Đồng Nai - Từ hơi thở đại ngàn đến cực tăng trưởng mới - Bài 5: Định vị thương hiệu Đồng Nai trên bản đồ du lịch

Xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh

Cùng với những điểm đến quen thuộc, Đồng Nai xuất hiện nhiều sản phẩm du lịch mới góp phần làm phong phú thêm hệ thống điểm đến. Tiêu biểu như: Khu du lịch Sơn Tiên (phường Long Hưng), điểm du lịch quả điều vàng (xã Đồng Tâm) và điểm du lịch Phú Gia (xã Tân Khai). Đáng chú ý, Khu du lịch Sơn Tiên được đầu tư với tổng vốn hàng nghìn tỷ đồng và đang sở hữu nhiều kỷ lục ấn tượng tại Việt Nam. Đó là công viên nước, dòng sông nhân tạo uốn lượn, biển nhân tạo nước ngọt… góp phần bổ sung nguồn lực trong phát triển du lịch.

Doanh nghiệp tỉnh Đồng Nai đẩy mạnh xúc tiến đầu tư kết hợp chuyển đổi số để đưa sản phẩm du lịch ra thị trường.

Xuất phát từ thực tiễn này, ngành du lịch Đồng Nai được định vị theo các giá trị cốt lõi như: du lịch sinh thái – thiên nhiên, du lịch văn hóa – lịch sử và du lịch nghỉ dưỡng – giải trí. Việc định vị thương hiệu được cụ thể hóa thông qua xây dựng bộ nhận diện thương hiệu du lịch Đồng Nai, bao gồm logo, khẩu hiệu (slogan), hình ảnh biểu trưng và chiến lược truyền thông thống nhất. Theo ghi nhận, Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh đã thực hiện quảng bá một số điểm đến như: Vườn quốc gia Cát Tiên, hồ Trị An, Khu du lịch Bửu Long, địa đạo Nhơn Trạch, Văn miếu Trấn Biên, Bảo tàng Đồng Nai tại các sự kiện quan trọng, thu hút đông khách tham quan. Đơn vị cũng hỗ trợ các Khu du lịch Sơn Tiên, Bò Cạp vàng, Suối Mơ, Bửu Long, Căn cứ Quân ủy Miền Nam Việt Nam Tà Thiết, điểm du lịch sinh thái Thanh Tùng…nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ du lịch, đáp ứng thị hiếu của người dân và doanh nghiệp.

Cầu Cát Lái đã được khởi công xây dựng nằm kết nối TPHCM - Đồng Nai và đến sân bay Long Thành.

Ông Nguyễn Minh Quang, Phó Giám đốc Sở KH- CN tỉnh Đồng Nai khẳng định, trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang diễn ra mạnh mẽ, KH- CN trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đối với ngành du lịch, việc ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), blockchain, các nền tảng số sẽ tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong quản lý, quảng bá, cung cấp dịch vụ du lịch cho người dân và doanh nghiệp. Qua đó nâng cao hiệu quả quản lý vừa xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, nâng cao trải nghiệm của du khách và tạo ra giá trị gia tăng cho ngành du lịch địa phương.

Hình thành hàng lang du lịch

Vùng Đông Nam Bộ hiện là khu vực có mức độ đô thị hóa và hội nhập kinh tế quốc tế cao nhất cả nước, đóng góp trên 30% GDP quốc gia và gần 45% tổng thu ngân sách, giữ vai trò động lực tăng trưởng của Việt Nam. Đương nhiên trong cấu trúc phát triển vùng, TP. Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại và giao lưu quốc tế, đồng thời là cửa ngõ đón khách quốc tế lớn nhất của cả nước. Năm 2025, TP. Hồ Chí Minh đón khoảng 8 – 9 triệu lượt khách quốc tế và trên 40 triệu lượt khách nội địa, tổng thu du lịch gần 280.000 tỷ đồng, dẫn đầu cả nước về quy mô thị trường và doanh thu du lịch.

Du khách có thể ngắm nhìn toàn cảnh Vườn quốc gia Bù Gia Mập từ trên cao.

Điều thấy được, hệ sinh thái du lịch đô thị của thành phố ngày càng hoàn thiện với hệ thống lưu trú cao cấp, trung tâm hội nghị, triển lãm lớn, mạng lưới mua sắm, kinh tế đêm và các lễ hội, sự kiện tổ chức quanh năm. Phần lớn du khách xem TP. Hồ Chí Minh là điểm trung chuyển trước khi tiếp tục hành trình đến các điểm du lịch khác. Trong khi các sản phẩm trải nghiệm chuyên sâu, nghỉ dưỡng sinh thái hoặc du lịch cao cấp vẫn còn hạn chế.

Ở chiều ngược lại, Đồng Nai sở hữu nguồn tài nguyên sinh thái phong phú nhưng lượng khách quốc tế trực tiếp đến địa phương còn khiêm tốn. Các sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, dịch vụ đạt chuẩn quốc tế và hệ sinh thái dịch vụ du lịch vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Đáng chú ý, các hoạt động liên kết du lịch giữa hai địa phương hiện mới dừng ở mức tour tham quan trong ngày, chưa hình thành một chuỗi sản phẩm liên hoàn với thương hiệu chung và chiến lược xúc tiến thị trường thống nhất. Khi sân bay Long Thành đi vào khai thác, nếu không chủ động xây dựng các chuỗi sản phẩm liên vùng, TP. Hồ Chí Minh có thể tiếp tục đóng vai trò điểm trung chuyển ngắn hạn. Còn Đồng Nai chưa thể trở thành điểm lưu trú quan trọng của du khách quốc tế. Do đó, việc hình thành hành lang du lịch TP. Hồ Chí Minh – Đồng Nai là yêu cầu mang tính chiến lược. Vấn đề đáng bàn ở đây là hình thành hàng lang này ra sao?.

Trải nghiệm đạp xe đạp trong Vườn quốc gia Cát Tiên.

Theo Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh, cần phải xây dựng các hành trình du lịch liên hoàn, kết hợp giữa trải nghiệm đô thị, văn hóa, ẩm thực của TP. Hồ Chí Minh với các hoạt động nghỉ dưỡng và trải nghiệm thiên nhiên tại Đồng Nai. Có thể phát triển các sản phẩm du lịch cao cấp gắn với hệ thống sân golf tại Đồng Nai và hợp tác xây dựng các sản phẩm du lịch liên vùng có thương hiệu chung. Sự liên kết tạo nên một chuỗi sản phẩm du lịch đa dạng, kéo dài thời gian lưu trú từ 2 ngày lên 4–5 ngày, nâng cao giá trị trải nghiệm của du khách quốc tế.

Khai thác hết tiềm năng du lịch

Tuy trong những năm qua, đặc biệt là 2025, Đồng Nai đón hơn 5,2 triệu lượt khách du lịch, trong đó hơn 139.000 lượt khách quốc tế, doanh thu đạt gần 4.000 tỷ đồng (hơn 100% kế hoạch đề ra), góp phần giải quyết việc làm cho người dân, tăng thu ngân sách địa phương. Tuy vậy, Đồng Nai là một điểm đến rất mới trên bản đồ du lịch Việt Nam. Nếu so với các điểm du lịch lân cận, nơi đón hàng trăm nghìn, hàng triệu lượt khách mỗi năm, như: TP. Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Phan Thiết - Mũi Né, Nha Trang, Đà Lạt thì lượng khách đến Đồng Nai còn rất khiêm tốn.

Nguyên nhân do hệ sinh thái doanh nghiệp du lịch của địa phương còn hạn chế, sự liên kết giữa các doanh nghiệp chưa thật sự chặt chẽ, quy mô doanh nghiệp còn nhỏ, năng lực cạnh tranh thấp, ít sản phẩm du lịch đặc trưng và công tác quảng bá, xúc tiến du lịch chưa tạo sức lan tỏa mạnh mẽ.

Bà con đồng bào dân tộc S'tiêng cho gạo vào ống tre để nấu cơm lam tại Khu bảo văn hóa dân tộc S'tiêng sóc Bom Bo.

Ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Sự kiện truyền thông du lịch New Star Media (TP. Hồ Chí Minh) cho biết, Khu Bảo tồn văn hóa dân tộc S’tiêng sóc Bom Bo làm điểm đến du lịch hấp dẫn để trải nghiệm văn hóa dân tộc bản địa S’tiêng, M’nông. Tuy nhiên, hệ thống nhà hàng, khách sạn ít, đường đi nhỏ hẹp, thiếu biển chỉ dẫn gây tâm lý ái ngại cho du khách khi lựa chọn tour du lịch.

Một nguyên nhân cần bàn tới nữa là hạ tầng giao thông. Theo các nghiên cứu khoa học về du lịch, vùng cửa ngõ Long Thành và hành lang sông Đồng Nai đạt mức tiếp cận cao, trong khi các vùng sinh thái và văn hóa bản địa phía Bắc chỉ đạt dưới 50% ở ngưỡng 100 km. Nguyên nhân do phía Nam của tỉnh Đồng Nai kết nối tốt với TP. Hồ Chí Minh và sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, còn vùng rừng núi phía Bắc (Bù Gia Mập, Phước Long, Bình Long – Lộc Ninh) lượng khách thấp do hạn chế bởi mạng lưới đường bộ (chủ yếu đường cấp thấp). Điều này cho thấy tiềm năng du lịch Đồng Nai chưa được khai thác hiệu quả do kết nối hạ tầng giao thông rời rạc, thiếu tính bền vững.

Nhiều tuyến giao thông quan trọng kết nối Đồng Nai với TP.HCM và các địa phương lân cận như: cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây, Quốc lộ 51, các trục giao thông vào đô thị Biên Hòa (cũ) thường xảy ra tình trạng kẹt xe vào dịp cuối tuần, lễ tết. Điều đó làm giảm sức hấp dẫn của các tour du lịch ngắn ngày từ TP. Hồ Chí Minh đến Đồng Nai.

Có thể nói, nếu được triển khai đồng bộ các giải pháp về xây dựng thương hiệu du lịch, ứng dụng công nghệ số trong xúc tiến quảng bá, phát triển hệ sinh thái du lịch thông minh và tăng cường liên kết vùng với các trung tâm du lịch lớn như TP.HCM mở ra cơ hội lớn để du lịch Đồng Nai bứt phá. Không chỉ nâng tầm thương hiệu du lịch Đồng Nai trên bản đồ du lịch mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, sự phát triển của ngành du lịch Việt Nam trong thời kỳ mới.

Theo Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh, địa phương và Đồng Nai có một số tour du lịch liên kết. Đó là, tour sinh thái TP. Hồ Chí Minh – vườn quốc gia Cát Tiên, nghỉ dưỡng và trải nghiệm thiên nhiên tại hồ Trị An, trekking TP. Hồ Chí Minh– Vườn quốc gia Bù Gia Mập, du lịch nông nghiệp và văn hóa cộng đồng, du lịch đường sông kết nối sông Sài Gòn – sông Đồng Nai, goft TP. Hồ Chí Minh – Đồng Nai và TP. Hồ Chí Minh– Đồng Nai – Campuchia, giúp thu hút du khách quốc tế, tăng nguồn thu ngân sách cho hai địa phương.