Đồng sáng lập FPT nói về bài học cho doanh nhân từ tấm gương của Bác

“Tại sao Bác Hồ lại đổi tên nhiều như vậy? Đi làm phụ bếp thì liên quan thế nào đến cách mạng? Bác viết nhật ký trong tù để làm gì?" - đó là những câu hỏi mà Thanh - một sinh viên trong lớp Tư tưởng Hồ Chí Minh - đã hỏi thầy giáo Nguyễn Thành Nam.

Từ những câu hỏi khó ấy, thầy giáo Nam - vốn là một trong những sáng lập viên của Tập đoàn FPT - đã tiếp cận tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh qua góc nhìn một doanh nhân.

Ông đã ghi chép lại những màn hỏi đáp thú vị giữa các thầy trò trong cuốn sách Chuyện với Thanh.

Tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh qua cách tiếp cận của một doanh nhân

- Khi đọc sách viết về cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh, rất khó để thấy dòng nào nói Bác như một doanh nhân. Nhưng khi đọc kỹ chúng, ta sẽ thấy những bài học áp dụng được cho chính mình.

Là một người kinh doanh, khi đọc sách về Bác, tôi thấy mình áp dụng được những bài học về bán hàng, dù Bác chưa bao giờ nói về những chủ đề này. Trong quá khứ, tôi đã gặp những tình huống kinh doanh thật sự khó khăn, và những gì tôi đọc về cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho tôi hướng giải chứ không phải lời giải.

Trong toán học, quan trọng nhất là hướng giải đúng chứ không phải lời giải. Nếu đi đúng hướng, ta kiên trì, ắt tìm ra lời giải. Hướng sai thì có vẽ thêm bao nhiêu hình, cắn bút mấy tiếng cũng vẫn không giải được. Mọi người đều biết Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà chính trị, không ai cho rằng Bác là một doanh nhân.

Mỗi người có một tính cách, công việc khác nhau. Nhưng điều đó không có nghĩa doanh nhân không tìm được bài học từ những chính khách. Bởi cách làm luôn quan trọng hơn là làm gì.

- Bác Hồ có thể thuyết phục đối phương; vậy khi tôi cũng áp dụng cách làm đó vào công việc của mình, tôi sẽ tìm cách thuyết phục khách hàng. Cũng là tìm cách để thuyết phục được người khác.

Trước đây, Việt Nam chưa được biết tới nhiều, lúc ấy người ta cũng chưa biết Bác. Vị thế như vậy, nhưng tại sao Bác vẫn thuyết phục được các quốc gia khác. Như vậy, cách thuyết phục mới quan trọng, còn mục tiêu mỗi người thì khác nhau. Mục tiêu của Bác là thuyết phục để Việt Nam giành được độc lập.

Doanh nhân có thể áp dụng cách thuyết phục khi thương thảo với đối tác. Mục tiêu khác nhau, cách làm giống nhau. Quan trọng nhất vẫn là cách làm.

Ông Nguyễn Thành Nam là một trong các sáng lập viên chủ chốt của Tập đoàn FPT. Ông là tác giả cuốn sách "Chuyện với Thanh". Ảnh: Đinh Hà.

Tôi học cách nhận định vị thế. Phải luôn luôn nghĩ rằng đối tượng rất giỏi. Tiếp cận những đối tượng đó rất khó, thường sẽ bị từ chối. Lúc đó, ta tiếp tục nghĩ cách làm thế nào để đạt được mục tiêu.

Vì vậy, khi mục tiêu thay đổ thì phương pháp của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn áp dụng được.

- Tùy tình huống. Có tình huống, phải đặt mình vào vị trí của nhân vật để hiểu người ta đang quan tâm những lĩnh vực gì, xem người ta tâm huyết với điều gì nhất. Trong những lĩnh vực đó, xem có điều gì liên quan tới mình không, hoặc mình có thể đại diện cho điều đó không. Bác Hồ làm việc này cực kỳ xuất sắc, dù thế nào Bác cũng tìm cách tiếp cận được đối tượng. Khi tiếp cận được, Bác lại tạo được ấn tượng mạnh với đối tượng đó.

Trong sách, có một chương gọi là “Chạm vào tâm hồn và văn hóa của đối phương”. Ở đây nghĩa là, quan tâm tới những thứ đằng sau của đối tượng đó. Quan tâm tới những suy nghĩ, tâm tư, cách sống của đối tượng ấy. Để làm được điều này, cũng rất tốn thời gian. Ta cũng phải biết phán đoán, biết quan sát, thử và sai, không bỏ cuộc.

Cuốn sách "Chuyện với Thanh". Ảnh: NXB Hội Nhà văn.

- “Thế” trong thế năng, nghĩa là năng lượng tiềm tàng có thể tạo ra lực. Ví dụ, khi dòng sông đang chảy, ta ngăn đập lại thì nước dâng lên, tạo nên thế năng của nước, khi xả ra nước sẽ chảy xuống rất mạnh.

Đó là cách đánh đợi thời cơ để tạo ra thế, tạo ra một năng lượng khi nước đổ từ trên cao xuống thấp. Người làm thủy điện cũng là người biết tận dụng năng lượng của dòng sông, biến nó thành điện.

Thế và lực phụ thuộc rất cụ thể vào việc ta đang đối diện với ai. Đây không phải chiến lược chung chung. Nếu ta chưa đủ lực, ta cần tạo thế, bởi lúc này chưa thể đánh trực diện. Nhưng muốn đỡ tốn lực, để có “thế” thì phải mất công, phải vận động, phải đợi. Còn nếu đã khỏe thật, thì dùng lực luôn cho nhanh, cần gì phải chọn cách phục kích. Đó là 2 lựa chọn chiến thuật khác nhau, tùy mỗi người.

Một cách tạo thế rất hay khi đánh, đó là đứng lại. Mọi người thường nghĩ, đánh là phải chạy, nhưng đứng lại lại là một hành động đúng nhất để tạo thế. Đứng lại, thì đối phương cũng đứng lại, đó là phản ứng tự nhiên. Ta chạy thì đối phương đuổi theo ngay. Ta đứng lại, đối phương không biết ta định làm gì. Lúc đó, ta lại có thêm thời gian để ta tạo thế. Còn nếu thế bất lợi cho mình, ta tìm cách chạy, nhưng cũng phải tạo thế mới chạy được. Đâu phải muốn chạy là được.

Khi ta tận dụng được tối đa tinh thần ấy, ta sẽ tạo nên những kết quả mà người ngoài nhìn vào thấy phi thường, nhưng nguyên lý hành động của ta đơn giản là như vậy.

Có thêm đồng minh cũng là một cách tạo thế.

- Mục đích đủ lớn. Mục đích giống như động cơ, nếu đủ lớn sẽ duy trì thực hiện được lâu.

- Động cơ đủ lớn sẽ tạo nên kỷ luật. Có hai loại kỷ luật, kỷ luật áp đặt từ bên ngoài và kỷ luật từ bên trong. Kỷ luật từ bên ngoài giống một phương pháp để ta rèn luyện và đạt được kỷ luật từ bên trong.

Phương pháp của Bác áp dụng vào việc nào cũng được

- Điều tôi tâm đắc đó là phương pháp của Bác, áp dụng vào việc nào cũng được. Những cách đó phù hợp với người Việt mình, nó có tính văn hóa. Người nước khác có lẽ sẽ làm khác. Bác là người vận dụng những phương pháp Việt Nam nhuần nhuyễn.

Tất nhiên, phương pháp nào cũng có những điểm yếu. Nhưng ta cứ tập trung điểm mạnh trước đã, điểm yếu là việc của đối thủ sẽ khai thác.

- Nếu tôi biết những điều này lúc tôi đi học, nếu biết cách tiếp cận như vậy sớm hơn, có lẽ tôi sẽ rút ngắn được rất nhiều thời gian. Một trong những lý do tôi viết cuốn sách cũng là vì thế. Hy vọng nếu các bạn có những mục tiêu lớn, các bạn sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian. Nếu biết cách tiếp cận, tỷ lệ thành công sẽ cao hơn, nhiều người dám thử hơn. Quan trọng là thành công sẽ dễ lặp lại hơn.