Thay van động mạch chủ qua da cho bệnh nhân cao tuổi

Bệnh nhân được điều trị thành công tại Bệnh viện E. BVCC

Theo Bệnh viện E, hai ca bệnh được thực hiện tại Khoa Nội tim mạch người lớn, Trung tâm Tim mạch. Thay van động mạch chủ qua da, còn gọi là TAVI, là kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn, được chỉ định cho một số trường hợp hẹp van động mạch chủ nặng, đặc biệt ở người bệnh cao tuổi, thể trạng yếu hoặc có nguy cơ cao nếu phẫu thuật mổ mở.

Trường hợp thứ nhất là bệnh nhân nữ 91 tuổi, có tiền sử nhồi máu cơ tim hai lần và suy thận. Người bệnh được theo dõi trong nhiều năm với chẩn đoán hẹp van động mạch chủ tiến triển. Trong khoảng 2 - 3 năm gần đây, bệnh nhân nhiều lần phải nhập viện do khó thở, phù phổi cấp.

TS.BS Phan Thảo Nguyên, Phó Giám đốc Bệnh viện E, Trưởng khoa Nội tim mạch người lớn, Trung tâm Tim mạch cho biết, hai tuần trước can thiệp, người bệnh nhập viện trong tình trạng suy tim nặng, phù phổi cấp, phụ thuộc oxy, không thể đi lại, phải nằm đầu cao, dùng thuốc trợ tim và lợi tiểu. Chức năng thận suy giảm khiến quá trình điều trị gặp nhiều khó khăn.

Kết quả chụp CT 512 dãy cho thấy hệ thống động mạch chủ của người bệnh vôi hóa nặng, động mạch chậu đùi hai bên hẹp, vị trí hẹp nhất chỉ khoảng 4,7 mm. Đây là yếu tố làm tăng nguy cơ trong quá trình can thiệp qua đường động mạch đùi.

Sau hội chẩn giữa các chuyên khoa nội, ngoại và tim mạch can thiệp, kíp bác sĩ quyết định nong van động mạch chủ trước để cải thiện tình trạng suy tim cấp. Sau hai lần nong van, bệnh nhân cai được oxy và có thể nằm đầu thấp. Đến ngày thứ 5, ê-kíp tiến hành thay van động mạch chủ qua da đường đùi. Sau hơn 1,5 giờ, van mới được đặt đúng vị trí. Bốn giờ sau can thiệp, bệnh nhân được rút ống nội khí quản, sau đó ăn uống và đi lại.

Trường hợp thứ hai là bệnh nhân nam 74 tuổi, từng phẫu thuật thay hai van tim sinh học tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E cách đây 11 năm. Gần đây, người bệnh xuất hiện khó thở, đau ngực. Kết quả kiểm tra ghi nhận hẹp 60 - 70% động mạch liên thất trước, đồng thời van sinh học cũ đã thoái hóa theo thời gian.

Theo TS.BS Phan Thảo Nguyên, khó khăn của ca bệnh nằm ở cấu trúc van sinh học cũ. Sau khi đánh giá các thông số, kíp can thiệp thực hiện kỹ thuật “van trong van”, tức đặt một van TAVI mới vào trong lòng van sinh học cũ đã thoái hóa. Ca can thiệp kéo dài hơn 1 giờ. Sau thủ thuật, sức khỏe người bệnh ổn định, có thể đi lại và sinh hoạt bình thường.

TAVI là kỹ thuật thay van động mạch chủ không cần mở lồng ngực, không phải ngừng tim và không cần sử dụng máy tim phổi nhân tạo như phẫu thuật truyền thống. Bác sĩ đưa van tim nhân tạo qua một ống thông nhỏ từ động mạch đùi đến vị trí van động mạch chủ. Người bệnh thường hồi phục nhanh hơn so với mổ mở; một số trường hợp có thể ngồi dậy sau 12 giờ và đi lại sau 24 giờ nếu diễn biến thuận lợi.

Các chuyên gia cho biết, hẹp van động mạch chủ là bệnh lý thường gặp hơn ở người cao tuổi. Khi bệnh tiến triển đến hẹp khít và đã có triệu chứng như khó thở khi gắng sức, đau ngực, choáng ngất, rối loạn nhịp, nguy cơ biến chứng nặng và tử vong tăng cao nếu không được điều trị kịp thời.

Bệnh viện E cho biết, người bệnh sau thay van động mạch chủ qua da sẽ được theo dõi định kỳ, đánh giá chức năng van và tình trạng tim mạch nhằm phát hiện sớm các vấn đề có thể phát sinh, nhất là ở những trường hợp từng thay van sinh học trước đó.

Dù mang lại thêm lựa chọn điều trị cho nhóm bệnh nhân nguy cơ cao, chi phí của kỹ thuật TAVI hiện vẫn là rào cản với nhiều người bệnh. Các bác sĩ cho rằng cần tiếp tục mở rộng khả năng tiếp cận kỹ thuật này, trong đó có việc xem xét tăng mức chi trả bảo hiểm y tế phù hợp, để thêm người bệnh hẹp van động mạch chủ nặng có cơ hội được điều trị kịp thời.