Đồng lòng xây dựng những tuyến ngõ văn minh, tự quản

Tuyến đường hoa trên phố Lê Đại Hành, phường Hai Bà Trưng. Ảnh: VT

Những ngõ, phố đang thay áo mới

Thời gian qua, nhiều khu dân cư trên địa bàn Hà Nội đã hình thành được ý thức tự quản, tự giám sát và cùng nhau gìn giữ môi trường sống sáng, xanh, sạch, đẹp. Những tuyến ngõ đã từng còn nhiều bất cập về cảnh quan, vệ sinh môi trường thì nay đã trở thành những không gian xanh.

Ngõ 23 phố Nhật Tảo (phường Phú Thượng) là một ví dụ. Con ngõ như được “thay áo mới”, ngày càng trở nên khang trang với những mảng xanh được chăm sóc thường xuyên và cảnh quan sạch đẹp. Những thay đổi ấy là kết quả của sự chung sức giữa cấp ủy, chính quyền, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường, các đoàn thể và người dân tổ dân phố Nhật Tảo 1.

Đây cũng là công trình “Xanh - Văn minh - Kiểu mẫu” thứ ba được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Phú Thượng triển khai, nhân rộng. Sau khi hoàn thành, công trình được bàn giao cho Chi hội Phụ nữ địa bàn quản lý, duy trì chăm sóc đường hoa và vận động người dân cùng giữ gìn vệ sinh môi trường.

Trưởng ban Công tác Mặt trận Tổ dân phố Nhật Tảo 1 Nguyễn Thị Mai Thanh cho biết, việc xây dựng tuyến đường “Xanh - Văn minh - Kiểu mẫu” là kết quả của tinh thần đoàn kết, đồng lòng của cán bộ và nhân dân trong tổ dân phố.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Phú Thượng Đỗ Thị Phương Lân đánh giá, thành công lớn nhất của mô hình không chỉ là phủ xanh không gian mà còn chứa đựng sự chuyển biến trong nhận thức của người dân đối với việc giữ gìn môi trường sống.

Tinh thần ấy cũng hiện diện trên tuyến phố hoa Lê Đại Hành, phường Hai Bà Trưng. Từ một điểm từng gây mất mỹ quan đô thị, nơi đây đã được Hội Liên hiệp Phụ nữ phường, Trường Tiểu học Tây Sơn và Ban Công tác Mặt trận Tổ dân phố số 15 chung tay cải tạo thành tuyến đường hoa xanh mát.

Nhà giáo Nguyễn Thị Lệ Thủy, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tây Sơn chia sẻ: “Chúng tôi nghĩ rằng, thay vì chỉ dọn dẹp, tại sao không biến nó thành một không gian xanh, sạch, đẹp? Một nơi mà học sinh thấy được vẻ đẹp của thiên nhiên mỗi ngày, từ đó nuôi dưỡng tình yêu và ý thức bảo vệ môi trường”.

Những con đường đẹp và nếp sống văn minh

Nếu cây xanh, hoa và những bức bích họa làm thay đổi diện mạo bên ngoài thì giá trị lớn hơn của các mô hình tự quản chính là sự thay đổi trong nhận thức và cung cách ứng xử của cộng đồng.

Tại thôn Tô Khê (xã Thuận An), tuyến đường tự quản văn minh kiểu mẫu dài 1.300m đã trở thành điểm nhấn với những bức bích họa đầy màu sắc và những hàng hoa nở bốn mùa. Ít ai biết rằng trước đây nơi này từng có nhiều bức tường loang lổ và mất mỹ quan.

Thực hiện chủ trương của địa phương, Chi hội Phụ nữ thôn đã mạnh dạn đăng ký xây dựng mô hình tuyến đường tự quản kiểu mẫu. Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Tô Khê Nguyễn Thị Chinh cho biết: “Ngay sau khi có kế hoạch, thôn đã tổ chức họp bàn kỹ lưỡng với các ban, ngành, đoàn thể để thống nhất cách làm. Từng nhiệm vụ được phân công rõ ràng, từ tuyên truyền vận động đến tổ chức thực hiện, bảo đảm phối hợp nhịp nhàng”.

Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Tô Khê Phùng Xuân Chiêu khẳng định, dù ban đầu nhiều người còn băn khoăn về kinh phí, nhưng khi hiểu được ý nghĩa của công trình, bà con đều đồng lòng hưởng ứng. Ngoài đóng góp kinh phí, nhiều hộ dân còn chủ động chỉnh trang tường nhà, bảo quản các bức tranh để công trình luôn sạch đẹp.

Sau 5 tháng triển khai, gần 1.000m² tranh tường được hoàn thành cùng hàng trăm cây hoa, cây cảnh được trồng mới. Đặc biệt, 100% hộ dân cam kết giữ gìn vệ sinh môi trường, duy trì “Ngày Chủ nhật xanh” hằng tuần.

Thực tế cho thấy, sự thay đổi không chỉ hiện hữu ở cảnh quan mà còn thể hiện trong ý thức cộng đồng. Nhiều hộ chăn nuôi chủ động di dời hoặc cải tạo chuồng trại, xử lý chất thải đúng quy định. “Khi tuyến đường hoàn thành, ai cũng vui. Mọi người rủ nhau dọn vệ sinh, chăm sóc cây hoa. Trẻ em đến vui chơi cũng ý thức hơn trong việc giữ gìn môi trường”, bà Bùi Thị Đảm, người dân thôn Tô Khê chia sẻ.

Tại thôn Thuận Quang (xã Gia Lâm), tuyến đường tự quản dài 720m cũng là kết quả từ sự đồng lòng của người dân và Chi hội nông dân thôn. Từ việc xóa bỏ các điểm rác tồn đọng, khơi thông cống rãnh đến trồng cây xanh, chỉnh trang hàng rào, người dân đã trực tiếp góp phần làm thay đổi diện mạo địa phương.

Từ những mô hình trên cho thấy, thành công không nằm ở số lượng cây xanh hay những mét vuông tranh tường, mà ở sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của người dân. Từ chỗ trông chờ vào chính quyền, nhiều cộng đồng dân cư đã chủ động tham gia quản lý, bảo vệ và làm đẹp môi trường sống.

Đó cũng là tinh thần mà Hà Nội đang hướng tới trong quá trình xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh và phát triển văn hóa cơ sở. Chương trình số 06-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội xác định xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ cơ sở là nền tảng để phát triển con người Thủ đô toàn diện. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” cũng đang được triển khai theo hướng thực chất, gắn với xây dựng nông thôn mới và đô thị văn minh.

Từ những “ngõ văn minh” được vun đắp bằng sự tự giác và chung sức của người dân, Hà Nội đang từng bước xây dựng những cộng đồng đáng sống, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển Thủ đô theo hướng “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”.