Động lực phát triển từ đổi mới sáng tạo

Hoạt động trải nghiệm công nghệ thực tế ảo ở thư viện công nghệ STEAMHub tại Cơ sở 6 của Trường đại học Lạc Hồng (phường Trấn Biên).

Đối với Đồng Nai, địa phương có vị trí quan trọng trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có nền công nghiệp phát triển, lực lượng doanh nghiệp (DN) năng động và nhu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng ngày càng rõ nét, việc thúc đẩy ĐMST và CĐS có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Nâng cao năng lực cạnh tranh, năng suất lao động

Thời gian qua, thành phố tập trung nhiều giải pháp về xây dựng hạ tầng và tạo môi trường thuận lợi cho ĐMST, tăng cường công tác truyền thông số, thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước - nhà trường - DN - nhà đầu tư để phát triển hoạt động khởi nghiệp, ĐMST. Qua đó, góp phần tạo động lực cho Đồng Nai phát triển KHCN, ĐMST và CĐS; thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong giai đoạn mới.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Tân, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Lạc Hồng chia sẻ: Việc xây dựng một hệ sinh thái ĐMST năng động, hiệu quả và có sự liên kết chặt chẽ giữa các bên liên quan là nhiệm vụ tiên quyết để đưa KHCN, ĐMST và CĐS trở thành động lực cho mô hình tăng trưởng mới ở Đồng Nai. Trong đó, cơ quan quản lý ở địa phương cần là “nhạc trưởng” điều phối, kiến tạo “đường băng” thể chế. Địa phương cần sớm ban hành các cơ chế, chính sách đột phá, đủ hấp dẫn để khuyến khích DN đầu tư vào hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) tại các viện, trường; đầu tư vào hạ tầng dùng chung.

Cộng đồng DN chủ động đặt “đầu bài” cho viện, trường. Thay vì chỉ tuyển dụng, DN hãy trở thành đối tác chiến lược, chủ động đặt hàng nghiên cứu, tham gia vào quá trình đào tạo, xây dựng các phòng lab chung tại trường đại học. Đây là con đường ngắn nhất để có được công nghệ và nhân lực phù hợp.

Các viện nghiên cứu, trường đại học cần đổi mới tư duy, lấy thị trường làm định hướng. Cần xem việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu là một trong những thước đo thành công quan trọng. Xây dựng cơ chế khuyến khích giảng viên, nhà khoa học khởi nghiệp, thành lập các DN spin-off (DN khởi nguồn công nghệ) trong trường đại học.

“Với tư cách là một thành tố trong hệ sinh thái ĐMST ở địa phương, Trường đại học Lạc Hồng chú trọng đào tạo và tái đào tạo nguồn nhân lực số để sinh viên ra trường có đủ kỹ năng thực chiến, đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đồng thời, nhà trường sẵn sàng trở thành “bộ phận R&D” cho các DN, đặc biệt là DN vừa và nhỏ, thông qua các hợp đồng chuyển giao công nghệ, dự án nghiên cứu theo đơn đặt hàng” - Tiến sĩ Nguyễn Văn Tân nhấn mạnh.

Song song đó, nhiều DN trên địa bàn thành phố ngày càng chú trọng đầu tư ứng dụng KHCN, CĐS, ĐMST để nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Từ đó, hướng tới vận hành mô hình sản xuất, kinh doanh theo hướng tự động hóa, tối ưu hóa chi phí, cải thiện trải nghiệm khách hàng và tạo lợi thế cạnh tranh cho DN, cũng như góp phần vào tiến trình phát triển kinh tế số tại địa phương.

Bà Đặng Thị Bích Loan, Giám đốc Công ty TNHH Kho vận Mekong (phường Trấn Biên) cho biết: Công ty chú trọng ứng dụng công nghệ số, các giải pháp ĐMST vào vận hành quản trị hệ thống; chuyển từ quản trị rời rạc, quản trị theo kinh nghiệm sang quản trị bằng dữ liệu, kết nối liên mạch chuỗi logistics, quản trị vận hành và tài chính tích hợp trên một hệ sinh thái số của DN… Thời gian tới, công ty mong muốn địa phương tăng cường kết nối DN với chương trình CĐS, giải pháp công nghệ và đào tạo về nhân lực số để từ đó phát huy các nền tảng công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh cho DN địa phương.

Thúc đẩy tăng trưởng có chiều sâu, bền vững

Đồng Nai chú trọng triển khai các chính sách, chương trình nhằm hỗ trợ DN khởi nghiệp và thúc đẩy ĐMST trên địa bàn. Trọng tâm là phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, ĐMST thông qua các hoạt động: đào tạo, nâng cao năng lực, xây dựng đội ngũ cố vấn, kết nối DN với nhà đầu tư, viện - trường và các tổ chức hỗ trợ. Trong đó, ngành KHCN sẽ tăng cường hỗ trợ ươm tạo, chuyển giao công nghệ và kết nối đầu tư, nhằm thúc đẩy khởi nghiệp, ĐMST, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế bền vững của địa phương.

Đặc biệt, thành phố hướng đến hình thành hệ sinh thái được kết nối bằng dữ liệu. Đầu tháng 10-2026, Sở KHCN phối hợp với Viện ĐMST, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh ra mắt và đưa vào vận hành thử nghiệm nền tảng ĐMST Đồng Nai (Dong Nai Innovation Hub).

Phó Giám đốc Sở KHCN Võ Hoàng Khai nhấn mạnh: ĐMST không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý nhà nước, các viện nghiên cứu, trường đại học hay DN công nghệ. ĐMST cần trở thành tinh thần, phương thức và động lực hành động của toàn xã hội. Mỗi cơ quan, đơn vị, DN, tổ chức và người dân đều có thể tham gia vào quá trình đổi mới bằng những sáng kiến thiết thực, những giải pháp hiệu quả và những cách làm phù hợp với yêu cầu phát triển.

Trước những yêu cầu phát triển mới, việc ra mắt nền tảng Dong Nai Innovation Hub sẽ là bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm của Đồng Nai trong xây dựng hệ sinh thái ĐMST năng động, cởi mở và hiệu quả; nơi các ý tưởng được khơi nguồn, các sáng kiến được lan tỏa, công nghệ được ứng dụng và giá trị mới được hình thành.

Phát biểu tại buổi lễ ra mắt và đưa vào vận hành thử nghiệm nền tảng Dong Nai Innovation Hub vào đầu tháng 10-2026, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trường Sơn yêu cầu: Bên cạnh việc giải quyết những bài toán cụ thể, thiết thực gắn với yêu cầu phát triển của địa phương, nền tảng Dong Nai Innovation Hub cần quan tâm tới các giải pháp kết nối hạ tầng dữ liệu, nâng cao hiệu quả đào tạo, phát triển nguồn nhân lực số. Các sở, ngành, đơn vị liên quan cần biến năng lực ĐMST thành năng suất, chất lượng và các giải pháp, sản phẩm công nghệ cụ thể từ đó thúc đẩy các mô hình sản xuất thông minh, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân trên địa bàn.