Đồng hành cùng nhân dân xây dựng cuộc sống ấm no nơi biên giới
Trên tuyến biên giới Lai Châu, công tác dân vận của Bộ đội Biên phòng được triển khai bằng nhiều việc làm thiết thực, gắn với nhu cầu và điều kiện thực tế của từng địa bàn. Từ hỗ trợ phát triển sản xuất, xây dựng hạ tầng, chăm lo giáo dục đến hướng dẫn chuyển đổi số, tuyên truyền pháp luật và vận động nhân dân tham gia bảo vệ biên giới, các hoạt động ấy đang góp phần cải thiện đời sống, nâng cao nhận thức và củng cố mối quan hệ đoàn kết quân dân.

Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu hướng dẫn người dân sử dụng thiết bị di động, bán hàng trực tuyến qua các nền tảng mạng xã hội. Ảnh: Đức Duẩn
Tạo sinh kế, nâng cao đời sống nhân dân
Thực hiện Kế hoạch số 1884/KH-BCH ngày 9/9/2026 của Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, các đồn Biên phòng thuộc Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương vận động nhân dân phát triển các mô hình trồng rau xanh tập trung và chăn nuôi gia súc, gia cầm, từng bước hình thành vùng sản xuất thực phẩm an toàn, cung cấp cho các trường học ở khu vực biên giới.
Tại bản Ngài Thầu, xã Sì Lở Lầu, mô hình trồng rau được triển khai thí điểm trên diện tích 1,4ha, với 21 hộ dân tham gia. Cán bộ, chiến sĩ cùng người dân san gạt mặt bằng, làm đất, chuẩn bị giống và hướng dẫn kỹ thuật. Các hộ tổ chức sản xuất trên khu đất tập trung, thực hiện theo quy trình thống nhất, hướng tới tạo ra sản phẩm hàng hóa. Mô hình hướng đến hai mục tiêu: giúp người dân có thêm nguồn thực phẩm, tăng thu nhập và từng bước hình thành vùng sản xuất thực phẩm an toàn, cung cấp cho các trường học ở khu vực biên giới. Việc gắn sản xuất với nhu cầu của nhà trường cũng tạo định hướng cho người dân trong lựa chọn phương thức canh tác, bảo đảm chất lượng sản phẩm và tìm kiếm đầu ra ổn định.
Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu cho biết, mô hình trồng rau xanh, chăn nuôi gia súc, gia cầm được triển khai nhằm tạo nguồn thu thường xuyên cho người dân trong thời gian chờ cây sâm đến kỳ thu hoạch. Mô hình bước đầu được thực hiện trên diện tích khoảng 8ha, phấn đấu mở rộng lên 25ha, thu hút gần 200 hộ dân tham gia.
Theo báo cáo của Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, trong tháng 10/2026, các đồn Biên phòng đã huy động 578 lượt cán bộ, chiến sĩ, đóng góp 2.028 ngày công hỗ trợ nhân dân và vận động 68 hộ dân tham gia mô hình. Những kết quả bước đầu cho thấy sự phối hợp giữa Bộ đội Biên phòng và người dân trong tổ chức sản xuất tại địa bàn ngày càng được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực. Cùng với trồng rau xanh, chăn nuôi gia súc, gia cầm, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu tiếp tục hỗ trợ người dân bản Ngài Thầu phát triển cây sâm Lai Châu. Đây là cây trồng có giá trị kinh tế, nhưng cần thời gian dài chăm sóc, bảo vệ và hoàn thiện quy trình kỹ thuật. Trong khi trồng rau, chăn nuôi có thể tạo ra sản phẩm và nguồn thu trong thời gian ngắn thì cây sâm Lai Châu là hướng phát triển kinh tế lâu dài, đòi hỏi thời gian đầu tư và chăm sóc. Hai hướng sản xuất bổ trợ cho nhau theo phương châm “lấy ngắn nuôi dài”, giúp người dân có thêm nguồn thu trước mắt, đồng thời duy trì những mô hình cần nhiều thời gian đầu tư, chăm sóc. Thời gian tới, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu đặt mục tiêu xây dựng từ 3 đến 5 mô hình điểm tại các xã biên giới, hỗ trợ từ 1.000 đến 3.000 hộ dân tham gia. Đơn vị cũng vận động xây dựng vườn bảo tồn nguồn gen, vườn ươm giống tập trung; đồng thời thu hút nguồn lực đầu tư phát triển khoảng 200-300ha sâm Lai Châu dưới tán rừng.
Các hoạt động hỗ trợ sinh kế được triển khai phù hợp với điều kiện của từng địa bàn. Nơi có đất đai, nguồn nước thuận lợi thì phát triển trồng rau, chăn nuôi; nơi có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp thì phát triển các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao. Cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ người dân những phần việc ban đầu, hướng dẫn kỹ thuật; người dân trực tiếp tổ chức sản xuất, chăm sóc và duy trì mô hình.
Bên cạnh hỗ trợ phát triển sản xuất, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu còn phối hợp với địa phương xây dựng hạ tầng phục vụ đời sống và phát triển kinh tế. Trong giai đoạn 2015-2025, đơn vị đã phối hợp làm 121,2km đường giao thông nông thôn và 18,56km kênh mương thủy lợi, với tổng số 6.261 ngày công. Bên cạnh đó, đơn vị tham gia, hỗ trợ xây dựng 23 công trình tại khu vực biên giới. Những công trình này góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, sản xuất của người dân. Đường giao thông giúp việc đi lại, vận chuyển nông sản thuận lợi hơn; hệ thống kênh mương phục vụ sản xuất; các công trình nhà ở, phòng học tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống, con em được học tập tốt hơn. Qua đó, góp phần tạo nền tảng để các địa bàn biên giới phát triển.
Hỗ trợ đồng bào tiếp cận công nghệ, nâng cao nhận thức
Cùng với hỗ trợ sinh kế và xây dựng hạ tầng, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu chú trọng giúp người dân tiếp cận thông tin, sử dụng công nghệ và khai thác các tiện ích số trong đời sống. Đây là hướng công tác có ý nghĩa thiết thực trong điều kiện địa bàn biên giới còn nhiều khó khăn, khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ của một bộ phận người dân còn hạn chế.
Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã triển khai nhiều mô hình như “Thầy giáo quân hàm xanh - đẩy nhanh chuyển đổi số”, “Hướng dẫn nhân dân bán hàng trên sàn thương mại điện tử”, “Hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm ẩn danh” và “Thư viện pháp luật số”. Đến hết tháng 9/2026, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh và các đơn vị đã tổ chức 48 lớp tập huấn cho 2.354 lượt cán bộ, chiến sĩ và nhân dân; thành lập các “Tổ kỹ năng số” với 150 thành viên nòng cốt. Nội dung tập huấn tập trung vào những kỹ năng thiết thực như sử dụng điện thoại thông minh, khai thác dịch vụ công trực tuyến, bán hàng trên mạng xã hội, xây dựng nội dung số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công việc.
Để người dân có điều kiện thực hành, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã phối hợp trao tặng 1.616 điện thoại thông minh kèm sim 4G, đồng thời hướng dẫn người dân khu vực biên giới sử dụng các thiết bị này. Đơn vị cũng huy động 121 cán bộ, thành lập 31 tổ công tác, tổ chức 286 buổi tuyên truyền về sử dụng điện thoại và Internet an toàn, thu hút 18.250 lượt người tham gia; hướng dẫn hơn 24.500 lượt người cài đặt, khai thác ứng dụng VNeID. Việc hướng dẫn được thực hiện trực tiếp, gắn với những nhu cầu cụ thể của người dân. Trong phát triển kinh tế, cán bộ, chiến sĩ hướng dẫn các hộ lập tài khoản, xây dựng gian hàng, giới thiệu sản phẩm, livestream bán hàng, chốt đơn, đóng gói và kết nối với đơn vị vận chuyển. Đến nay, 80 hộ dân đã tạo lập và vận hành các gian hàng trên các sàn thương mại điện tử TikTok Shop, Shopee, với tổng doanh thu hơn 1 tỷ đồng. Nhờ đó, sản phẩm từ nương rẫy có thêm kênh giới thiệu, tiêu thụ, mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng. Kết quả này cho thấy việc trang bị kỹ năng số, hướng dẫn sử dụng các nền tảng trực tuyến đã bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân vùng biên.
Công nghệ còn được Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu ứng dụng trong công tác tuyên truyền pháp luật và giữ gìn an ninh trật tự. Mã QR của mô hình “Hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm ẩn danh” được niêm yết tại các điểm công cộng, trạm xá, nhà văn hóa và hộ gia đình. Người dân có thể quét mã để gửi hình ảnh, video hoặc thông tin về vụ việc đến đồn Biên phòng mà không cần trực tiếp đến trình báo. Thông tin người gửi được bảo mật theo cơ chế của mô hình. Cùng với đó, mô hình “Thư viện pháp luật số” cung cấp 20 luật và 19 nghị định, trong đó có nhiều văn bản liên quan đến biên giới quốc gia. Các văn bản được đăng tải dưới dạng mã QR tại trụ sở cơ quan, đơn vị, nhà trường và hộ gia đình, giúp người dân thuận tiện tra cứu, tìm hiểu những quy định pháp luật cần thiết.
Thông qua các mô hình này, việc tiếp cận thông tin, tìm hiểu pháp luật và phản ánh tình hình an ninh trật tự được thực hiện thuận tiện hơn. Người dân có thêm công cụ để chủ động tìm hiểu quy định, cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng, góp phần cùng Bộ đội Biên phòng quản lý, bảo vệ địa bàn.
Chăm lo giáo dục, gắn kết tình quân dân
Cùng với phát triển kinh tế, hỗ trợ chuyển đổi số, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu dành nhiều sự quan tâm đến công tác giáo dục, chăm lo học sinh có hoàn cảnh khó khăn và phối hợp với nhà trường xây dựng nền nếp sinh hoạt cho học sinh khu vực biên giới. Khi các trường liên cấp đi vào hoạt động, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đã tích cực tổ chức “Tiết học biên cương”, giúp học sinh tìm hiểu về đường biên, mốc quốc giới và nhiệm vụ của người lính Biên phòng. Các em còn được hướng dẫn tập luyện, giữ gìn vệ sinh, sắp xếp nội vụ và xây dựng nền nếp sinh hoạt.
Trong tháng 10/2026, các đơn vị đã cử 18 cán bộ, chiến sĩ tham gia 20 buổi hỗ trợ các trường phổ thông dân tộc nội trú, thu hút 7.605 lượt học sinh, giáo viên và phụ huynh tham gia. Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng” hiện hỗ trợ 59 học sinh; Chương trình “Bố mẹ đỡ đầu, kết nối yêu thương” hỗ trợ 41 học sinh có hoàn cảnh khó khăn, với tổng kinh phí 62,5 triệu đồng trong quý III/2026. Thông qua các chương trình, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng góp phần hỗ trợ học sinh có thêm điều kiện đến trường, duy trì việc học tập. Những hoạt động giáo dục về biên giới, chủ quyền lãnh thổ cũng giúp các em hiểu hơn về nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia, nâng cao ý thức trách nhiệm đối với quê hương.
Có thể thấy, các hoạt động dân vận của Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu được triển khai trên nhiều lĩnh vực, nhưng đều xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân và gắn với nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ biên giới. Từ hỗ trợ sản xuất, cải thiện hạ tầng đến hướng dẫn sử dụng công nghệ, chăm lo giáo dục và tuyên truyền pháp luật, mỗi hoạt động đều góp phần giải quyết những vấn đề cụ thể ở cơ sở.
Khi đời sống vật chất, tinh thần được cải thiện, người dân có thêm kiến thức, kỹ năng để phát triển kinh tế, tiếp cận thông tin và thực hiện tốt quyền, nghĩa vụ công dân. Qua đó, mối quan hệ gắn bó giữa nhân dân với cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng ngày càng được củng cố. Đây là cơ sở quan trọng để cùng cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng địa bàn biên giới ổn định, phát triển, giữ vững an ninh trật tự và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

