Đồng hành cùng hộ kinh doanh: Ngành Thuế nói là làm

PV: Nghị định số 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 với nhiều quy định mới. Xin bà cho biết, công tác quản lý thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh có những điểm đổi mới nổi bật nào? Những thay đổi đó sẽ mang lại thuận lợi gì cho người nộp thuế?

Bà Lê Thị Chinh

Bà Lê Thị Chinh: Đối với các thủ tục hành chính về đăng ký, kê khai, nộp thuế theo Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Nghị định số 252/2026/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành, có 3 điểm nổi bật sau:

Thứ nhất, các quy định được đơn giản hóa, tạo thuận lợi hơn cho hộ, cá nhân kinh doanh trong quá trình đăng ký kinh doanh.

Thứ hai, cải cách thủ tục hành chính theo hướng phù hợp với mô hình kinh doanh đa kênh, đa điểm, trên nhiều nền tảng, đáp ứng thực tiễn hiện nay là hộ, cá nhân kinh doanh bán hàng trên nhiều kênh, nhiều phương thức khác nhau.

Thứ ba, tăng cường hỗ trợ người nộp thuế tuân thủ thông qua ứng dụng công nghệ số và dữ liệu số trong quản lý thuế.

Cụ thể, trong đăng ký thuế, Thông tư số 90/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định về đăng ký thuế nêu rõ: Đối với hộ, cá nhân kinh doanh không thực hiện đăng ký thông qua thủ tục đăng ký kinh doanh, thì chỉ cần nộp hồ sơ khai thuế lần đầu, đồng thời hoàn thành luôn thủ tục đăng ký thuế. Quy định này giúp hộ, cá nhân kinh doanh gia nhập thị trường nhanh hơn, đơn giản hóa thủ tục và tạo điều kiện thuận lợi ngay từ khi bắt đầu hoạt động kinh doanh.

Nghị định số 252/2026/NĐ-CP mở rộng diện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay. Theo đó, hộ, cá nhân kinh doanh bán hàng trên các nền tảng có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến, sàn thương mại điện tử sẽ thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay. Quy định này giúp việc thực hiện nghĩa vụ thuế trở nên dễ dàng hơn, đồng thời hạn chế sai sót trong quá trình kê khai.

Bên cạnh đó, quyền lợi của người nộp thuế, hộ cá nhân kinh doanh cũng được bảo đảm tốt hơn. Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh có số thuế nộp thừa, hoặc sau khi quyết toán có số thuế thuộc diện được miễn, giảm, thì được bù trừ hoặc hoàn thuế theo quy định của pháp luật.

Dù hộ hoặc cá nhân kinh doanh có nhiều cửa hàng tại các địa bàn khác nhau, hoặc đồng thời bán hàng trên nhiều kênh như sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hay website, thì vẫn chỉ thực hiện một hồ sơ khai thuế duy nhất.

Đây là một thay đổi rất thuận lợi cho người kinh doanh. Việc tập trung toàn bộ doanh thu vào một hồ sơ khai thuế giúp cơ quan thuế và người nộp thuế dễ dàng xác định tổng doanh thu phát sinh. Trên cơ sở đó, có thể nhanh chóng xác định doanh thu có vượt ngưỡng phải nộp thuế hay không, cũng như xác định có thuộc đối tượng phải áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền hay không. Nhờ vậy, người nộp thuế có thể theo dõi tổng doanh thu từ tất cả cửa hàng và các kênh bán hàng một cách đầy đủ, chính xác và thuận tiện hơn.

Một trong những điểm nổi bật của Nghị định 252/2026/NĐ-CP là thống nhất việc quản lý thông tin người nộp thuế thông qua mã định danh cá nhân. Dù người kinh doanh hoạt động trên nhiều kênh bán hàng, nhiều địa điểm khác nhau, thì vẫn được quản lý thống nhất bằng một mã số thuế duy nhất gắn với mã định danh cá nhân. Việc đồng bộ dữ liệu theo một đầu mối giúp thông tin được quản lý minh bạch, chính xác và nhất quán.

Đặc biệt, khi sử dụng ứng dụng eTax Mobile, người nộp thuế có thể theo dõi toàn bộ nghĩa vụ thuế một cách thuận tiện, từ các thông báo, số thuế đã nộp, số thuế được khấu trừ đến các thông tin nhắc nhở về việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

Cán bộ thuế Cơ sở 9 thuộc Thuế tỉnh Nghệ An tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh thực thi pháp luật thuế. Ảnh: Đức Thanh

PV: Theo ghi nhận của phóng viên, dù đánh giá cao các quy định mới đã tạo nhiều thuận lợi hơn, song các hộ, cá nhân kinh doanh cũng chia sẻ, nếu không được hướng dẫn đầy đủ, không thường xuyên cập nhật hoặc không chủ động tìm hiểu, thì rất dễ bỏ sót thông tin và gặp vướng mắc trong thực hiện. Ngành Thuế đã triển khai hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh ra sao, thưa bà?

Bà Lê Thị Chinh: Để hỗ trợ hộ kinh doanh tuân thủ pháp luật thuế, ngành Thuế đã và đang triển khai chương trình “Đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế”. Chương trình được triển khai trong toàn ngành Thuế, không dừng lại ở những khẩu hiệu, mà đang được cụ thể hóa bằng cơ chế phối hợp đa bên và các công cụ hướng dẫn trực quan, minh chứng cho tư duy quản lý hiện đại: “Lấy người nộp thuế làm trung tâm để phục vụ”.

Ngành Thuế khẳng định, việc chuyển đổi phương pháp quản lý thuế không chỉ phục vụ yêu cầu minh bạch, công bằng trong quản lý nhà nước, mà còn hướng tới mục tiêu chuyển mạnh từ 'tư duy quản lý' sang 'tư duy phục vụ'; từng bước hỗ trợ hộ kinh doanh quản trị tốt hơn, hoạt động chuyên nghiệp hơn và phát triển bền vững hơn. Đặc biệt, không để việc chuyển đổi trở thành áp lực hay gánh nặng đối với hộ, cá nhân kinh doanh.

PV: Bà có chia sẻ và lời khuyên gì với hộ, cá nhân kinh doanh trong việc tuân thủ pháp luật thuế?

Bà Lê Thị Chinh: Cơ quan thuế khuyến nghị hộ và cá nhân kinh doanh lưu ý một số nội dung sau:

Thứ nhất, chủ động cập nhật chính sách thuế từ các kênh thông tin chính thống. Người nộp thuế nên tìm hiểu các quy định mới thông qua các kênh chính thức của cơ quan thuế hoặc các đầu mối được cơ quan thuế xác nhận. Điều này giúp tránh tiếp nhận những thông tin sai lệch hoặc chưa được kiểm chứng, vốn rất dễ lan truyền qua các kênh không chính thống.

Thứ hai, thường xuyên theo dõi doanh thu và nghĩa vụ thuế. Người kinh doanh cần theo dõi đầy đủ doanh thu phát sinh trên tất cả các kênh bán hàng, đồng thời thường xuyên tra cứu dữ liệu trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế.

Đặc biệt, cơ quan thuế khuyến khích người nộp thuế cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile. Thông qua ứng dụng này, người kinh doanh có thể dễ dàng theo dõi tổng doanh thu, xác định doanh thu đã vượt hay chưa vượt ngưỡng chịu thuế, nắm được các nghĩa vụ thuế cần thực hiện, đồng thời nhận được các thông báo, hướng dẫn và nhắc nhở về chính sách thuế mới từ cơ quan thuế. Nếu không thường xuyên tra cứu, người nộp thuế có thể bỏ lỡ các thông tin hỗ trợ tuân thủ hoặc các thông báo quan trọng từ cơ quan thuế.

Thứ ba, người nộp thuế cần lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định để phục vụ việc kê khai, đối chiếu và giải trình khi cần thiết. Trong trường hợp còn vướng mắc, người kinh doanh có thể chủ động liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế qua điện thoại hoặc gửi thư điện tử để được hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời.

PV: Xin cảm ơn bà!