Đời sống dân cư quý I/2026 duy trì ổn định, an sinh xã hội được bảo đảm

Đời sống dân cư quý I duy trì ổn định, an sinh xã hội được bảo đảm.

Phóng viên báo Tin tức và Dân tộc (TTXVN) đã có cuộc trao đổi với bà Phạm Thị Quỳnh Lợi, Trưởng ban Thống kê Xã hội và Môi trường, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) để làm rõ hơn các giải pháp duy trì ổn định, nâng cao đời sống người dân thời gian tới.

Dưới góc nhìn cơ quan thống kê, bà có thể khái quát tình hình đời sống dân cư trong 3 tháng đầu năm 2026, thưa bà?

Về thu nhập, trong 3 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ hộ tham gia khảo sát đánh giá thu nhập không thay đổi và tăng lên so với cùng kỳ năm 2025 là 95,8%, trong đó tỷ lệ hộ đánh giá có thu nhập tăng lên là 31,8% và không đổi là 64%, tỷ lệ hộ đánh giá có thu nhập giảm và không biết chiếm tỷ lệ rất nhỏ khoảng 4,2%.

Ngoài ra, như báo cáo kinh tế xã hội quý I đã được công bố, thu nhập bình quân của người lao động tiếp tục được cải thiện, đạt 9.000.000 đồng/tháng, tăng 3,8% (khoảng 330.000 đồng) so với quý I/2025 và tăng 8,5% (khoảng 700.000 đồng) so với quý IV/2025, góp phần làm tăng thu nhập của người dân.

Về an sinh xã hội, trong 3 tháng đầu năm, Chính phủ đã hỗ trợ khoảng 15.300 tấn gạo cho khoảng gần 1,02 triệu nhân khẩu (so với 3 tháng đầu năm 2025 tăng khoảng 8.300 tấn gạo, 560.000 nhân khẩu) nhằm kịp thời hỗ trợ người dân gặp khó khăn do thiên tai, thiếu đói và trong các dịp lễ, Tết.

Đồng thời, các chính sách chăm lo dịp Tết và hỗ trợ đời sống cho các đối tượng là người có công với cách mạng, đối tượng thuộc bảo trợ xã hội, hưu trí xã hội và đối tượng yếu thế khác tiếp tục được duy trì, đã mang lại lợi ích cho người dân, bảo đảm nhóm đối tượng chính sách, người yếu thế không bị bỏ lại phía sau. Tổng số tiền đã hỗ trợ cho các đối tượng thuộc chính sách trên trong 3 tháng đầu năm (tính đến ngày 25/03/2026) đạt gần 25.000 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ thẻ bảo hiểm y tế, sổ, thẻ khám chữa bệnh miễn phí cho các đối tượng vẫn tiếp tục được triển khai áp dụng, tính đến ngày 25/3/2026, Bảo hiểm xã hội đã cấp phát hơn 32,6 triệu thẻ bảo hiểm y tế, sổ, thẻ khám chữa bệnh miễn phí cho các đối tượng thụ hưởng.

Chính phủ điều hành linh hoạt, ổn định thị trường xăng dầu, góp phần giảm áp lực chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, một chính sách đã và đang được triển khai thực hiện từ Trung ương đến địa phương với mục tiêu nâng cao chất lượng đời sống nhân dân như: Nghị định 293 quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, theo đó mức lương tối thiểu tăng từ 250.000 - 350.000 đồng/tháng (bình quân tăng 7,2%).

Thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới, ngày 19/3/2026, tại 17 tỉnh biên giới đất liền đã đồng loạt khởi công xây dựng 121 trường học liên cấp tại các xã vùng biên; “Chiến dịch Quang Trung” thần tốc xây dựng, sửa chữa nhà ở cho các gia đình có nhà bị thiệt hại do thiên tai, bão lũ tại miền Trung.

Trước bối cảnh giá xăng, dầu tăng mạnh do xung đột Trung Đông, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 482/QĐ-TTg ngày 26/3/2026 về việc áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu, nhiên liệu bay và có hiệu lực ngay, nhằm giảm bớt gánh nặng chi tiêu, bảo đảm ổn định cuộc sống cho người dân.

Về đời sống tinh thần, các hoạt động văn hóa diễn ra sôi động, nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, lễ hội lớn được tổ chức ở khắp các địa phương trên cả nước như các Chương trình nghệ thuật, lễ hội xuân, triển lãm, tuần phim, sự kiện chính trị - văn hóa lớn đã tạo không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân nói chung.

Vậy đâu là những yếu tố đã ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống người dân trong quý I/2026, thưa bà?

Bên cạnh những kết quả tích cực nêu trên, trong 3 tháng đầu năm 2026, các hộ gia đình vẫn chịu một số ảnh hưởng tác động tiêu cực đến đời sống của hộ dân.

Kết quả khảo sát cho thấy, có khoảng 35,4% hộ gia đình tham gia khảo sát đã trải qua ít nhất một sự kiện gây ảnh hưởng đến đời sống gia đình như: Giá hàng hóa, dịch vụ tăng; ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu; ảnh hưởng của dịch bệnh. Đáng chú ý, có khoảng 31,6% hộ được khảo sát cho rằng bị ảnh hưởng do giá hàng hóa, dịch vụ tăng.

Ngoài ra, vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm, đặc biệt là những vụ việc được phát hiện gần đây như thịt lợn bẩn, thực phẩm chức năng không đạt chuẩn... cũng phần nào gây tâm lý lo lắng cho người dân.

Vấn đề an toàn thực phẩm được người dân và dư luận quan tâm. Ảnh minh họa

Theo bà, những giải pháp để tiếp tục duy trì, ổn định đời sống của người dân trong thời gian tới là gì?

Thứ nhất, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chương trình, chính sách an sinh xã hội, tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ kịp thời cho các đối tượng khó khăn, người yếu thế, tạo việc làm cho người lao động, bảo đảm không để ai bị bỏ lại phía sau.

Thứ hai, tăng đầu tư cho giáo dục, y tế nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện sức khỏe và tuổi thọ người dân.

Thứ ba, cơ quan Nhà nước cần tăng cường quản lý, giám sát chặt chẽ quy trình sản xuất, chăn nuôi, quy định rõ trách nhiệm về kiểm soát an toàn thực phẩm bảo đảm cuộc sống an toàn cho người dân.

Xin trân trọng cảm ơn bà!