'Đòn bẩy' tăng trưởng từ công nghiệp

Hoạt động sản xuất tại Công ty TNHH Daiwa Việt Nam (Khu công nghiệp Hòa Khánh, phường Liên Chiểu). Ảnh: M.QUẾ

Đà Nẵng xác định công nghiệp công nghệ cao là 1 trong 3 trụ cột để phát triển kinh tế thành phố nhanh và bền vững. Định hướng này được nêu rõ tại Nghị quyết số 43-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển thành phố Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và tiếp tục được khẳng định tại Quyết định số 1287/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch thành phố Đà Nẵng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Hướng tới công nghiệp công nghệ cao

Định hướng trên đặt trọng tâm tại Khu Công nghệ cao Đà Nẵng, hạ tầng chiến lược mang tính dẫn dắt, được kỳ vọng trở thành hạt nhân kết nối các nguồn lực trí tuệ và công nghệ của cả khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Khu Công nghệ cao không chỉ đơn thuần là nơi sản xuất, mà còn là trung tâm nghiên cứu, phát triển (R&D) và ươm tạo các công nghệ tiên phong. Tại đây, thành phố ưu tiên thu hút các dự án có hàm lượng chất xám cao, nhất là trong lĩnh vực thiết kế vi mạch, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ sinh học.

Đơn cử, các dự án linh kiện hàng không của Nhà máy Sunshine thuộc Công ty TNHH Universal Alloy Corporation Vietnam (Hoa Kỳ) hay Nhà máy KP Vina của Công ty TNHH KP Aerospace Vietnam (Hàn Quốc) “ghi danh” Đà Nẵng vào bản đồ công nghiệp hàng không thế giới thông qua sản xuất các chi tiết phức tạp cho các dòng máy bay Boeing và Airbus.

Các dự án hạ tầng số và trung tâm dữ liệu được đầu tư bởi các tập đoàn viễn thông hàng đầu, tạo nền tảng lưu trữ và xử lý dữ liệu khổng lồ, phục vụ trực tiếp cho lộ trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số của thành phố như: Trung tâm dữ liệu Đà Nẵng với tổng mức đầu tư giai đoạn 1 là 800 tỷ đồng, giai đoạn 2 dự kiến 1.200 tỷ đồng; Trung tâm dữ liệu AI DeCenter dự kiến tổng mức đầu tư của toàn dự án khoảng 200 triệu USD…

Quy hoạch thành phố xác định: tiếp tục chuyển dịch cơ cấu ngành công nghiệp theo hướng giảm dần các ngành sản xuất thâm dụng đất đai, lao động, giá trị gia tăng thấp; hạn chế và tiến tới loại bỏ các ngành sản xuất gây ô nhiễm môi trường; tăng tỷ trọng các ngành, lĩnh vực sản xuất có hàm lượng cao về công nghệ, tri thức, có giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường.

Cụ thể, phát triển công nghiệp công nghệ cao gồm: công nghệ vi điện tử, công nghệ chip và vi mạch bán dẫn, cơ khí chính xác, cơ - điện tử, quang - điện tử và tự động hóa; công nghệ môi trường, công nghệ năng lượng mới; công nghệ vật liệu mới, công nghệ nano... trở thành ngành công nghiệp chủ đạo.

Theo đánh giá của Sở Công Thương, việc đầu tư đổi mới và nâng cao trình độ công nghệ ở các ngành công nghiệp đã có chuyển biến rõ nét. Trình độ công nghệ từ mức trung bình thấp đã được nâng lên mức trung bình khá. Hệ số đóng góp công nghệ của các nhóm ngành nhìn chung khá đồng đều, cao nhất là ngành hóa chất, cao su - nhựa. Để phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, ngành công thương đặt ra các giải pháp: bảo đảm điều kiện về đất đai, cơ sở hạ tầng; phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghệ cao; thúc đẩy nghiên cứu phát triển, đầu tư đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp; kết nối cung - cầu các sản phẩm công nghiệp; bảo đảm về môi trường; tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh trên địa bàn...

Hoạt động sản xuất tại Công ty TNHH Universal Alloy Corporation Vietnam, Khu Công nghệ cao Đà Nẵng. Ảnh: M.QUẾ

Tạo hạ tầng phát triển công nghiệp

Theo quy hoạch đến năm 2030, Đà Nẵng có 126 cụm công nghiệp, 36 khu công nghiệp trên địa bàn. Bà Lê Thị Kim Phương, Giám đốc Sở Công Thương, cho biết đến nay Đà Nẵng đã đưa vào hoạt động 60 cụm công nghiệp. Thành phố thu hút mạnh mẽ đầu tư trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, cơ khí, điện tử, ô tô, may mặc, chế biến gỗ, công nghiệp hỗ trợ, tạo ra chuỗi cung ứng giá trị cao. Hệ thống cảng biển thuận lợi cũng tạo cơ hội mở rộng các chuỗi cung ứng, cải thiện dịch vụ logistics và tăng trưởng mạnh mẽ trong lĩnh vực thương mại. Đây là cơ sở cho mục tiêu xây dựng Đà Nẵng là thành phố cảng biển gắn với phát triển các cụm công nghiệp liên tỉnh.

Trong năm 2026, Sở Công Thương tập trung thu hút nhà đầu tư quan tâm đầu tư xây dựng hạ tầng cụm công nghiệp theo định hướng phát triển không gian mới. Trong đó, đề xuất đầu tư công một số cụm công nghiệp trên địa bàn các xã đặc biệt khó khăn như Tây Giang, Sông Kôn, Quế Phước, Trà My; hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật các cụm công nghiệp, đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung đảm bảo theo quy định, xây dựng và triển khai hình thành cụm công nghiệp gắn Trung tâm chế biến sản phẩm gia súc gia cầm tập trung trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.

Trong khi đó, Phó trưởng ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp thành phố Trần Văn Tỵ cho biết, đơn vị quản lý 8 khu công nghiệp đang hoạt động và 2 khu chức năng khác với tổng diện tích quy hoạch khoảng 1.740ha. Diện tích đất công nghiệp đã cho thuê đạt tỷ lệ lấp đầy khoảng 80%, qua đó thu hút 561 dự án, trong đó có 160 dự án có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Hiện ban quản lý được giao lựa chọn nhà đầu tư cho 12 khu công nghiệp trong quy hoạch với tổng diện tích 5.200ha. Đây là dư địa phát triển lớn cho công nghiệp thành phố.

Đối với Khu kinh tế mở Chu Lai, hiện có 14 khu công nghiệp được chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng diện tích 3.462ha; tổng vốn đăng ký 16.545 tỷ đồng. Trong đó có 7 khu công nghiệp đi vào hoạt động và thu hút được dự án đầu tư thứ cấp với tỷ lệ lấp đầy trung bình khoảng 60% và 7 khu công nghiệp đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng. Các khu công nghiệp trong Khu kinh tế mở Chu Lai đã thu hút gần 170 dự án, tổng vốn đăng ký khoảng 85.150 tỷ đồng (tương đương 3,67 tỷ USD).

Ông Nguyễn Hồng Quang, Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai thành phố Đà Nẵng thông tin, định hướng phát triển của khu kinh tế là một trong những hạt nhân, trung tâm phát triển của Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Đây là khu vực phát triển đô thị, trung tâm công nghiệp ô tô và công nghiệp phụ trợ ngành ô tô, hàng không; trung tâm khí - điện và sản phẩm hóa dầu; công nghiệp dệt may, phụ trợ ngành dệt may và các loại hình công nghiệp khác. Về định hướng ứng dụng công nghệ cao, khu kinh tế sẽ hình thành trung tâm sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và là trung tâm du lịch dịch vụ gắn với việc khai thác sân bay Chu Lai và hệ thống cảng Chu Lai - Kỳ Hà...

Ngành công thương thành phố đặt chỉ tiêu tỷ trọng ngành công nghiệp trong GRDP đến năm 2030 đạt 21% (trong đó, ngành công nghiệp chế biến chế tạo đạt 16%); tốc độ tăng trưởng ngành công nghiệp bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt 11%; tốc độ tăng trưởng ngành công nghiệp chế biến chế tạo bình quân giaịan 2026 - 2030 đạt 11%. Đến năm 2030, 50% cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn.

MAI QUẾ