Dòng họ được mệnh danh 'Trung Hoa đệ nhất vọng tộc', hùng mạnh 2.000 năm

Nằm bên dòng sông Nghi thuộc tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc, thành phố Lâm Nghi không chỉ là trung tâm kinh tế năng động mà còn là đất tổ của một trong những dòng họ danh giá nhất lịch sử: Lang Gia Vương thị. Trải qua hơn 2.000 năm, những giá trị của dòng họ này trở thành một phần di sản không thể tách rời của văn hóa Trung Quốc.

Quận Lang Gia, thành phố Lâm Nghi, tỉnh Sơn Đông là mảnh đất gắn liền với sự vươn lên của thế gia này. Theo ghi chép trong “Nhị thập tứ sử” kéo dài từ thời Đông Hán đến đời Thanh, gia tộc họ Vương đã bồi dưỡng được 36 hoàng hậu, 36 phò mã và 35 tể tướng, được mệnh danh là “Trung Hoa đệ nhất vọng tộc”.

Nhà thờ tổ của Lang Gia Vương thị, gia tộc được mệnh danh là “Trung Hoa đệ nhất vọng tộc”.

Dòng họ có thánh nhân

Vương tộc bắt đầu nổi từ thời Tây Hán với nhân vật đặt nền móng là Vương Cát, một học giả đại tài. Ông đã dời gia quyến về quận Lang Gia và kể từ đó, "Lang Gia Vương thị" trở thành một gia tộc nổi tiếng Trung Hoa.

Sự thành công của dòng họ này được bồi đắp thêm qua nhiều thế hệ. Con trai Vương Cát là Vương Tuấn và cháu nội là Vương Sùng đều giữ chức quan đầu triều (Tam công). Ba thế hệ liên tiếp lên đến tột đỉnh danh vọng là điều cực kỳ hiếm thấy trong lịch sử, đặt nền tảng cho danh hiệu "Hoa Hạ thủ vọng" (dòng họ đứng đầu Trung Hoa).

Đến thời kỳ Ngụy - Tấn và Nam - Bắc triều, quyền lực của họ Vương đạt đến đỉnh cao với câu nói nổi tiếng: "Vương dữ Mã, cộng thiên hạ" (họ Vương và họ Tư Mã cùng nắm giữ thiên hạ). Họ Tư Mã chính là hoàng tộc nhà Tấn. Điều này cho thấy tầm ảnh hưởng của họ Vương, đôi khi còn lấn lướt cả quyền lực hoàng gia.

Nói đến Lang Gia Vương thị, không thể không nhắc đến "Thư thánh" Vương Hy Chi (303 – 361), nổi tiếng về thư pháp tuyệt kỹ. Ông là minh chứng rõ nét nhất cho sự kết hợp giữa gia giáo và tài năng thiên bẩm.

Tác phẩm "Lan Đình tập tư" của Thư thánh Vương Hy Chi được gia tộc chạm khắc lại.

Tương truyền, vì mải mê luyện chữ, Vương Hy Chi rửa nghiên bút đến mức làm đen cả nước ao. Tinh thần khổ luyện đó chính là sự cụ thể hóa của gia huấn họ Vương: Làm bất cứ việc gì cũng phải đạt đến sự tinh túy và bền bỉ. Di sản của ông là bộ Lan Đình tập tự, được mệnh danh "Thiên hạ đệ nhất hành thư", bộ thư pháp phong thái tự tại, thoát tục, vốn là đặc trưng của tầng lớp sỹ tộc Lang Gia.

Một người nổi tiếng khác của Vương tộc là Vương Dương Minh (1472-1528), nhà chính trị, nhà triết học, nhà tư tưởng xuất sắc thời nhà Minh. Ông là người văn võ song toàn, nhiều lần làm tướng mang quân đi dẹp loạn. Ông cũng là người xây dựng trường phái triết học Dương Minh, ảnh hưởng sâu rộng không chỉ ở Trung Quốc mà còn ở Nhật Bản, Triều Tiên và cả Việt Nam.

Ngày nay, gia tộc họ Vương có phần kín tiếng hơn nhưng vẫn không ngừng cống hiến cho Trung Quốc nhiều người con xuất sắc. Trong Từ điển danh nhân Trung Quốc, danh nhân mang họ Vương rất đông. Người họ Vương của Lang Gia chiếm đến 5,19% số danh nhân lịch sử Trung Quốc. Họ có tài ở hầu hết mọi lĩnh vực đời sống, từ y tế, nghệ thuật, văn học đến quân sự…

Gia huấn đơn giản

Tại sao một dòng họ có thể sản sinh ra hơn 600 danh nhân lịch sử? Câu trả lời có lẽ nằm ở bản gia huấn vỏn vẹn 50 chữ của Vương Tường (184 – 268). Ông được mệnh danh là Hiếu thánh, gắn với điển tích "ngọa băng cầu lý" - nằm trên băng chờ câu cá chép đem về nấu cho mẹ kế ốm bệnh.

Khác với những bộ gia quy đồ sộ, gia huấn họ Vương Lang Gia đi thẳng vào cốt lõi của đạo làm người. Nội dung xoay quanh 5 đức tính nền tảng: Tín (uy tín, độ tin cậy) Đức (đạo đức), Hiếu (hiếu thảo với cha mẹ), Đễ (hòa thuận với anh em) và Nhượng (khiêm nhường).

Trẻ em Lang Gia Vương thị được rèn luyện các đức tính cần cù, kỷ luật từ sớm.

Trong đó, Hiếu và Đễ được đặt lên hàng đầu. Câu chuyện Vương Tường "nằm băng câu cá chép" để phụng dưỡng mẹ kế không chỉ là một điển tích trong "Nhị thập tứ hiếu" mà còn là bài học thực tế về sự hy sinh và lòng kiên trì. Tinh thần này được con cháu gia tộc họ Vương đề cao và noi theo.

Gia huấn còn nhấn mạnh việc không mưu cầu quyền lực bằng mọi giá mà tập trung vào tu dưỡng bản thân. Chính tư tưởng "lấy đức trị gia" đã giúp họ Vương tránh được những cuộc thanh trừng đẫm máu trong lịch sử và duy trì được dòng máu khoa bảng qua hàng nghìn năm.

Thôn Hiếu Hữu, nơi khởi nguồn của dòng họ, hiện vẫn là nơi sinh sống của rất nhiều hậu duệ đời thứ 50 - 52. Những người họ Vương tại đây cho biết, dù xã hội có thay đổi, việc dạy con trẻ 5 đức tính "Tín, Đức, Hiếu, Đễ, Nhượng" vẫn là ưu tiên hàng đầu.

Gia tộc không còn nắm giữ quyền lực chính trị như xưa, nhưng sự tôn trọng dành cho tri thức và đạo đức vẫn là sợi dây liên kết bền chặt. Họ Vương ở Lang Gia là một bài học sống động về việc xây dựng gia đình bền vững, là lời nhắc nhở sâu sắc trong thế giới đầy biến động: Sự giàu sang có thể lụi tàn, quyền lực có thể đổi thay, nhưng văn hóa và gia phong sẽ luôn là ngọn đuốc soi sáng cho các thế hệ sau.

Hoàng Hà (Tổng hợp)