toàn diện, không chỉ đóng bóp trong phạm vi kinh tế hộ gia đình mà vươn tầm thành một lực lượng lao động và quản lý quan trọng trong cơ cấu kinh tế nhà nước lẫn kinh tế tư nhân.

Đồng bộ 4 nhóm giải pháp chiến lược nâng cao quyền năng kinh tế cho phụ nữ

Để hiện thực hóa các mục tiêu và nhiệm vụ nêu trên, bà Phạm Thị Hương Giang đã phân tích sâu sắc hệ thống 4 nhóm giải pháp cụ thể gắn liền với 3 nhóm giải pháp chung mang tính xuyên suốt.

Nhóm giải pháp đầu tiên và luôn được coi là nhiệm vụ nhân văn của Hội là hỗ trợ phụ nữ giảm nghèo bền vững. Trong bối cảnh nước ta thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thiên tai và biến đổi khí hậu, việc hỗ trợ giảm nghèo không thể thực hiện theo phong trào mà cần có sự phối hợp chặt chẽ với chính quyền để rà soát, phân loại đối tượng nghèo, cận nghèo, từ đó xây dựng lộ trình hỗ trợ riêng biệt, phù hợp với đặc thù từng hộ. Đồng thời, các cấp Hội cần chủ động tham mưu để lồng ghép hoạt động của Hội vào ba chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi nhằm tận dụng tối đa nguồn lực kinh phí hỗ trợ từ ngân sách địa phương.

Nhóm giải pháp thứ hai mang tính đột phá mạnh mẽ là hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tư nhân, trọng tâm là việc triển khai Đề án hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035 của Chính phủ do Hội LHPN Việt Nam chủ trì. Bà Phạm Thị Hương Giang nhấn mạnh, trong nhiệm kỳ này, Ngày phụ nữ khởi nghiệp cấp toàn quốc sẽ được tổ chức định kỳ 2năm/lần lần nhằm có đủ thời gian sàng lọc, tìm kiếm và nuôi dưỡng các ý tưởng xuất sắc, thực sự có tính khả thi cao. Các địa phương cũng cần chủ động tổ chức Ngày phụ nữ khởi nghiệp cấp tỉnh để tôn vinh, kết nối các nhà đầu tư với các ý tưởng sáng tạo tại địa bàn.

Các đại biểu tham dự hội nghị

Đặc biệt, Trung ương Hội đang đẩy mạnh việc thí điểm và hướng dẫn triển khai mô hình "1 phụ nữ, 1 gia đình, 1 mô hình phát triển kinh tế". Đây là mô hình mang tính chiến lược nhằm đặt người phụ nữ vào vị trí chủ thể, trung tâm của kinh tế hộ, lấy gia đình làm nền tảng và dùng các công cụ, phương thức công nghệ số để nâng cao năng lực tự chủ, tạo chuyển biến căn bản trong nhận thức và thu nhập ổn định cho người phụ nữ.

Nhóm giải pháp thứ ba hướng tới việc phát triển kinh tế tập thể và kinh tế hộ gia đình, gắn liền với việc thực hiện Đề án hỗ trợ hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý và tạo việc làm cho lao động nữ đến năm 2030. Trưởng ban Công tác Phụ nữ thẳng thắn chỉ ra rằng, việc thành lập mới một hợp tác xã đã khó nhưng việc củng cố, giám sát để duy trì hoạt động hiệu quả của hợp tác xã đó còn khó khăn hơn gấp bội. Do đó, các cấp Hội địa phương cần bám sát tình hình hoạt động của các tổ hợp tác, hợp tác xã trên địa bàn để kịp thời hỗ trợ tháo gỡ khó khăn.

Nhiệm kỳ này cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc thí điểm và nhân rộng các mô hình hợp tác xã số, tổ phụ nữ kinh doanh số, tăng ứng dụng thương mại điện tử nhằm thích ứng với nền kinh tế số. Trung ương Hội đang tích cực phối hợp với các địa phương xây dựng bộ tiêu chí về hợp tác xã văn hóa và hướng dẫn thí điểm mô hình cụm dự án sinh kế hợp tác xã, bảo đảm mỗi tỉnh thành trong nhiệm kỳ phải xây dựng được ít nhất một cụm dự án đạt hiệu quả.

Nhóm giải pháp cụ thể cuối cùng đóng vai trò là mạch máu bảo đảm cho các hoạt động kinh tế phát triển chính là việc thực hiện Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia. Nhằm bảo vệ phụ nữ trước các cạm bẫy của tín dụng đen, Hội LHPN Việt Nam đã ký kết chương trình phối hợp hành động toàn diện với Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các tổ chức tín dụng an toàn khác.

Bên cạnh việc hỗ trợ cung cấp nguồn vốn, Hội đặt trọng tâm vào việc tổ chức các lớp tập huấn, nâng cao kiến thức giáo dục tài chính, kỹ năng quản lý dòng tiền và thanh toán không dùng tiền mặt cho hội viên thông qua các nền tảng công nghệ số. Đồng thời, Trung ương Hội tiếp tục củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ chức tài chính vi mô Tình thương (TYM), định hướng mở rộng mô hình này từ 9 tỉnh, thành hiện tại ra nhiều địa phương khác, giúp phụ nữ nghèo tiếp cận nguồn lực tài chính sạch, hợp pháp một cách dễ dàng và bền vững nhất.

Các đại biểu tham dự hội nghị

Để các nhóm giải pháp cụ thể trên đạt hiệu quả tối ưu, Trưởng Ban Công tác Phụ nữ cũng chỉ rõ 3 nhóm giải pháp chung mang tính bổ trợ và xuyên suốt toàn bộ nhiệm kỳ.

Trước hết là việc đổi mới sâu sắc công tác tuyên truyền bằng việc ứng dụng triệt để công nghệ số, trí tuệ nhân tạo để phổ biến kiến thức kinh tế mới như kinh tế xanh, tuần hoàn đến hội viên thông qua mạng xã hội và Ứng dụng Phụ nữ Việt Nam.

Thứ hai là đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành của Hội theo hướng quản lý dựa trên kết quả và trách nhiệm thực hiện, lấy nhu cầu thiết thân của người phụ nữ làm trung tâm để xây dựng các mô hình điểm trước khi nhân rộng.

Cuối cùng là tăng cường công tác phối hợp đa bên, chủ động kết nối với các bộ, ngành, các doanh nghiệp đầu ngành, chuyên gia và các tổ chức quốc tế để kết hợp đồng bộ các nguồn lực từ vốn, khoa học công nghệ cho đến đào tạo kỹ thuật chuyên sâu cho phụ nữ.

Phần cuối của chuyên đề đi sâu vào việc phân định rõ ràng trách nhiệm tổ chức thực hiện ở từng cấp Hội nhằm tránh sự chồng chéo và nâng cao tính chịu trách nhiệm. Cấp Trung ương đóng vai trò chủ trì, ban hành các văn bản hướng dẫn mang tính định hướng vĩ mô, xây dựng khung tài liệu chuẩn hóa và làm đầu mối kết nối các nguồn lực lớn, đồng thời thực hiện công tác kiểm tra, giám sát, tổng kết các đề án chiến lược vào năm 2030.

Đối với cấp tỉnh, nhiệm vụ hàng đầu là nghiên cứu, bám sát các hướng dẫn của Trung ương để cụ thể hóa thành kế hoạch hành động phù hợp với đặc thù kinh tế xã hội của địa phương. Các tỉnh, thành phải chủ động tham mưu với Ủy ban nhân dân tỉnh để phê duyệt và cấp kinh phí cho các đề án, đồng thời thực hiện phân bổ chỉ tiêu hằng năm một cách khoa học xuống cấp cơ sở.

Bà Phạm Thị Hương Giang đặc biệt lưu ý các địa phương cần rà soát lại chương trình hành động của cấp mình trước thềm đại hội phụ nữ cấp tỉnh, cấp xã vào năm 2025, bảo đảm tích hợp đầy đủ các điểm mới, nhiệm vụ mới của Nghị quyết Đại hội XIV để hệ thống tổ chức Hội từ Trung ương đến cơ sở luôn vận hành đồng bộ, thống nhất. Với việc xác định rõ ràng hệ thống giải pháp, phân định cấp độ thực hiện và chú trọng ứng dụng công nghệ số, kinh tế tuần hoàn, Trung ương Hội LHPN Việt Nam kỳ vọng quá trình hiện thực hóa nghị quyết Đại hội sẽ tạo nên một bước chuyển biến mang tính lịch sử, nâng cao toàn diện quyền năng kinh tế của phụ nữ, đưa phong trào phụ nữ khởi nghiệp và làm giàu chính đáng trở thành một động lực quan trọng, đóng góp xứng đáng vào sự phồn vinh và tăng trưởng kinh tế bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.