Đồng Nai đưa chuyển đổi số đi vào thực chất, tạo động lực mới

Lễ khai mạc DIGIFEST Đồng Nai 2026, diễn ra ngày 31/10 tại TP. Đồng Nai. Ảnh BTC.

DIGIFEST Đồng Nai 2026 diễn ra ngày 31/10 tại TP. Đồng Nai, với chủ đề “Chuyển đổi số và Đổi mới sáng tạo: Từ chủ trương đến thực chất – Kiến tạo động lực tăng trưởng mới cho Thành phố Đồng Nai” đã đặt ra yêu cầu chuyển trọng tâm từ xây dựng định hướng, nền tảng công nghệ sang tổ chức thực thi và tạo ra kết quả có thể đo lường.

YÊU CẦU CHUYỂN ĐỔI SỐ XUẤT PHÁT VÀ GẮN VỚI THỰC TIỄN

Đồng Nai là một trong những địa phương có nền tảng công nghiệp phát triển, vị trí kết nối vùng và lợi thế từ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Những lợi thế này mở ra dư địa tăng trưởng mới, nhưng cũng đặt ra yêu cầu nâng cấp mô hình phát triển, cải thiện năng lực quản trị và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Văn Út, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Đồng Nai, nhấn mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải được triển khai đồng bộ, thực chất, gắn với nhu cầu của từng ngành, lĩnh vực và các chủ thể trong nền kinh tế.

“Thành phố xác định người dân và doanh nghiệp là trung tâm của quá trình chuyển đổi số; đổi mới sáng tạo phải tạo ra giá trị và nâng cao năng lực cạnh tranh. Cùng với đó, chính quyền cần chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo, phục vụ và tạo điều kiện cho phát triển”, ông Út nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Văn Út, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Đồng Nai. Ảnh BTC.

Thông điệp của lãnh đạo thành phố cho thấy yêu cầu của Đồng Nai không dừng ở việc ứng dụng thêm công nghệ vào hoạt động quản lý, mà điều quan trọng hơn là phải sử dụng công nghệ để tháo gỡ những điểm nghẽn trong điều hành, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ công.

Phát biểu tại DIGIFEST, bà Lê Thu Hà, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, cho rằng chuyển đổi số cần tạo ra những thay đổi thực chất trong quản trị và phát triển. Với nền tảng công nghiệp, khả năng kết nối vùng, hệ thống giao thông và lợi thế từ sân bay Long Thành, Đồng Nai có điều kiện để hình thành những động lực phát triển mới.

Tuy nhiên, lợi thế chỉ có thể chuyển hóa thành giá trị kinh tế khi được khai thác bằng những giải pháp phù hợp và có khả năng triển khai. Theo bà Hà, tinh thần “Bài toán thật – Giải pháp thật – Hiệu quả thật” cần trở thành định hướng xuyên suốt của DIGIFEST. Những ý tưởng và cam kết tại diễn đàn phải được tiếp nối bằng chương trình cụ thể, có đơn vị chịu trách nhiệm và kết quả đo lường được.

Cùng quan điểm về yêu cầu thực thi, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long đề cập ba hướng phát triển cần được Đồng Nai quan tâm, đó là: nâng cấp các ngành công nghiệp hiện hữu; phát triển công nghiệp công nghệ cao; khai thác lợi thế sân bay Long Thành để hình thành hệ sinh thái kinh tế có giá trị gia tăng cao.

Ông Phạm Đức Long, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, phát biểu tại sự kiện. Ảnh BTC.

“Đây cũng là những hướng đi gắn trực tiếp với bài toán chuyển đổi mô hình tăng trưởng của địa phương. Thay vì chỉ mở rộng quy mô sản xuất, Đồng Nai cần nâng cao hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng và năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, đổi mới sáng tạo không thể chỉ là hoạt động nghiên cứu riêng lẻ mà cần đi vào quy trình sản xuất, quản trị doanh nghiệp và phát triển các ngành kinh tế mới”, ông Long nhấn mạnh.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Nguyễn Minh Quang, Quyền Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai, cho hay: “Định hướng phát triển thành phố đến năm 2035 là hình thành đô thị sân bay, đô thị ven sông, đa trung tâm, xanh và thông minh; đồng thời phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hàng không và kinh tế hàng không. Tầm nhìn đến năm 2045 là trở thành trung tâm hàng không hiện đại của khu vực châu Á – Thái Bình Dương, phát triển kinh tế tri thức và nâng cao chất lượng quản trị đô thị”.

Định hướng này đòi hỏi một không gian phát triển có tính kết nối cao, không chỉ trên mặt đất mà còn bao gồm không gian đường thủy, hàng không, ngầm và không gian số. Trong cấu trúc đó, sông Đồng Nai được xác định là trục cảnh quan, sinh thái, văn hóa và dịch vụ quan trọng. Những định hướng quy hoạch và phát triển này đặt ra nhu cầu lớn về dữ liệu, hạ tầng số và năng lực điều hành tích hợp.

Vì thế, chuyển đổi số cần được xem là một cấu phần của quá trình tổ chức lại không gian phát triển, thay vì một chương trình công nghệ tách biệt.

HIỆU QUẢ ĐO LƯỜNG ĐƯỢC

Một trong những vấn đề đáng chú ý được đặt ra tại sự kiện là cách đánh giá hiệu quả chuyển đổi số. Thực tế, việc xây dựng cơ sở dữ liệu, đầu tư nền tảng hay đưa dịch vụ công lên môi trường trực tuyến mới chỉ là điều kiện ban đầu. Nếu các hệ thống không được vận hành hiệu quả, không liên thông hoặc không giúp giảm thời gian và chi phí cho người sử dụng, giá trị mang lại sẽ hạn chế.

PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), nhấn mạnh: “Việc xây dựng khung đúng hạn là yêu cầu; vận hành theo khung là mục tiêu và kết quả thực chất mới là thước đo”.

Theo ông Hạnh, hiệu quả chuyển đổi số cần được nhìn nhận qua mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp; khả năng rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản lý nguồn lực công. Số lượng hệ thống được xây dựng không thể là thước đo duy nhất cho thành công của quá trình này.

Tại DIGIFEST, các nội dung thảo luận cũng hướng đến việc đưa công nghệ vào giải quyết những vấn đề cụ thể, từ chuyển đổi số cấp xã, phường đến phát triển kinh tế số và nâng cao giá trị chuỗi nông nghiệp công nghệ cao. Đại diện Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) đã chia sẻ các giải pháp hỗ trợ chuyển đổi số ở cấp cơ sở, cho thấy vai trò của doanh nghiệp công nghệ trong việc đồng hành cùng chính quyền địa phương.

Từ các ý kiến tại diễn đàn, có thể thấy thách thức lớn nhất của bài toán chuyển đổi số của Đồng Nai không nằm ở việc thiếu chủ trương hay thiếu công nghệ, mà ở năng lực chuyển hóa các định hướng thành chương trình hành động cụ thể. Điều này đòi hỏi sự phối hợp giữa chính quyền, doanh nghiệp công nghệ, cơ sở nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp; đồng thời phải xác định rõ bài toán ưu tiên, nguồn lực thực hiện và trách nhiệm của từng bên.

Bởi lẽ, với Đồng Nai, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo có ý nghĩa lớn hơn một chương trình hiện đại hóa hoạt động quản lý. Đây là công cụ để nâng cấp nền công nghiệp, khai thác lợi thế kết nối vùng và sân bay Long Thành, phát triển các ngành kinh tế mới, đồng thời cải thiện chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.