Đồng Nai: Đánh thức nguồn lực, định hình vị thế du lịch vùng Đông Nam Bộ

Đồng Nai hiện có 10 dự án du lịch đã được cấp quyết định chủ trương đầu tư, với tổng vốn lên tới hàng chục ngàn tỉ đồng

Nền tảng hạ tầng và dòng vốn - “đòn bẩy kép” cho du lịch

Hạ tầng giao thông, đô thị được đầu tư đồng bộ, quy mô ngày càng mở rộng, đặt Đồng Nai vào vị thế của một cực tăng trưởng mới trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Trong quỹ đạo phát triển đó, du lịch không còn là lĩnh vực bổ trợ, mà đang được định hình trở thành một ngành kinh tế quan trọng, với nền tảng là hệ sinh thái tài nguyên đa dạng và một chiến lược phát triển ngày càng rõ nét.

Theo thống kê của Sở VHTTDL, Đồng Nai hiện có 10 dự án du lịch đã được cấp quyết định chủ trương đầu tư, với tổng vốn lên tới hàng chục ngàn tỉ đồng. Đây không đơn thuần là con số về quy mô vốn, mà phản ánh niềm tin của nhà đầu tư vào dư địa phát triển dài hạn của điểm đến.

Đáng chú ý, việc hai khu vực hồ Trị An và núi Bà Rá - Thác Mơ được đưa vào quy hoạch khu du lịch quốc gia giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2045 đã mở ra một trục phát triển mới, mang tính liên kết vùng và có khả năng hình thành những “cực hút” du lịch quy mô lớn.

Cùng với đó, Nghị quyết 04-NQ/TU ban hành cuối năm 2021 đã tạo cú hích chính sách rõ rệt. Sau mốc này, hàng loạt dự án quy mô lớn được đề xuất, quy hoạch và triển khai, cho thấy sự chuyển động đồng bộ từ tư duy đến hành động.

Những dự án tiêu biểu như Khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí núi Chứa Chan (vốn dự kiến 16 ngàn tỉ đồng), Khu du lịch sinh thái Sơn Tiên (khoảng 5 ngàn tỉ đồng), hay các đề án phát triển du lịch tại rừng phòng hộ Tân Phú, Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai, Vườn quốc gia Cát Tiên… đang từng bước định hình một “bản đồ sản phẩm” mới cho tỉnh.

Không dừng ở quy hoạch, khu vực tư nhân cũng tham gia mạnh mẽ vào việc tạo lập sản phẩm. Hơn 4 ngàn tỉ đồng đã được đầu tư vào các dịch vụ lưu trú, nghỉ dưỡng, với sự xuất hiện của nhiều khách sạn chất lượng tốt, góp phần nâng chuẩn hệ sinh thái dịch vụ điểm đến.

Tài nguyên thiên nhiên và văn hóa chính là phần “hồn” của du lịch Đồng Nai

Tài nguyên bản địa - “lõi giá trị” của chiến lược phát triển

Nếu hạ tầng và vốn đầu tư tạo nên “khung xương”, thì tài nguyên thiên nhiên và văn hóa chính là phần “hồn” của du lịch Đồng Nai.

Không gian hồ Trị An, với diện tích mặt nước rộng lớn, hệ sinh thái rừng bao quanh và khả năng phát triển du lịch cao cấp, đang được định hướng trở thành trung tâm du lịch sinh thái - nghỉ dưỡng mang tầm quốc gia.

Theo ông Nguyễn Hoàng Hảo, Giám đốc Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai, sau khi Đề án du lịch sinh thái tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai được phê duyệt năm 2023, nhiều nhà đầu tư đã đến khảo sát và đăng ký phát triển sản phẩm.

Việc ký kết cho thuê môi trường rừng để khai thác tài nguyên thiên nhiên theo hướng giá trị cao, có kiểm soát, thay vì phát triển đại trà.

Song song đó, hệ thống tài nguyên trải dài từ rừng, hồ, núi đến các di sản văn hóa - lịch sử và không gian văn hóa cộng đồng đang tạo nên một phổ sản phẩm đa dạng.

Du lịch nông nghiệp, du lịch nông thôn tại các địa phương như Tân Triều, Cẩm Mỹ, Xuân Lộc… dần hình thành, bổ sung những trải nghiệm gần gũi, giàu bản sắc cho du khách.

Đồng Nai xác định rõ các nhóm sản phẩm chủ lực: du lịch sinh thái - nghỉ dưỡng; du lịch văn hóa - tâm linh; du lịch nông nghiệp, nông thôn; du lịch MICE, mua sắm và chăm sóc sức khỏe

Quy hoạch mới: Tư duy cụm - hành lang - liên kết

Nghị quyết số 05/NQ-HĐND ban hành ngày 27.2.2026 về điều chỉnh Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn 2050 đã đặt nền móng cho một cấu trúc phát triển du lịch mang tính hệ thống.

Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận theo “cụm” và “hành lang”, thay vì phát triển rời rạc từng điểm đến.

Các cụm du lịch trọng điểm được xác định khá rõ: Cụm sinh thái - nghỉ dưỡng hồ Trị An, Cát Tiên, Chứa Chan; cụm văn hóa Trấn Biên, sóc Bom Bo; cụm MICE và giải trí tại Long Thành; cụm du lịch nông nghiệp và cộng đồng; hành lang đô thị - du lịch ven sông Đồng Nai.

Cách tổ chức này mở ra khả năng liên kết không gian, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao chi tiêu của du khách, yếu tố then chốt để chuyển từ “điểm tham quan” sang “điểm đến”.

Đặc biệt, hành lang sông Đồng Nai được định hướng phát triển thành trục văn hóa - du lịch - đô thị, nơi các giá trị di sản vật thể và phi vật thể được bảo tồn và chuyển hóa thành sản phẩm du lịch đặc trưng.

Một trong những biến số quan trọng nhất trong tương lai gần là Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Khi sân bay này đi vào hoạt động, Đồng Nai sẽ là “cửa ngõ đón khách” của cả khu vực phía Nam.

Theo bà Lê Thị Ngọc Loan, Giám đốc Sở VHTTDL Đồng Nai, quy hoạch du lịch của tỉnh đã tính đến khả năng kết nối trực tiếp với dòng khách quốc tế thông qua đường hàng không, từ đó hình thành các sản phẩm có tính cạnh tranh cao, mang bản sắc riêng.

Đây là lợi thế mà không nhiều địa phương có được, một “điểm rơi” chiến lược nếu biết tận dụng đúng thời điểm.

Đồng Nai Golf Resort là một trong những sân được đánh giá sở hữu cảnh quan đẹp nhất khu vực Miền Nam

Trên cơ sở nguồn lực sẵn có, Đồng Nai xác định rõ các nhóm sản phẩm chủ lực: Du lịch sinh thái - nghỉ dưỡng; du lịch văn hóa - tâm linh; du lịch nông nghiệp, nông thôn; du lịch MICE, mua sắm và chăm sóc sức khỏe.

Điều đáng chú ý là định hướng này không phải ở việc “có gì làm nấy”, mà hướng tới việc tạo ra những sản phẩm có chiều sâu, gắn với tài nguyên đặc thù và nhu cầu thị trường.

Song hành với đó là chiến lược đầu tư vào nguồn nhân lực, năng lực quản lý và hoạt động xúc tiến - quảng bá. Đây là những yếu tố thường bị xem nhẹ, nhưng lại quyết định khả năng chuyển hóa tiềm năng thành giá trị thực.

Trong bối cảnh Đồng Nai đang hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, du lịch đứng trước một cơ hội hiếm có để bứt phá.

Nhìn tổng thể, tỉnh hội tụ đủ các yếu tố quan trọng: hạ tầng đang hoàn thiện, tài nguyên phong phú và dòng vốn đầu tư ngày càng lớn. Vấn đề còn lại nằm ở cách tổ chức không gian phát triển, lựa chọn phân khúc phù hợp và xây dựng thương hiệu điểm đến.

Nếu những “mảnh ghép” này được kết nối một cách hiệu quả, Đồng Nai hoàn toàn có thể vươn lên trở thành một trung tâm du lịch sinh thái - nghỉ dưỡng - trải nghiệm hàng đầu khu vực Đông Nam Bộ, đồng thời giữ vai trò là điểm trung chuyển chiến lược trong mạng lưới du lịch quốc gia.