Xây dựng nông thôn mới - đổi thay từ vùng quê đến cuộc sống
Chương trình Xây dựng nông thôn mới (NTM) tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2021-2025 đã và đang làm thay đổi sâu sắc diện mạo quê hương, nâng cao rõ rệt chất lượng cuộc sống người dân. Qua đó, hướng tới mô hình NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu, thông minh, hiện đại, tạo nên vùng quê đáng sống và phát triển bền vững.
Theo Văn phòng Điều phối chương trình xây dựng NTM tỉnh Đồng Nai, sau hợp nhất, tỉnh Đồng Nai mới có 67/72 xã đạt chuẩn NTM, trong đó 25 xã đạt NTM nâng cao, 8 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu.

Ðường bê tông trải dài đến đồng ruộng ở xã Phú Hòa khi xây dựng nông thôn mới.
Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội
Trong 5 năm xây dựng NTM, hệ thống đường giao thông nông thôn trên địa bàn tỉnh phát triển, nâng cấp cả về số lượng và chất lượng, tạo điều kiện thu hút đầu tư, góp phần giải quyết việc làm, nâng cao mức sống người dân ở vùng nông thôn. Với phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm, Phong trào Xã hội hóa làm đường giao thông đã thu hút đông đảo người dân tham gia. Qua 5 năm thực hiện, người dân đã đóng góp hơn 300ha đất, hơn 147 ngàn ngày công lao động; làm mới, sửa chữa, nâng cấp 513km đường giao thông nông thôn; tổng trị giá hơn 280 ngàn tỷ đồng. Hạ tầng giao thông phát triển tạo thuận lợi cho hoạt động vận chuyển hàng hóa, phát triển sản xuất, chỉnh trang diện mạo nông thôn.
Bên cạnh đó, hệ thống trường học từ mầm non đến THPT ở khu vực nông thôn được xây dựng mới, nâng cấp đạt chuẩn theo quy định. Các thiết chế văn hóa, thông tin truyền thông đáp ứng tốt nhu cầu thụ hưởng văn hóa, tiếp cận thông tin ở khu vực nông thôn. Trong đó, 100% xã có điểm phục vụ bưu chính, dịch vụ viễn thông, internet, loa đài truyền thanh, góp phần nâng cao trình độ dân trí, đời sống vật chất, tinh thần của người dân.
Ông Lâm Nho, người có uy tín ở ấp Cần Dực, xã Lộc Thành chia sẻ: “Những năm qua, khu vực biên giới được đầu tư điện, đường, trường, trạm khang trang. Những mô hình phát triển sản xuất chăn nuôi bò, dê, trồng điều, cao su đã giúp người dân tăng thêm thu nhập, làm giàu trên chính quê hương của mình”.
Hệ thống thủy lợi được tỉnh quan tâm đầu tư nâng cấp, xây dựng mới. Toàn tỉnh có 215 công trình thủy lợi đảm bảo phục vụ nước tưới cho hàng ngàn hécta cây trồng, sản xuất công nghiệp và cấp nước sinh hoạt. Lưới điện trung, hạ thế phủ kín khu vực nông thôn, cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất, sinh hoạt của người dân. Tỷ lệ hộ dân sử dụng điện đạt 99,87%, nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã được đầu tư lưới điện.
Bà Thị Hằng, người dân tộc S’tiêng ở ấp Sóc Ruộng, xã Tân Hưng phấn khởi chia sẻ: “Trong vài năm trở lại đây, địa bàn ấp đã được đầu tư xây dựng một số tuyến đường bê tông, sỏi phún thay thế đường đất sình lầy. Vui nhất là khu dân cư đồng bào S’tiêng thuộc tổ 10, ấp Sóc Ruộng vừa được đầu tư hơn 2km điện trung - hạ thế. Có điện để bơm nước tưới, nhiều hộ đã chuyển sang trồng những loại cây ăn trái có giá trị kinh tế cao.
Những vùng quê đáng sống
Chương trình xây dựng NTM đã tạo nên những chuyển biến rõ nét trong diện mạo nông thôn, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân, những chủ thể thụ hưởng trực tiếp. Với mục tiêu đó, cấp ủy và chính quyền địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tích cực tham gia, đóng góp ngày công, hiến đất làm đường bê tông, xây dựng các khu dân cư kiểu mẫu theo hướng sáng - xanh - sạch.
Trước đây, con đường qua các tổ 3, 4, 6, ấp Láng Me 2, xã Xuân Đông rất lầy lội. Thực hiện xây dựng NTM, người dân đã đóng góp kinh phí, ngày công, hiến đất xây dựng 1,3km đường bê tông. Khi con đường hoàn thành, người dân tiếp tục trồng hoa, cây xanh ven đường, mắc đèn chiếu sáng, lắp camera an ninh… Trong 5 năm qua, nhân dân ấp này đã đóng góp hơn 1 tỷ đồng để xây dựng đường bê tông, đầu tư đèn chiếu sáng, lưới điện hạ thế. Nhiều mô hình an ninh trật tự thu hút đông người dân tham gia như: Tiếng kẻng an ninh, Camera an ninh, góp phần giữ vững bình yên thôn xóm.
“Với phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, các khoản đóng góp được công khai minh bạch và người dân được hưởng lợi từ chính công trình họ đóng góp xây dựng. Với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, nhân dân, ấp đã xây dựng một khu dân cư kiểu mẫu và không còn hộ nghèo” - ông Nguyễn Hữu Quang, Bí thư Chi bộ, Trưởng ấp Láng Me 2, xã Xuân Đông cho biết.

Xã biên giới Lộc Thành khởi sắc từ chủ trương xây dựng nông thôn mới.
Chương trình xây dựng NTM đã biến nhiều khu vực nông thôn trở thành vùng quê đáng sống. Điển hình là xã biên giới Lộc Thành, một vùng đất còn nhiều khó khăn của tỉnh Bình Phước cũ. Trong 5 năm vừa qua, chính quyền xã đã vận động nhân dân tham gia xây dựng NTM, chỉnh trang diện mạo khu dân cư, xây dựng các tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp. Nhân dân đã hiến 23,7 ngàn m2 đất, góp hàng ngàn ngày công lao động để xây dựng, sửa chữa hơn 115km đường bê tông, sỏi phún, mắc đèn đường, xây dựng tuyến đường cờ hoa, tổng số tiền huy động hơn 7,8 tỷ đồng. Từ đó, xã đã có 100% tuyến đường xã, liên xã, liên ấp, đường nội đồng đảm bảo giao thông thuận tiện. Trên địa bàn có nhiều trường học đạt chuẩn quốc gia, tại 15 ấp đều có nhà văn hóa khang trang. Đến nay, thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 73 triệu đồng/năm.
Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Lộc Thành Hồ Quang Khánh cho biết: “Trong giai đoạn tới, xã sẽ huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Tranh thủ các nguồn lực để đầu tư hoàn thiện, nâng cao chất lượng trong Bộ tiêu chí xây dựng xã NTM nâng cao, NTM hiện đại”.
Nhiều mô hình, cách làm hay
Mục tiêu cuối cùng của Chương trình xây dựng NTM là nâng cao thu nhập, tạo việc làm bền vững cho người dân, đồng thời hình thành nguồn lực ổn định phục vụ đầu tư xây dựng NTM. Chủ trương này được cấp ủy, chính quyền các cấp xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cần được duy trì và triển khai thường xuyên.
Tại làng nghề trồng mai vàng khu 12, xã Bình An có gần 20 hộ dân trồng mai, với quy mô, diện tích khác nhau. Trồng mai cảnh bán vào dịp Tết mang lại thu nhập tốt hơn so với trồng lúa và một số cây hoa màu ngắn ngày khác.
Theo ông Võ Văn Tùng, một hộ trồng mai vàng lâu năm ở địa phương cho biết: Điều kiện khí hậu và vùng đất Bình An rộng lớn thuận lợi cho cây mai phát triển. Từ năm 2000, một số hộ bắt đầu mạnh dạn chuyển đổi mô hình, đưa cây mai về trồng. Ban đầu, mỗi hộ chỉ trồng khoảng 100 cây mai, nhờ sự chăm sóc tỉ mỉ nên cây mai phát triển xanh tốt. Hiện nay, mô hình trồng mai đã được nhân rộng, mỗi hộ trồng từ 400-600 cây, riêng ông Tùng trồng gần 1 ngàn cây. Từ mô hình trồng mai bán Tết, ông Tùng thu về khoảng 500 triệu đồng/năm, sau khi trừ chi phí.
Giai đoạn 2021-2025, tỉnh Ðồng Nai có tỷ lệ trường mầm non, mẫu giáo, tiểu học, THCS đạt chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất 74,78% (năm 2021 là 50,14%), 63/86 trường THPT đạt chuẩn quốc gia. 100% xã có trạm y tế. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đến cuối năm 2025 đạt 95%. Toàn tỉnh có 114/136 chợ nông thôn đạt chuẩn và một sàn giao dịch thương mại điện tử.
Với sự hỗ trợ của chính quyền các cấp, người dân đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ứng dụng khoa học, công nghệ vào phát triển sản xuất, góp phần tăng năng suất lao động, nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích. Bên cạnh đó, những mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, các chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm đã giúp nông dân tăng thu nhập, phát triển kinh tế bền vững.
Ngoài ra, các mô hình: Phân loại và xử lý chất thải thực phẩm bằng men vi sinh bản địa IMO, Thắp sáng đường quê, Điểm sáng biên giới... đã và đang góp phần xây dựng cảnh quan môi trường, giữ vững an ninh trật tự và chủ quyền lãnh thổ trên tuyến biên giới, tạo niềm tin và sự đồng thuận trong nhân dân.
Thực tế cho thấy, giá trị cốt lõi của xây dựng NTM không chỉ dừng lại ở xây dựng hạ tầng mà còn hướng đến nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân, phát triển nông thôn hiện đại, bền vững, giàu bản sắc văn hóa. Qua những mô hình phát triển kinh tế cho thấy sức sống mới đang trỗi dậy từ các vùng quê, cũng như sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, sự thống nhất giữa ý Đảng, lòng dân trong thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Đây sẽ là những tiền đề vững chắc để tỉnh Đồng Nai tiếp tục thực hiện tốt hơn nhiệm vụ xây dựng NTM trong những năm tiếp theo.












