Đồng Tháp: Bảo tồn di sản kiến trúc gắn với phát triển du lịch
Ngày 19-11, tại Nhà cổ Ông Ba Đức (xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) tỉnh Đồng Tháp tổ chức Hội thảo chuyên đề “Đề án bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật kiến trúc các nhà cổ, làng cổ gắn với phát triển du lịch” trên địa bàn tỉnh. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa - Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp lần thứ VII năm 2026.
Tham dự hội thảo có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành tỉnh; các trường đại học trong và ngoài tỉnh; Hội Khoa học Lịch sử tỉnh; Hiệp hội Du lịch tỉnh Đồng Tháp; doanh nghiệp lữ hành cùng các hộ gia đình sở hữu nhà cổ tại Làng cổ Đông Hòa Hiệp...

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Võ Phạm Tân điều hành thảo luận tại hội thảo.
Báo cáo tại hội thảo cho thấy, Đồng Tháp hiện có trên 42 nhà cổ tiêu biểu (gồm 1 làng cổ, 2 nhà cổ xếp hạng Di tích quốc gia, 4 nhà cổ xếp hạng Di tích cấp tỉnh). Các công trình mang nhiều giá trị nổi bật về lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật truyền thống Nam bộ và giao thoa Đông - Tây, cùng không gian cảnh quan miệt vườn sông nước đặc trưng với cấu trúc “nhà ở - sân gạch - vườn cây ăn trái - ao hồ - bến nước - kinh rạch”.

TS Lê Thị Thanh Thảo, giảng viên chính Trường Đại học Tiền Giang, phát biểu tham luận tại hội thảo.
Những điểm sáng đang khai thác du lịch hiệu quả như: Di tích quốc gia Nhà cổ Huỳnh Thủy Lê (phường Sa Đéc), Làng cổ Đông Hòa Hiệp với các nhà cổ tiêu biểu như: Nhà ông Trần Văn Bính (nhà ông Kiệt), nhà ông Ba Đức, nhà ông Võ Văn Võ hay Nhà Đốc phủ sứ Lê Văn Mầu (Bảo tàng tỉnh)... là những hạt nhân thực tiễn khẳng định sức hút của mô hình kết hợp giữa bảo tồn di sản kiến trúc với dịch vụ du lịch, lưu trú homestay và trải nghiệm văn hóa.
Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều công trình có giá trị khai thác hạn chế hoặc đứng trước nguy cơ xuống cấp nghiêm trọng, thiếu cơ chế quản lý tổng thể và mô hình kinh tế di sản đủ mạnh.
Tại hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia trình bày nhiều tham luận đi sâu phân tích giá trị di sản, định hướng quy hoạch bảo tồn, vai trò của cộng đồng và các bên liên quan, phát triển du lịch cộng đồng bền vững cũng như: Cơ chế, chính sách và huy động nguồn lực.
Trong phần thảo luận, các đại biểu, doanh nghiệp và chủ sở hữu nhà cổ trao đổi thẳng thắn về thực trạng và giải pháp tháo gỡ khó khăn nhằm khai thác hiệu quả các di sản này trong thời gian tới.

Đại diện Công ty Cổ phần Kiến trúc và hạ tầng Konsept phát biểu tại hội thảo
Phát biểu Tổng luận hội thảo, Phó Giám đốc Sở VH,TT&DL tỉnh Võ Phạm Tân cho biết, hội thảo diễn ra trong bối cảnh tỉnh Đồng Tháp đang mở rộng không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính, cùng với việc triển khai Luật Di sản văn hóa năm 2024 và các chủ trương của Trung ương, tỉnh về chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, du lịch. Đây không chỉ là diễn đàn khoa học để nhận diện toàn diện giá trị lịch sử, địa - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật giao thoa Đông - Tây và cảnh quan sinh thái miệt sông nước của hệ thống nhà cổ, làng cổ trên địa bàn tỉnh, mà còn là bước rà soát thực tiễn khách quan nhằm tháo gỡ những “nút thắt” trong quản lý, tu bổ và khai thác di sản.
Ban Tổ chức ghi nhận các ý kiến trong tham luận cùng những ý kiến phát biểu, thảo luận thẳng thắn, sâu sắc của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện cộng đồng địa phương tại hội thảo. Đây là cơ sở quan trọng để Sở VH,TT&DL tỉnh phối hợp với đơn vị tư vấn tiếp tục nghiên cứu, chắt lọc và hoàn thiện dự thảo Đề án, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống nhà cổ, làng cổ Đồng Tháp trở thành điểm sáng bảo tồn di sản gắn với tăng trưởng xanh và du lịch bền vững.

