Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trần Huy Tuấn chỉ đạo khẩn cấp ứng phó mưa lũ và tiêu úng

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trần Huy Tuấn và Đoàn công tác kiểm tra tại đập tràn Lạc Khoái, xã Gia Phong.

Do ảnh hưởng của đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 14/9/2026, mực nước trên các sông Hoàng Long, sông Đáy dâng cao, nhiều vị trí đã vượt mức báo động III. Tình trạng này tạo áp lực rất lớn đối với công tác tiêu úng, an toàn hệ thống đê điều, sản xuất nông nghiệp cũng như đời sống sinh hoạt của người dân, đặc biệt là khu vực ngoài đê thôn Kênh Gà (xã Gia Viễn) hiện đang bị ngập sâu.

Qua kiểm tra thực tế tại Trạm bơm điện Cốc Thành, đập tràn Lạc Khoái (xã Gia Phong) và thôn Kênh Gà (xã Gia Viễn), đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu toàn hệ thống chính trị tuyệt đối không được chủ quan, lơ là; đặt an toàn tính mạng của người dân lên trên hết, trước hết theo phương châm “4 tại chỗ” và nguyên tắc chỉ huy “6 rõ”.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các cơ quan, địa phương tập trung thực hiện một số công việc cụ thể:

Về nhiệm vụ cấp bách trong thời gian mưa lũ còn diễn biến phức tạp

Đối với an toàn dân cư, nhất là các khu vực ngoài đê, vùng trũng thấp

Đảng ủy, UBND các xã, phường khẩn trương rà soát đến từng thôn, tổ dân phố, từng hộ dân tại khu vực ngoài đê, ven sông, vùng trũng thấp, khu vực có nguy cơ bị chia cắt; lập danh sách cụ thể người cao tuổi, trẻ em, người bệnh, người khuyết tật, hộ có nhà ở không bảo đảm an toàn để bố trí lực lượng hỗ trợ.

Riêng thôn Kênh Gà, xã Gia Viễn, phải duy trì lực lượng bám địa bàn, nắm chắc mực nước, số hộ bị ngập, nhu cầu thiết yếu của Nhân dân; bảo đảm an toàn điện, nước sạch, y tế, lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh và phương tiện đi lại trong khu vực ngập. Không để người dân thiếu các điều kiện sinh hoạt thiết yếu trong thời gian lũ kéo dài.

Chuyển từ trạng thái “chuẩn bị sơ tán” sang “sẵn sàng sơ tán”. Từng địa phương phải xác định rõ ngưỡng nước, vị trí, đối tượng và thời điểm phải di dời. Khi vượt ngưỡng an toàn hoặc có dấu hiệu nguy hiểm, phải tổ chức di chuyển ngay, ưu tiên người yếu thế; tuyệt đối không chờ nước vào sâu trong nhà, giao thông bị chia cắt hoặc xảy ra sự cố mới thực hiện.

Bố trí lực lượng canh gác tại các tuyến đường ngập sâu, ngầm, tràn, bến đò, khu vực nước chảy xiết; cắm biển, rào chắn, kiên quyết không để người và phương tiện đi vào khu vực không bảo đảm an toàn.

Đối với công tác tiêu úng và vận hành hệ thống thủy lợi

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các công ty khai thác công trình thủy lợi và địa phương điều hành tiêu úng theo lưu vực, bảo đảm liên hoàn từ mặt ruộng, khu dân cư, kênh cấp dưới đến trục tiêu chính và trạm bơm đầu mối; thống nhất thứ tự ưu tiên tiêu, không để vận hành rời rạc từng công trình, từng địa bàn.

Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Bắc Nam Hà tiếp tục duy trì trực 24/24 giờ; vận hành tối đa số tổ máy trong điều kiện kỹ thuật và an toàn cho phép; giữ mực nước bể hút ở mức phù hợp để tăng khả năng tiếp nhận nước nội đồng; đồng thời chuẩn bị đầy đủ nguồn điện dự phòng, nhiên liệu, vật tư, thiết bị, nhân lực cơ điện để xử lý ngay các sự cố, không để gián đoạn tiêu do nguyên nhân chủ quan.

Tập trung kiểm tra, xử lý bèo, rác, vật cản trên các trục kênh tiêu, lưới chắn rác, cửa hút; tổ chức lực lượng xử lý liên tục tại các điểm thường xuyên ùn tắc. Kiểm tra chặt chẽ 26 cống qua đê, các trạm bơm đầu mối, cửa van, khe van, vị trí có nguy cơ rò rỉ, thẩm lậu, sủi; bố trí vật tư, phương tiện ngay tại các vị trí xung yếu.

Trong điều kiện thời tiết không còn mưa lớn, tiếp tục tổ chức vận hành tiêu liên tục theo diễn biến thực tế cho đến khi mực nước nội đồng, vùng trũng, khu dân cư và vùng sản xuất cơ bản trở về mức an toàn; không giảm số tổ máy quá sớm khi nước từ mặt ruộng và kênh cấp dưới còn đang tiếp tục tập trung về đầu mối.

Đối với an toàn đê điều, công trình và cứu hộ, cứu nạn

Sở Nông nghiệp và Môi trường và các địa phương duy trì nghiêm chế độ tuần tra, canh gác đê theo cấp báo động; kiểm tra liên tục các đoạn đê, kè, cống dưới đê, mái đê, điểm sạt trượt, thẩm lậu và các trọng điểm xung yếu. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường phải xử lý ngay từ giờ đầu, không để sự cố nhỏ phát triển thành sự cố lớn.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh và lực lượng phòng thủ dân sự chuẩn bị sẵn lực lượng, xuồng, phương tiện cứu hộ, vật tư, trang thiết bị; chủ động bố trí tại các khu vực có nguy cơ cao để có thể triển khai ngay khi địa phương đề nghị, trọng tâm là hộ đê, sơ tán dân, cứu hộ, cứu nạn và bảo đảm an ninh trật tự vùng ngập.

Ngành điện, cấp nước, y tế, giáo dục, xây dựng và các đơn vị quản lý hạ tầng rà soát phương án bảo đảm an toàn công trình thiết yếu; chủ động cắt điện cục bộ khi không bảo đảm an toàn nhưng phải có phương án cấp điện, cấp nước thay thế cho các điểm sơ tán, cơ sở y tế và khu dân cư cần thiết. Các trường học trong vùng ngập chủ động điều chỉnh hình thức dạy học, không để học sinh đi qua khu vực nguy hiểm.

Đối với bảo vệ sản xuất nông nghiệp

Ngành Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các địa phương rà soát diện tích lúa mùa, hoa màu, thủy sản bị ảnh hưởng; ưu tiên tiêu nhanh tại các khu vực lúa đang trỗ bông, vùng ngập kéo dài; hướng dẫn thu hoạch sớm đối với sản phẩm đã đến kỳ theo phương châm phù hợp, hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Sau khi nước rút phải tổ chức đánh giá thiệt hại sát thực tế, hướng dẫn khôi phục sản xuất, vệ sinh đồng ruộng, phòng, chống dịch bệnh cho cây trồng, vật nuôi; tổng hợp nhu cầu hỗ trợ theo đúng quy định.

Đối với thông tin, báo cáo và chỉ huy điều hành

Thiết lập chế độ cập nhật tập trung toàn tỉnh về lượng mưa, mực nước sông ngoài, mực nước nội đồng, công suất và tình trạng vận hành các trạm bơm, điểm đê xung yếu, điểm ngập/chia cắt, số hộ có nguy cơ phải di dời và số hộ đã di dời. Báo cáo phải bằng số liệu, vị trí cụ thể, không báo cáo chung chung.

Trong thời gian còn mưa lũ, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, báo cáo Thường trực Tỉnh ủy và UBND tỉnh trước 7 giờ và 17 giờ hằng ngày; trường hợp có sự cố, tình huống bất thường hoặc nguy cơ đe dọa tính mạng Nhân dân phải báo cáo ngay để chỉ đạo xử lý.

Báo và Phát thanh, Truyền hình Ninh Bình cùng hệ thống thông tin cơ sở tăng cường thông tin chính xác, kịp thời về diễn biến mưa lũ, các khu vực nguy hiểm, chỉ đạo của tỉnh và hướng dẫn kỹ năng phòng tránh; tránh gây tâm lý hoang mang nhưng tuyệt đối không làm giảm mức độ cảnh báo cần thiết.

Về nhiệm vụ sau đợt mưa lũ và các giải pháp căn cơ, lâu dài

Giao Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo UBND tỉnh chỉ đạo rà soát tổng thể năng lực tiêu thoát nước trên phạm vi toàn tỉnh, gắn với Quy hoạch tỉnh Ninh Bình, quy hoạch thủy lợi, quy hoạch đô thị, khu công nghiệp, khu dân cư và yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu; phân vùng tiêu theo lưu vực, nhận diện rõ các “điểm nghẽn” và khu vực có nguy cơ ngập lặp lại để có giải pháp đầu tư theo thứ tự ưu tiên.

Đối với hệ thống thủy lợi Bắc Nam Hà, tổ chức đánh giá toàn diện hiện trạng sau sắp xếp địa giới và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trong đó làm rõ: năng lực tiêu thực tế so với thiết kế; mức độ xuống cấp của các trạm bơm, cống qua đê, kênh trục; khả năng cấp điện dự phòng; tình trạng bồi lắng, bèo, rác; sự đồng bộ giữa công trình đầu mối và hệ thống kênh cấp dưới. Trên cơ sở đó, xây dựng danh mục cải tạo, nâng cấp các công trình cấp bách, ưu tiên các hạng mục có nguy cơ mất an toàn cao và các khu vực thường xuyên ngập úng.

Rà soát lại phân cấp quản lý hệ thống kênh, cống và công trình tiêu từ tỉnh đến xã, phường; khắc phục tình trạng kênh cấp dưới không được khơi thông kịp thời hoặc đùn đẩy trách nhiệm. Mỗi tuyến, mỗi công trình phải rõ đơn vị quản lý, rõ người chịu trách nhiệm, rõ chế độ duy tu, nạo vét và kiểm tra trước mùa mưa lũ.

Đẩy nhanh số hóa công tác phòng, chống thiên tai và vận hành thủy lợi: xây dựng bản đồ số các vùng ngập, điểm đê xung yếu, trạm bơm, cống, kênh tiêu, điểm dân cư ngoài đê; kết nối dữ liệu mưa, mực nước, trạng thái vận hành công trình và danh sách hộ dân cần hỗ trợ vào hệ thống điều hành, IOC của tỉnh, phục vụ cảnh báo sớm và chỉ huy theo thời gian thực. Dữ liệu phải được cập nhật từ cấp xã, dùng chung cho các lực lượng, tránh tình trạng mỗi ngành một số liệu.

Đối với các khu dân cư ngoài đê, vùng thường xuyên ngập sâu như Kênh Gà, giao UBND tỉnh chỉ đạo rà soát giải pháp lâu dài theo đúng quy hoạch và quy định pháp luật, trong đó ưu tiên nâng cao khả năng chống chịu: nhà ở an toàn, hạ tầng điện - nước thích ứng với lũ, điểm sơ tán, đường và phương tiện cứu hộ, hệ thống cảnh báo, phương án bảo vệ người yếu thế; trường hợp vị trí đặc biệt nguy hiểm phải nghiên cứu phương án sắp xếp dân cư phù hợp, có lộ trình và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Tăng cường quản lý rác thải trên hệ thống sông, kênh, mương; xử lý dứt điểm các điểm đổ rác, vật cản làm cản trở dòng chảy. Sau đợt mưa lũ, tổ chức tổng vệ sinh môi trường, khử khuẩn vùng ngập, kiểm soát nguồn nước sinh hoạt, không để phát sinh dịch bệnh.

Về tổ chức thực hiện

Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo UBND tỉnh khẩn trương cụ thể hóa các nội dung nêu trên, phân công từng đồng chí lãnh đạo UBND tỉnh, từng sở, ngành và địa phương phụ trách các khu vực trọng điểm; thường xuyên kiểm tra thực địa, xử lý ngay những vấn đề vượt thẩm quyền của cấp xã.

Các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Tỉnh ủy viên được phân công phụ trách địa bàn tăng cường nắm tình hình cơ sở, kịp thời báo cáo Thường trực Tỉnh ủy những vấn đề phát sinh; người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương chịu trách nhiệm trực tiếp về công tác bảo đảm an toàn dân cư trên địa bàn.

Trong thời hạn 10 ngày kể từ khi đợt mưa lũ kết thúc, giao UBND tỉnh chỉ đạo tổng kết, đánh giá toàn diện công tác ứng phó, tiêu úng, bảo vệ đê điều và dân cư; xác định rõ những tồn tại, điểm nghẽn, bài học kinh nghiệm; đề xuất danh mục nhiệm vụ, công trình cấp bách và giải pháp lâu dài, báo cáo Thường trực Tỉnh ủy.

Văn phòng Tỉnh ủy theo dõi, đôn đốc việc thực hiện Thông báo này, tổng hợp những vấn đề vượt thẩm quyền, báo cáo đồng chí Bí thư Tỉnh ủy và Thường trực Tỉnh ủy xem xét, chỉ đạo.