'Lên rừng, xuống biển' – mạch nguồn du xuân xứ Thanh

Dòng người hành hương về đền Nưa – Am Tiên trong những ngày đầu xuân

Không chỉ là hoạt động tín ngưỡng cầu an, cầu phúc, hành trình ấy còn là cách người Thanh Hóa tìm về cội nguồn, gìn giữ đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và lan tỏa giá trị di sản trong đời sống đương đại.

Hành trình về nguồn giữa không gian linh thiêng

Những ngày đầu xuân, các trọng điểm văn hóa, tâm linh trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa như đền Nưa – Am Tiên (thuộc các xã Tân Ninh, Mậu Lâm và Trung Chính), Phủ Na (xã Xuân Du), Cửa Đạt (xã Vạn Xuân) hay các di tích ven biển Sầm Sơn… liên tục đón hàng nghìn lượt khách mỗi ngày.

Công tác tổ chức lễ hội, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường và hướng dẫn hành lễ được các địa phương chủ động triển khai từ sớm, tạo nên không gian du xuân an toàn, văn minh.

Theo quan niệm dân gian, đầu năm “lên rừng, xuống biển” là biểu trưng cho sự giao hòa giữa trời, đất, con người, giữa núi rừng và đại dương, mang ý nghĩa trọn vẹn, hanh thông.

Vì thế, nhiều gia đình chọn Phủ Na hay Cửa Đạt làm điểm khởi đầu chuyến du xuân. Ở đó, giữa non xanh nước biếc và không gian linh thiêng của đền miếu, du khách dâng nén hương thơm, gửi gắm ước vọng một năm mới bình an, thuận lợi.

Không chỉ dừng lại ở miền thượng du, hành trình tiếp tục xuôi về vùng biển Sầm Sơn, Hải Tiến, Hải Hòa.

Tại Sầm Sơn, bên cạnh vẻ khoáng đạt của biển trời đầu xuân, các di tích như đền Độc Cước, đền Cô Tiên vẫn là điểm dừng chân quen thuộc của du khách. Nhiều người quan niệm, về biển đầu năm là để “mở cửa” cho một năm rộng đường làm ăn, thuận buồm xuôi gió.

Dòng người về đền Độc Cước (phường Sầm Sơn) dâng hương, cầu may trong đêm đầu xuân

Song hành với tuyến “lên rừng, xuống biển”, du xuân xứ Thanh còn là chuyến trở về với những địa chỉ đỏ của lịch sử như Khu di tích lịch sử Lam Kinh, Thành nhà Hồ, đền Bà Triệu, đền thờ Lê Hoàn…

Trong tiết xuân dịu nhẹ, Lam Kinh hiện lên trầm mặc mà rực rỡ, hàng cây cổ thụ như dẫn bước người đi chậm lại để lắng nghe tiếng vọng của quá khứ.

Nhiều gia đình coi chuyến du xuân về Lam Kinh là một cách “khai xuân bằng lịch sử”, để tri ân Anh hùng dân tộc Lê Lợi và các bậc tiền nhân, đồng thời gửi gắm ước vọng về một năm mới bình an, hưng thịnh.

Chị Nguyễn Thị Hà, du khách đến từ phường Hàm Rồng (tỉnh Thanh Hóa), chia sẻ: “Năm nay tôi chọn đi theo đúng hành trình ‘lên rừng, xuống biển’. Khi đứng giữa không gian linh thiêng của các di tích, tôi cảm nhận rất rõ sự bình yên trong lòng. Du xuân như thế không chỉ là đi chơi, mà còn là dịp để cả gia đình hướng về cội nguồn, nhắc nhau sống chậm và sống có ý nghĩa hơn”.

Du xuân di sản – sức hút bền bỉ của xứ Thanh

Mùa xuân xứ Thanh còn gắn với hệ thống lễ hội truyền thống phong phú, trải đều khắp các vùng miền: từ lễ hội Cầu ngư của cư dân ven biển, lễ hội Xuân Phả, lễ hội Mường Xia đến các lễ hội gắn với nhân vật lịch sử và di tích nổi tiếng.

Du khách tham quan, dâng hương tại Khu di tích lịch sử Lam Kinh trong những ngày đầu xuân

Trong không gian lễ hội, du khách không chỉ dâng hương, cầu phúc mà còn được hòa mình vào các trò diễn dân gian, trò chơi truyền thống, thưởng thức ẩm thực địa phương, tạo nên bức tranh du xuân vừa linh thiêng, vừa sinh động.

Ở miền núi, Pù Luông, Thạch Lập… mở ra một sắc xuân khác, mộc mạc, nguyên sơ và đậm bản sắc.

Những thửa ruộng bậc thang xanh non, hoa rừng bung nở, tiếng cồng chiêng vang vọng bản làng khiến chuyến đi đầu năm trở thành cuộc gặp gỡ văn hóa giữa du khách và cộng đồng các dân tộc Thái, Mường, Mông.

Du xuân nơi miền cao vì thế không chỉ là chuyến ngắm cảnh, mà là hành trình trải nghiệm văn hóa sống động.

Tấp nập du khách về Phủ Na đầu xuân trong hành trình “lên rừng” của du khách xứ Thanh

Anh Hoàng Hùng (quê Thanh Hóa, hiện sinh sống và làm việc tại Hà Nội) bày tỏ: “Dù đi làm xa, nhưng cứ mỗi dịp đầu năm tôi lại cố gắng về quê để đi lễ. Hành trình ‘lên rừng, xuống biển’ với tôi không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn giúp tôi kết nối lại với quê hương, với những giá trị truyền thống mà gia đình luôn gìn giữ”.

Thanh Hóa hiện là một trong những địa phương có hệ thống di sản phong phú bậc nhất cả nước, với hơn 1.500 di tích đã được kiểm kê, trong đó có Di sản văn hóa thế giới Thành nhà Hồ, 5 di tích quốc gia đặc biệt cùng hàng trăm lễ hội, trò diễn dân gian và phong tục truyền thống.

Chính nền tảng di sản ấy tạo nên sức hút riêng cho du xuân xứ Thanh, nơi tín ngưỡng, lịch sử và du lịch hòa quyện thành một chỉnh thể hài hòa.

Theo Sở VHTTDL Thanh Hóa: “Hành trình ‘lên rừng, xuống biển’ không chỉ là nét đẹp tín ngưỡng đầu xuân mà còn là sản phẩm du lịch đặc trưng của tỉnh. Ngành đang phối hợp với các địa phương để tổ chức lễ hội theo hướng văn minh, an toàn, đồng thời khai thác giá trị di sản gắn với phát triển du lịch bền vững. Mục tiêu là để mỗi chuyến du xuân của du khách vừa mang ý nghĩa tâm linh, vừa trở thành hành trình khám phá văn hóa xứ Thanh”.

NGUYỄN LINH