Sau hơn một năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương hai cấp ngày càng chứng minh hướng đi đúng, nhưng cũng bộc lộ nhiều vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện.
HNN - Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà còn hướng tới đổi mới phương thức quản trị, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Sau một năm triển khai, thành phố Huế đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong cải cách hành chính, nâng cao hiệu quả điều hành và xây dựng chính quyền số. Xung quanh vấn đề này, Huế ngày nay Cuối tuần có cuộc trao đổi với đồng chí Nguyễn Văn Mạnh, TUV, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn phát triển mới, Trung ương đã ban hành nhiều quyết sách mang tính chiến lược, nổi bật là các Nghị quyết số 57-NQ/TW, 59-NQ/TW, 66-NQ/TW và 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, tạo nền tảng thể chế và động lực mới cho phát triển đất nước. Trên tinh thần đó, Hà Nội đang quyết liệt triển khai Luật Thủ đô năm 2026, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, từng bước xây dựng nền hành chính kiến tạo, hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, qua đó khơi thông nguồn lực, tạo dư địa mới cho tăng trưởng.
Thực tiễn sau một năm triển khai mô hình chính quyền 3 cấp cho thấy, việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền được đẩy mạnh song chưa thật sự đồng bộ. Có nơi nhiệm vụ đã được giao nhưng hướng dẫn chưa kịp thời; có nơi thẩm quyền đã được phân cấp nhưng nguồn lực, nhân lực, công cụ quản lý chưa được bố trí phù hợp.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, từ 526 xã, phường, thị trấn, thành phố Hà Nội còn 126 xã, phường. Tinh gọn bộ máy không chỉ để giảm đầu mối mà hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.
Sau một năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản trị và phục vụ người dân, doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh.
Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, thời gian qua, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Ninh Bình đã đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền cho các xã, phường thực hiện các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, qua đó giúp cấp xã chủ động, nâng cao trách nhiệm khi giải quyết công việc, góp phần xây dựng chính quyền địa phương hai cấp ngày càng vững mạnh, đáp ứng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.
Sau một năm mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, thực tiễn đã ghi nhận nhiều chuyển biến trong tổ chức bộ máy và phương thức quản trị ở địa phương.
'Giải nén' cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh ủy, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hóa giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh 'nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn'. Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.
Một chính quyền ở gần dân hơn chưa chắc đã hiểu dân hơn. Nhưng một chính quyền hiểu dân sâu sắc hơn chắc chắn sẽ có khả năng phục vụ người dân tốt hơn.
Tại Hội thảo phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, có ý kiến đề nghị, trong bối cảnh thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính tinh gọn, giám sát chuyên đề của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội cần tập trung nhiều hơn vào các lĩnh vực đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, để kịp thời phát hiện những bất cập về cơ chế, chính sách, những biểu hiện buông lỏng quản lý, lạm quyền hoặc lợi ích cục bộ.
Sáng 15/7, Tỉnh ủy tổ chức cuộc họp để nghe báo cáo công tác lãnh đạo, chỉ đạo rà soát, đề xuất thực hiện phân cấp, ủy quyền trong các lĩnh vực theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các quy định pháp luật hiện hành. Đồng chí Lê Minh Ngân - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh chủ trì cuộc họp.
Theo đại diện lãnh đạo của một số cơ quan thực thi pháp luật đóng trên địa bàn Hải Phòng, sau sáp nhập, sắp xếp tinh gọn bộ máy các cơ quan vận hành hiệu quả. Lãnh đạo các cơ quan cũng đề xuất một số nội dung cần điều chỉnh hoạt động của các cơ quan thực thi pháp luật theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đạt hiệu quả tối ưu thời gian tới.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền là yêu cầu khách quan của đổi mới quản trị quốc gia nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của địa phương. Tuy nhiên, vẫn còn những cách hiểu phiến diện khi hoặc tuyệt đối hóa quản lý tập trung, hoặc đồng nhất phân quyền với buông lỏng quản lý, phân tán quyền lực...