Đón sóng nhu cầu vốn bùng nổ, ngân hàng ngoại ồ ạt mở rộng và cuộc sàng lọc khắc nghiệt

Bên cạnh hoạt động tài trợ vốn, nhu cầu mở chi nhánh và nâng tầm hiện diện pháp lý của nhà băng ngoại đang diễn ra hết sức sôi động.

Ngân hàng quốc tế mở rộng quy mô

Dấu ấn rõ nhất cho xu hướng này là việc Ngân hàng Nhà nước vừa cấp phép thành lập cho Ngân hàng TNHH Một thành viên Industrial Bank of Korea (Việt Nam), viết tắt là IBK VIETNAM. Đây là ngân hàng 100% vốn nước ngoài thứ mười tại thị trường trong nước, thuộc sở hữu hoàn toàn của Industrial Bank of Korea đến từ Hàn Quốc.

Nhu cầu tín dụng dự báo tiếp tục ở mức cao, tạo thêm cơ hội cho các ngân hàng quốc tế tham gia sâu hơn vào thị trường tài chính Việt Nam.

Sau gần hai mươi năm hoạt động theo mô hình chi nhánh và kiên trì suốt chín năm xin cấp phép, ngân hàng chuẩn bị khai trương pháp nhân mới vào ngày 25/9. Đơn vị này có vốn điều lệ 7.300 tỷ đồng, thời hạn hoạt động 99 năm do ông Park Kyung Il làm Tổng Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật. Sự xuất hiện của IBK VIETNAM nâng tổng số ngân hàng 100% vốn Hàn Quốc tại Việt Nam lên 4 đơn vị, bên cạnh Shinhan Việt Nam, Woori Việt Nam và KEB Hana Bank Việt Nam.

Không chỉ có các định chế tài chính xứ kim chi, một đại diện tiêu biểu nước ngoài khác là UOB Việt Nam cũng thể hiện tham vọng dài hạn khi khởi công dự án UOB Plaza TP.HCM tại khu Ba Son vào tháng 7. Với tổng mức đầu tư khoảng 450 triệu USD và dự kiến hoàn thiện vào năm 2030, đây là trụ sở chuyên biệt đầu tiên của một ngân hàng ngoại tại khu vực Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam ở TP.HCM.

Định chế tài chính từ Singapore định vị Việt Nam là thị trường trọng điểm trong chiến lược ASEAN, đồng thời lên kế hoạch mở chi nhánh tại Trung tâm Tài chính Quốc tế nhằm kết nối mạnh mẽ dòng vốn, thương mại toàn cầu và mở lối cho các giao dịch tài chính xuyên biên giới.

Sự tham gia mạnh mẽ này tạo nên động lực cạnh tranh lớn, thúc đẩy hệ thống ngân hàng trong nước nâng chuẩn mực quản trị, quản lý rủi ro và chất lượng vận hành. Với ưu thế vượt trội ở mảng tài trợ thương mại, khách hàng doanh nghiệp FDI, bán lẻ cũng như năng lực chuyển đổi số và tuân thủ an toàn vốn quốc tế, nhóm ngân hàng ngoại đang đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ xuất nhập khẩu và luân chuyển dòng vốn đầu tư trực tiếp vào Việt Nam.

Theo giới phân tích, sự tham gia của các ngân hàng 100% vốn ngoại không chỉ góp phần gia tăng cạnh tranh trên thị trường, mà còn tạo động lực thúc đẩy hệ thống ngân hàng trong nước nâng cao chuẩn mực quản trị, quản lý rủi ro và chất lượng dịch vụ.

Nhóm ngân hàng này thường có thế mạnh trong các mảng như tài trợ thương mại, ngân hàng bán lẻ, khách hàng doanh nghiệp FDI và dịch vụ tài chính xuyên biên giới, qua đó hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động xuất nhập khẩu và dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.

Bên cạnh đó, các ngân hàng ngoại cũng đóng vai trò tích cực trong quá trình chuyển đổi số của ngành ngân hàng khi mang đến các giải pháp công nghệ, mô hình vận hành tiên tiến và sản phẩm tài chính hiện đại. Đồng thời, việc tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về an toàn vốn, minh bạch và quản trị doanh nghiệp của nhóm này cũng góp phần nâng cao tính ổn định và hội nhập của hệ thống tài chính Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng.

Tuy nhiên, đằng sau làn sóng mở rộng mạng lưới và những cam kết rót vốn nghìn tỷ đầy tham vọng, hoạt động thực tế của các nhà băng ngoại tại Việt Nam đang có sự phân hóa rõ rệt.

Kẻ lãi nghìn tỷ, người ngậm ngùi báo lỗ

Báo cáo tài chính kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm của HSBC Việt Nam ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 2.407 tỷ đồng, tăng 18,6% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận sau thuế đạt 1.920 tỷ đồng. Động lực chính đến từ mảng kinh doanh ngoại hối khi lãi thuần tăng vọt 42% lên 735 tỷ đồng, bên cạnh thu nhập lãi thuần đạt 3.352 tỷ đồng và lãi thuần từ dịch vụ đạt 518 tỷ đồng.

Mặc dù chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng mạnh 260,3% lên 263 tỷ đồng, chất lượng tài sản của HSBC Việt Nam vẫn duy trì lành mạnh với tỷ lệ nợ xấu giảm còn 0,38%, tỷ lệ bao phủ nợ xấu đạt 201,87% và hệ số an toàn vốn CAR đạt 18,10%.

Trong khi đó, Shinhan Việt Nam báo lãi trước thuế 6 tháng đầu năm 2026 đạt 2.589,8 tỷ đồng, chỉ giảm nhẹ khoảng 7% trong bối cảnh chi phí vốn, chi phí hoạt động và dự phòng rủi ro gia tăng. Ngân hàng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ở các nguồn thu chính khi thu nhập lãi thuần đạt 3.987,3 tỷ đồng, lãi dịch vụ đạt 151,1 tỷ đồng và kinh doanh ngoại hối mang về 406 tỷ đồng.

Đáng chú ý, dư nợ cho vay của Shinhan đạt tới 167.638 tỷ đồng, trong khi nợ xấu được kiểm soát rất tốt ở mức 0,55% và hệ số CAR ở mức cao 20,7%.

Trái ngược với đà tăng trưởng tích cực kể trên, tính đến thời điểm hiện nay, một số ngân hàng ngoại chưa công bố báo cáo tài chính 6 tháng đầu năm. Tuy nhiên, số liệu kinh doanh năm 2025 của các ngân hàng còn lại cho thấy nhiều gam màu ảm đạm do áp lực chi phí và trích lập dự phòng.

Tại Hong Leong Việt Nam, lợi nhuận trước thuế năm 2025 giảm 22% xuống còn 114 tỷ đồng, chủ yếu do thu nhập lãi thuần sụt giảm 9,5% về mức 412 tỷ đồng, dù mảng ngoại hối và dịch vụ có sự cải thiện.

Với Public Bank Việt Nam, lợi nhuận trước thuế năm 2025 chỉ đạt 331 tỷ đồng, tăng nhẹ khoảng 4% so với năm 2024. Trước đó, ngân hàng này từng ghi nhận lợi nhuận năm 2024 lao dốc tới 38,62% xuống mức 335,75 tỷ đồng khi phải gánh chi phí mở rộng mạng lưới và thu nhập lãi thuần sụt giảm.

Áp lực dự phòng rủi ro tín dụng cũng đè nặng lên Woori Việt Nam trong năm 2025. Dù thu nhập lãi thuần tăng 17% lên 2.421 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng chỉ đạt 1.510 tỷ đồng do chi phí dự phòng nhảy vọt 158% lên 209 tỷ đồng, cao hơn rất nhiều so với mức 81 tỷ đồng của năm trước đó.

Thậm chí, CIMB Việt Nam còn chịu cảnh thua lỗ khi ghi nhận mức lỗ trước thuế khoảng 253 tỷ đồng trong năm 2025, dưới sức ép từ chi phí hoạt động vượt mốc 537 tỷ đồng. Trước thực tế này, ngân hàng mẹ CIMB Bank Berhad đã phải tăng vốn góp thêm 286 tỷ đồng vào tháng 12/2025 để gia cố nền tảng vốn cho pháp nhân tại Việt Nam.

Có thể thấy, mục tiêu tăng trưởng cao của nền kinh tế đang mở ra cơ hội lớn cho các định chế tài chính quốc tế tham gia vào các khoản vay quy mô lớn, nhưng sự cạnh tranh khốc liệt và biến số rủi ro cũng đặt ra bài toán phân hóa gay gắt về hiệu quả vận hành của từng nhà băng.