Động đất 7,5 độ ngoài khơi Nhật Bản, hàng loạt khu vực phát lệnh sơ tán

Cơ quan Khí tượng Nhật Bản phát cảnh báo sóng thần đối với dải bờ biển phía bắc Nhật Bản sau trận động đất. Ảnh: Reuters

Theo tờ The Japan Times, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) thông báo trận động đất xảy ra lúc 16 giờ 53 phút (giờ Nhật Bản) ở độ sâu khoảng 10km, tại vùng biển Thái Bình Dương, cách bờ biển tỉnh Iwate khoảng 100km. Trận động đất làm rung chuyển các tòa nhà lớn ở tận Tokyo, cách đó hàng trăm km.

JMA phát đi cảnh báo sóng thần với độ cao có thể cao tới 3m dự kiến ập vào tỉnh Iwate, Aomori và một số khu vực của tỉnh Hokkaido ngay lập tức.

Các số liệu ban đầu cho thấy sóng thần đã xuất hiện tại một số cảng biển. Cụ thể, sóng cao khoảng 80cm được ghi nhận tại cảng Kuji và 40cm tại cảng Miyako (Iwate), trong khi Hachinohe (Aomori) ghi nhận 30cm và Erimo (Hokkaido) khoảng 20cm.

Dù chưa đạt mức dự báo tối đa, JMA cảnh báo khu vực này có thể tiếp tục hứng chịu các dư chấn mạnh trong vòng một tuần tới, đặc biệt trong 2 - 3 ngày đầu.

Tính đến tối 20/4, chính quyền các tỉnh Iwate, Aomori, Fukushima, Akita, Miyagi và Hokkaido đã ban hành lệnh sơ tán đối với hàng nghìn người dân tại các khu vực có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi sóng thần.

Trên truyền hình quốc gia NHK, thông điệp “Tsunami! Evacuate! Don’t turn back” (Sóng thần! Hãy sơ tán! Đừng quay lại) được phát đi bằng cả tiếng Nhật và tiếng Anh. Các phát thanh viên liên tục nhắc người dân “hãy nhớ thảm họa ngày 3/11/2011” - một cách cảnh báo trực diện nhưng cũng phản ánh nỗi ám ảnh vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức xã hội Nhật Bản.

Thảm họa ngày 3/11/2011 cướp đi gần 20.000 sinh mạng và buộc hơn 125.000 người phải rời bỏ nhà cửa. Chính vì vậy, mỗi cảnh báo sóng thần, dù ở quy mô nhỏ hơn, đều được xử lý với mức độ cảnh giác cao nhất.

Cường độ địa chấn và tâm chấn của trận động đất ngày 20/4/2026. Ảnh: Cơ quan Khí tượng Nhật Bản

Tại Tokyo, nơi chỉ ghi nhận rung chấn cấp 3, nhiều tòa nhà vẫn lắc lư trong vài phút, cho thấy mức độ lan rộng của trận động đất. JMA cũng ghi nhận mức 3 của hiện tượng “dao động nền chu kỳ dài”, tức các sóng địa chấn có chu kỳ kéo dài và duy trì trong thời gian lâu, tại tỉnh Akita.

Ở mức 3, rung lắc có thể khiến người đứng khó giữ thăng bằng; các vật có bánh xe di chuyển mất kiểm soát, trong khi đồ đạc không cố định có nguy cơ bị đổ.

Phát biểu trước báo giới chiều 20/4, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae kêu gọi người dân lập tức di chuyển đến nơi cao ráo, an toàn; đồng thời khẳng định chính phủ đang khẩn trương đánh giá thiệt hại về vật chất cũng như mức độ ảnh hưởng tới người dân và sẽ gấp rút triển khai các biện pháp ứng phó.

Lực lượng Phòng vệ bờ biển Nhật Bản đã điều trực thăng tuần tra dọc bờ biển Sanriku để thu thập thông tin và đánh giá tình hình. Trong khi đó, các tuyến tàu cao tốc quan trọng như Tohoku Shinkansen và Akita Shinkansen tạm ngừng hoạt động. Đây là biện pháp phòng ngừa quen thuộc nhưng cần thiết trong bối cảnh rủi ro địa chấn.

Đến nay, chưa ghi nhận bất thường tại các nhà máy điện hạt nhân, bao gồm nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1 và số 2 ở tỉnh Fukushima hay nhà máy điện hạt nhân Onagawa ở tỉnh Miyagi. Đây là yếu tố đặc biệt nhạy cảm, bởi ký ức về sự cố điện hạt nhân sau thảm họa 2011 vẫn còn in đậm.

Theo trang CBS, Nhật Bản là quốc gia thường xuyên hứng chịu động đất, với các chấn động được ghi nhận ít nhất mỗi 5 phút một lần.

Nằm trên "vành đai lửa", xứ sở hoa anh đào chiếm khoảng 18 - 20% số trận động đất trên thế giới có cường độ từ 6 trở lên. Phần lớn các trận động đất có cường độ nhẹ, dù mức độ thiệt hại phụ thuộc vào vị trí và độ sâu dưới bề mặt Trái đất nơi chúng xảy ra.