Đòn bẩy giao thông xóa cách trở, đổi thay vùng đất một thời đò ngang ở Gia Lai

Đổi thay từ mạch nguồn giao thông

Tờ mờ sáng một ngày cuối tháng 4, khi sương đêm còn chảy tràn qua các kẽ lá trên đỉnh đèo Nha Sam, những đoàn ô tô nối đuôi nhau kéo về Canh Tiến (xã Canh Vinh, Gia Lai) để vui cùng ngày hội làng.

Trên con đường bê tông chưa kịp cũ màu xi măng, ai nấy cũng đều ngỡ ngàng bởi chỉ mới đây thôi, Canh Tiến còn là một ngôi làng biệt lập nằm giữa rừng già, phương tiện duy nhất để vào làng là phải đi đò băng qua hồ Núi Một.

Chính mạch nguồn giao thông từ con đường vừa mở đã giúp đổi thay cả một vùng đất cách trở đò ngang.

Con đường từ quốc lộ 19C, xã Canh Vinh dẫn vào làng Canh Tiến được đầu tư hoàn thiện, giúp làng thoát cảnh "qua sông lụy đò".

Canh Tiến nằm cách trung tâm xã Canh Vinh khoảng 10km nhưng bao quanh là rừng núi. Nếp văn hóa truyền từ nhiều thế hệ nên người làng không muốn ra ngoài, một phần cũng vì giao thông cách trở.

Trước đây, để đến được làng Canh Tiến phải đi đò hơn 10km vượt lòng hồ Núi Một với hiểm nguy chờ chực. Nhưng nay, mọi thứ đã đổi khác.

Trưởng làng Đinh Văn Quanh - đôi mắt rưng rưng khi quá nửa đời người chứng kiến những khó khăn của người dân nơi đây. Khi chưa có đường, việc đi lại là nỗi bất an đeo bám từng nóc nhà.

Ám ảnh nhất là lúc mưa gió, bà con phải đi đò qua hồ Núi Một với hiểm nguy chực chờ. Những ngày thời tiết quá xấu không thể đi đò, trong làng có người ốm đau, bệnh tật cũng đành nằm chờ trời cùng cơn đau hành hạ vì không còn cách nào khác.

Cũng vì những khó khăn ấy mà làng vẫn mãi nghèo, không thể tìm ra được con đường phát triển nào khác.

Từ ngày có đường mới, làng Canh Tiến không lo cảnh bị cô lập vào mùa mưa bão.

Đầu năm 2024, từ quốc lộ 19C qua thôn Hiệp Hưng, xã Canh Hiệp, huyện Vân Canh, Bình Định (cũ) đến làng Canh Tiến được triển khai với vốn hơn 156 tỷ đồng do Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư.

Đến cuối năm 2025, tuyến đường hơn 13km, bề rộng 6m đã hoàn thành đưa vào sử dụng, phá thế cô lập mỗi khi mùa mưa bão về, mở ra bao kỳ vọng về sự đổi thay cho vùng đất khó khăn phía tây Canh Vinh.

Nhìn từng đoàn xe tiến về làng trong ngày hội du lịch mang tên "điểm hẹn Canh Tiến" vừa được tổ chức, trưởng làng Đinh Văn Quanh không giấu nổi xúc động bởi những đổi thay của vùng đất "qua sông lụy đò" này.

"Bà con ở làng chịu cực, chịu khổ nhiều rồi, vất vả nhiều rồi. Giờ được Nhà nước quan tâm đầu tư tuyến đường mới đến làng, bà con con ai nấy cũng vui mừng, phấn khởi", ông Quanh nói.

Con đường mang du lịch đến bản làng

Trong đoàn người về dự "điểm hẹn Canh Tiến" vừa được Đảng ủy, UBND xã Canh Vinh tổ chức trong hai ngày 25 và 26/4 vừa qua, anh Nguyễn Tấn Phúc (du khách đến từ TP.HCM) chia sẻ, dịp này anh cùng gia đình đi Quy Nhơn du lịch.

Ban đầu, lịch trình của anh không đến Canh Tiến dù biết hôm đó sẽ tổ chức ngày hội du lịch ở làng. Lý do đơn giản là vì trước kia anh đã từng đến Canh Tiến làm từ thiện nên hiểu rõ đường vào làng rất khó khăn.

Anh không muốn mình cùng gia đình đánh cược tính mạng trên những chuyến đò băng hồ Núi Một, vừa mất thời gian lại không đảm bảo an toàn.

Hàng nghìn người đổ về ngày hội du lịch Canh Tiến.

"Thế nhưng, khi đến Quy Nhơn, qua tìm hiểu được biết nay đã có tuyến đường bộ từ quốc lộ 19C, ô tô chạy vào được tận làng nên gia đình tôi đã quyết định quay trở lại Canh Tiến.

Và quả thật, chúng tôi đã có một trải nghiệm tuyệt vời tại đây khi chỉ mất chưa đến một giờ đồng hồ từ Quy Nhơn lên đến tận làng, đường đi thuận lợi, chúng tôi đã hòa mình vào thiên nhiên, hòa vào nhịp cồng chiêng cùng ánh lửa bập bùng để hòa cùng niềm vui của người dân ở đây. Rất thú vị", anh Phúc chia sẻ.

Ông Dương Hiệp Hòa, Chủ tịch UBND xã Canh Vinh phấn khởi chia sẻ, Canh Tiến được hòa điện lưới Quốc gia vào đầu năm 2025, nay có thêm tuyến đường mới vào tận làng, hạ tầng thuận lợi, địa phương đã có lần đầu tiên tổ chức ngày hội du lịch "điểm hẹn Canh Tiến".

Trong hai ngày diễn ra lễ hội, đã thu hút hàng chục nghìn lượt du khách đến Canh Tiến. Một con số vượt trên cả kỳ vọng.

Những nét văn hóa đặc sắc sẽ là trải nghiệm đáng nhớ khi đến Canh Tiến.

"Canh Tiến chủ yếu là người đồng bào Chăm và Ba Na. Trước kia, kinh tế của làng chủ yếu phụ thuộc vào nương rẫy, làm đến đâu, chi tiêu đến đấy.

Nhưng từ bây giờ sẽ khác, sẽ tính đến bài toán làm du lịch cho làng, làm du lịch một cách bài bản và bền vững, khai thác những thế mạnh về văn hóa", ông Hòa chia sẻ.