Đồng Nai tháo gỡ vướng mắc, nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật

Rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Theo báo cáo của UBND thành phố Đồng Nai, thời gian qua, địa phương chú trọng tái cấu trúc hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (QPPL), hướng đến bảo đảm tính khoa học, giảm thủ tục, tiết kiệm thời gian và hạn chế các tầng nấc trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản. Sở Tư pháp được giao làm đầu mối tổng hợp những văn bản không còn phù hợp do các sở, ban, ngành rà soát, đánh giá, phân tích, làm cơ sở tham mưu UBND thành phố ban hành quyết định bãi bỏ.

Toàn cảnh buổi làm việc (ảnh: Duy Trường)

Trong giai đoạn từ ngày 1/1/2025 đến nay, thành phố đã ban hành 383 văn bản QPPL theo thẩm quyền, gồm 99 nghị quyết và 284 quyết định. Trong đó, từ ngày 1/1 đến 30/6/2025, tỉnh Bình Phước và tỉnh Đồng Nai trước khi sắp xếp đã ban hành 84 văn bản; từ ngày 1/7/2025 đến 30/9/2026, số văn bản được ban hành là 299, gồm 86 nghị quyết của HĐND, 206 quyết định của UBND và 7 quyết định của Chủ tịch UBND.

Qua rà soát, có 301 văn bản QPPL còn hiệu lực, 82 văn bản đã hết hiệu lực toàn bộ. Ở cấp xã, phường, trong giai đoạn từ ngày 1/7/2025 đến nay, 95 xã, phường trên địa bàn thành phố đã ban hành 604 văn bản QPPL còn hiệu lực, gồm 80 nghị quyết và 524 quyết định.

Cùng với rà soát các văn bản hiện hành, Đồng Nai đang chuẩn bị hệ thống cơ chế, chính sách phục vụ phát triển đô thị. HĐND thành phố đã ban hành Nghị quyết số 11/NQ-HĐND ngày 11/9/2026, phê duyệt danh mục 79 nghị quyết QPPL dự kiến ban hành để triển khai Luật Phát triển đô thị. UBND thành phố cũng ban hành Quyết định số 2795/QĐ-UBND ngày 15/9/2026, phê duyệt danh mục 38 văn bản QPPL của UBND thành phố và 4 văn bản của Chủ tịch UBND thành phố dự kiến ban hành để triển khai luật.

Giám đốc Sở Tư pháp Đồng Nai Phạm Thị Bích Thủy báo cáo trước Đoàn kiểm tra (ảnh: Khánh Toàn)

Trên cơ sở các danh mục đã được phê duyệt, những cơ quan được giao chủ trì soạn thảo đang phối hợp với đơn vị liên quan nghiên cứu, xây dựng dự thảo, bảo đảm tiến độ tham mưu ban hành văn bản.

Việc rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh địa giới hành chính và tổ chức bộ máy đã có những thay đổi. Hệ thống văn bản cần được cập nhật đồng bộ, xác định rõ thẩm quyền và bảo đảm tính thống nhất để các cơ quan thực hiện nhiệm vụ, hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc lúng túng khi áp dụng quy định vào thực tiễn.

An toàn thực phẩm còn nhiều vướng mắc

Tại buổi làm việc, thành viên Đoàn kiểm tra cũng như các cơ quan chức năng đã làm rõ các khó khăn, vướng mắc của địa phương. Bên cạnh kết quả đạt được, Đồng Nai cho rằng công tác tổ chức thi hành pháp luật vẫn gặp khó khăn ở một số lĩnh vực, trong đó nổi bật là quản lý an toàn thực phẩm. Những bất cập liên quan đến quy chuẩn kỹ thuật, kiểm nghiệm, phân loại sản phẩm và nguồn nhân lực đang ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhà nước cũng như việc tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

Thành viên Đoàn kiểm tra nêu ý kiến đối với địa phương (ảnh: Khánh Toàn)

Đối với lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của ngành Y tế, một số sản phẩm (như rượu bổ, rượu ngâm thảo mộc) chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hoặc tiêu chuẩn Việt Nam làm căn cứ đánh giá chỉ tiêu an toàn. Trong khi đó, Quyết định số 46/2007/QĐ-BYT ngày 19/12/2007 của Bộ Y tế về giới hạn tối đa ô nhiễm sinh học và hóa học trong thực phẩm đã bị bãi bỏ, gây khó khăn cho doanh nghiệp khi kiểm nghiệm phục vụ tự công bố sản phẩm và cơ quan quản lý trong quá trình hậu kiểm.

Một vấn đề khác là việc xác định loại hình sản phẩm đối với những mặt hàng có thành phần được quảng bá là có lợi cho sức khỏe. Theo các đại biểu, một số sản phẩm chứa nhân sâm, đinh lăng, đông trùng hạ thảo nhưng được chế biến dưới dạng rượu ngâm, trà hoặc sản phẩm sấy khô có thể được doanh nghiệp tự công bố là thực phẩm thông thường. Tuy nhiên, nhãn hàng hoặc nội dung quảng cáo lại thể hiện công dụng đối với sức khỏe, gây khó khăn cho việc kiểm soát nội dung quảng cáo và phân loại sản phẩm theo quy định.

Áp lực quản lý còn đến từ số lượng lớn cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ. Riêng lĩnh vực y tế được phân cấp quản lý 18.173 cơ sở, trong đó có 11.522 cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố. Việc kiểm tra, hướng dẫn và xử lý vi phạm chủ yếu do cấp xã, phường thực hiện, trong khi nhân lực và điều kiện nghiệp vụ còn hạn chế.

Đáng chú ý, trên địa bàn thành phố hiện chưa có phòng kiểm nghiệm được chỉ định phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm sau khi Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3 chuyển địa điểm hoạt động về TP.HCM. Điều này gây khó khăn cho việc lấy mẫu, kiểm nghiệm và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình kiểm tra thực phẩm.

Nhiều kiến nghị được các sở, ngành thành phố Đồng Nai nêu trước Đoàn kiểm tra liên ngành – Bộ Tư pháp (ảnh: Duy Trường)

Ở lĩnh vực quản lý của ngành Công Thương, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp khiến phạm vi quản lý rộng hơn, số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm lớn, trong khi cán bộ phụ trách an toàn thực phẩm tại xã, phường phần lớn kiêm nhiệm. Hoạt động cập nhật thông tin, theo dõi và hậu kiểm các cơ sở nhỏ lẻ vì thế gặp nhiều trở ngại. Kinh doanh trực tuyến và các điểm kinh doanh tự phát cũng làm tăng khó khăn trong kiểm soát nguồn gốc, điều kiện an toàn thực phẩm và việc chấp hành nghĩa vụ pháp lý.

Ngoài ra, địa phương còn ghi nhận tình trạng hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ, chính sách đối với người có công với cách mạng thuộc lĩnh vực quân đội còn tồn đọng sau khi tổ chức quân sự địa phương được điều chỉnh theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Kiện toàn nhân lực, kiến nghị sửa đổi quy định pháp luật

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi - Trưởng đoàn kiểm tra, đánh giá cao nội dung buổi làm việc và cho rằng công tác tổ chức thi hành pháp luật trên địa bàn Thành phố Đồng Nai đã được quan tâm triển khai, cơ bản bảo đảm yêu cầu và tuân thủ quy định pháp luật. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số hạn chế, tồn tại cụ thể đã được các thành viên đoàn kiểm tra chỉ ra. Do đó, thành phố cần nghiêm túc rà soát, xây dựng giải pháp khắc phục, đồng thời xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong thời gian tới.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi – Trưởng đoàn kiểm tra đánh giá cao nội dung tại buổi làm việc (ảnh: Khánh Toàn)

Thứ trưởng đề nghị các sở, ngành, địa phương tiếp tục hoàn thiện báo cáo theo hướng cụ thể, có số liệu minh chứng, đánh giá rõ thực trạng nguồn nhân lực, những khó khăn, vướng mắc trong từng lĩnh vực. Trên cơ sở nghiên cứu báo cáo và kết quả buổi làm việc, đoàn kiểm tra sẽ xây dựng dự thảo kết luận, xác định rõ những vấn đề cần khắc phục và nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Với vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của Đồng Nai, Thứ trưởng yêu cầu địa phương tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, bảo đảm pháp luật được triển khai thực chất, thống nhất và hiệu quả.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Thị Hoàng thẳng thắn nhìn nhận việc sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp còn phát sinh khó khăn, nhất là tình trạng thiếu hụt nhân sự có chuyên môn, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng tham mưu tại một số thời điểm. Đội ngũ cán bộ pháp chế ở một số cơ quan, đơn vị, đặc biệt tại cấp xã, còn phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu ngày càng cao.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Thị Hoàng phát biểu (ảnh: Duy Trường)

Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết, địa phương sẽ chủ động rà soát, kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hoặc hướng dẫn tháo gỡ những quy định chồng chéo, bất cập, chưa phù hợp với thực tiễn quản lý. Công tác kiểm tra, hậu kiểm và xử lý vi phạm trong các lĩnh vực trọng tâm, liên ngành, nhất là an toàn thực phẩm, tiếp tục được tăng cường. Hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật sẽ được đổi mới về nội dung và hình thức, chú trọng nhóm hộ sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ.

Cùng với đó, địa phương đặt yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật tại cơ sở, kịp thời chấn chỉnh những nơi thực hiện chậm trễ, hình thức; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong xây dựng, theo dõi, kiểm tra tình hình thi hành pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch và thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Hơn 1 triệu lượt người tham dự tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật

Trong năm 2025, các cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh đã thực hiện 12.286 cuộc tuyên truyền với 1.105.727 lượt người tham dự. Trong đó, tổ chức 245 cuộc tuyên truyền trực tuyến với 25.529 lượt người tham dự; tổ chức 51 cuộc thi tìm hiểu pháp luật thu hút 1.072.519 lượt người dự thi; biên soạn 20.491 tài liệu tuyên truyền (tài liệu gốc), đăng tải hơn 5.902 tài liệu tuyên truyền, phổ biến pháp luật trên các Cổng/Trang Thông tin điện tử, phát hành 561.773 tài liệu tuyên truyền…