Đổi mới tư duy truyền thông chính sách - Từ nghị trường đến cuộc sống Từ câu chuyện 'nhớ mãi', nghĩ về truyền thông chính sách hôm nay

Từ chủ trương đầu tư Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành

Trong 10 năm được phân công làm đại biểu chuyên trách tại Quốc hội, tôi có rất nhiều kỷ niệm, nhưng câu chuyện chính sách tôi nhớ mãi là quá trình thẩm tra, trình Quốc hội biểu quyết thông qua chủ trương đầu tư Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành, tại Kỳ họp thứ Chín, Quốc hội khóa XIII, với tỷ lệ tán thành rất cao. Trước đó, chúng tôi rất lo lắng, bởi quy mô đầu tư của dự án quá lớn, trong khi ngân sách nhà nước lúc đó vẫn còn bội chi khá cao. Mối lo càng lớn hơn khi nhớ lại tại Kỳ họp thứ Bảy, Quốc hội khóa XII đã biểu quyết không tán thành chủ trương triển khai tuyến đường sắt Bắc - Nam tốc độ cao, dư âm vẫn còn kéo dài. Chúng tôi lo cái “dớp” ấy lặp lại, khi dư luận nhân dân và một bộ phận chuyên gia cũng chưa đồng thuận việc triển khai dự án vào thời điểm đó.

TS. Nguyễn Văn Giàu, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại. Ảnh: Quang Khánh

Trước tình hình đó, chúng tôi vừa triển khai đúng quy trình, trình tự theo quy định, vừa chủ động đề xuất với Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Quốc phòng và một số bộ, ngành liên quan, phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai - có sự tham gia của một số cơ quan báo chí Trung ương và địa phương, trong đó có Truyền hình Quốc hội và Báo Đại biểu Nhân dân - tổ chức khảo sát thực địa: xem xét tính khả thi của phương án mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất, đầu tư nâng cấp sân bay quân sự Biên Hòa thành sân bay lưỡng dụng, và đặc biệt là đến tận địa điểm dự kiến xây dựng Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành để gặp gỡ, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân và chính quyền sở tại. Sau mỗi chuyến khảo sát, chúng tôi đều dành trọn buổi chiều làm việc với lãnh đạo tỉnh Đồng Nai để đi đến sự thống nhất cao.

Toàn bộ diễn biến các đợt khảo sát thực địa và kết quả thống nhất của chúng tôi được các cơ quan báo chí đưa tin đầy đủ, kịp thời - trong đó Đài Truyền hình Việt Nam (VTV1) đưa tin ngay trong chương trình Thời sự 19 giờ. Ngay sau bản tin, đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đã gọi điện cho tôi, nhận xét rằng cách làm việc của Ủy ban Kinh tế, các Bộ và tỉnh Đồng Nai như vậy là kỹ lưỡng, thận trọng, đã rõ, cung cấp thông tin kịp thời trước kỳ họp để đại biểu Quốc hội có đầy đủ căn cứ trước khi biểu quyết một dự án quan trọng. Đồng chí cũng bày tỏ tin tưởng Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua.

Qua câu chuyện này, tôi càng thấm thía một điều: tranh thủ được sự đồng hành của báo chí chính là một trong những yếu tố góp phần làm nên thành công của một quyết sách lớn.

Báo chí - kênh truyền thông chính sách quan trọng

Khoảng cách từ chủ trương, chính sách đến khi đi vào cuộc sống tuy không xa vời, nhưng cũng không hề gần gũi đến mức có thể hiểu ngay, làm ngay, làm đúng, làm hiệu quả ngay được - mà đòi hỏi cả hệ thống chính trị vào cuộc, cùng với ý thức của từng cá nhân trong xã hội. Với tôi, báo chí chính là kênh quan trọng, kênh gần gũi nhất, có sức lan tỏa cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, để đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống và ngược lại, đưa cuộc sống vào quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách.

Riêng Báo Đại biểu Nhân dân, những năm gần đây, thu hút lượng độc giả ngày càng đông đảo, nhờ tính hấp dẫn, tính thời sự, tính chính xác, tính kịp thời, cùng vị thế quan trọng của cơ quan ngôn luận của Quốc hội - cơ quan lập pháp. Thỉnh thoảng đi máy bay của Vietnam Airlines, tôi vẫn thấy hành khách chủ động xin tờ Báo Đại biểu Nhân dân và đọc rất kỹ từng trang. Qua hai khóa Quốc hội gần đây, Báo Đại biểu Nhân dân không ngừng đổi mới để đáp ứng nhu cầu và xu hướng phát triển.

Để tiếp tục phát huy vai trò truyền thông chính sách của Báo Đại biểu Nhân dân, tôi xin đề xuất hai nội dung. Một là, Báo nghiên cứu mở chuyên mục “Ý kiến trao đổi”, để đông đảo tầng lớp nhân dân được tham gia đóng góp ý kiến về công tác lập pháp - về một dự án luật cụ thể, một chính sách quan trọng cụ thể, hoặc một vấn đề cụ thể phản ánh từ đời sống xã hội.

Hai là, góp phần đưa các quy định pháp luật mới được thông qua tại kỳ họp đến với công chúng nhanh nhất, gần gũi nhất, dưới hình thức hỏi - đáp, do một thứ trưởng của cơ quan chủ trì soạn thảo luật trả lời, in thành phụ trang Báo Đại biểu Nhân dân, phát hành ngay sau kỳ họp (kể cả trên chuyên trang của Báo Đại biểu Nhân dân điện tử). Tài liệu ấy sẽ trở thành cẩm nang cho đại biểu Quốc hội, cho đội ngũ cán bộ các cấp, cho cộng đồng doanh nghiệp và cho người dân.