Đồng Tháp: Nâng cao năng lực quản trị - nền tảng để hợp tác xã phát triển bền vững

NĂNG LỰC QUẢN TRỊ CỦA CÁC HỢP TÁC XÃ CHƯA ĐỒNG ĐỀU 

Theo đánh giá của Liên minh HTX tỉnh, thời gian qua, năng lực quản trị của các HTX trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều HTX từng bước đổi mới phương thức điều hành, chú trọng xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh, tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường, tăng cường liên kết với doanh nghiệp và nâng cao chất lượng sản phẩm. 

Liên minh hợp tác xã tỉnh tập trung nâng cao năng lực quản trị cho cán bộ hợp tác xã theo hướng kết hợp giữa đào tạo, tư vấn, hướng dẫn và hỗ trợ trực tiếp.

Vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý trong tổ chức sản xuất, điều hành hoạt động và tìm kiếm hướng phát triển cho HTX ngày càng rõ nét.

Tuy nhiên, năng lực quản trị giữa các HTX vẫn chưa đồng đều. Một bộ phận cán bộ quản lý còn điều hành chủ yếu dựa vào kinh nghiệm. Việc xây dựng và tổ chức thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh, quản trị tài chính, kiểm soát nội bộ và đánh giá hiệu quả hoạt động chưa thật sự bài bản. Khả năng phân tích thị trường, xây dựng sản phẩm, đàm phán với đối tác, tổ chức liên kết và ứng dụng công nghệ ở một số HTX còn hạn chế.

Theo thống kê, đến ngày 30-6-2026, toàn tỉnh có 2.599 cán bộ quản lý HTX; trong đó 751 người có trình độ cao đẳng, đại học trở lên và 1.848 người có trình độ sơ cấp, trung cấp. 

Con số này cho thấy việc nâng cao chất lượng đội ngũ quản lý cần được quan tâm thường xuyên. Tuy nhiên, yêu cầu hiện nay không chỉ dừng ở trình độ đào tạo mà phải chú trọng năng lực thực hành quản trị, khả năng tổ chức sản xuất, quản lý tài chính, phát triển thị trường, ứng dụng công nghệ và điều hành nhân sự.

Theo Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Đồng Tháp Lê Quang Cường, qua thực tiễn hoạt động, điểm yếu đáng chú ý của một bộ phận HTX là năng lực quản trị chưa theo kịp yêu cầu phát triển. 

Phương thức điều hành ở một số nơi vẫn nặng về kinh nghiệm, chủ yếu xử lý công việc trước mắt, trong khi chưa chú trọng đúng mức đến quản trị theo kế hoạch, theo thị trường và theo hiệu quả hoạt động.

Quản trị tài chính cũng là một trong những khâu cần được nâng lên. Ở một số HTX, việc quản lý vốn, tài sản, doanh thu, chi phí, công nợ và dòng tiền chưa thực sự phục vụ trực tiếp cho công tác điều hành. 

Việc phân tích hiệu quả từng hoạt động, xác định những khoản chi cần thiết, khả năng tích lũy và phương án đầu tư còn hạn chế.

Cùng với đó là năng lực thị trường và tổ chức liên kết cũng còn hạn chế. Không ít HTX có sản phẩm, có vùng nguyên liệu, nhưng còn hạn chế trong xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm, tìm kiếm đối tác, đàm phán và duy trì quan hệ hợp tác lâu dài. 

Liên kết với doanh nghiệp ở một số nơi chưa thật sự ổn định, chưa hình thành được chuỗi giá trị bền vững từ sản xuất đến tiêu thụ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, yêu cầu này càng trở nên rõ nét. Một số HTX đã bắt đầu ứng dụng công nghệ vào quản lý, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. 

Song ở nhiều nơi, việc ứng dụng còn mang tính đơn lẻ, chưa khai thác được dữ liệu và các công cụ số để hỗ trợ ra quyết định, nâng cao hiệu quả hoạt động.

HÌNH THÀNH ĐỘI NGŨ QUẢN TRỊ CHUYÊN NGHIỆP

Nhận diện rõ yêu cầu đó, thời gian qua, Liên minh HTX tỉnh đã tập trung nâng cao năng lực quản trị cho cán bộ HTX theo hướng kết hợp giữa đào tạo, bồi dưỡng với tư vấn, hướng dẫn và hỗ trợ trực tiếp. 

Theo Liên minh HTX tỉnh, sau hợp nhất, toàn tỉnh hiện có 549 HTX và quỹ tín dụng nhân dân, với trên 161.000 thành viên và gần 39.000 lao động. 

Quy mô mới mở ra nhiều điều kiện để các HTX mở rộng liên kết, tổ chức sản xuất theo vùng, kết nối thị trường và phát huy lợi thế từng địa bàn.

Song, đi cùng với đó là yêu cầu cao hơn đối với năng lực quản trị của từng HTX.

Trước hết, cán bộ quản lý phải chuyển mạnh từ cách điều hành chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sang quản trị có kế hoạch, có mục tiêu rõ ràng.

HTX phải xác định được hướng phát triển, lựa chọn sản phẩm phù hợp với lợi thế, tính toán nguồn lực và chủ động xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh, thay vì chỉ tổ chức sản xuất theo những điều kiện sẵn có.

Quy mô và không gian hoạt động rộng hơn cũng đòi hỏi HTX nâng cao năng lực tổ chức liên kết. 

Cán bộ quản lý phải có khả năng tìm kiếm đối tác, đàm phán, xây dựng và thực hiện hợp đồng liên kết, tổ chức sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm. Ngoài ra, quản trị tài chính, quản lý thành viên, quản lý tài sản và kiểm soát hoạt động cũng phải được nâng lên.

Trong đó, tập trung vào những nội dung thiết thực đối với tổ chức, điều hành và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Liên minh HTX tỉnh phối hợp tổ chức 3 lớp bồi dưỡng, tập huấn với 81 lượt cán bộ quản lý, thành viên và người lao động HTX tham dự. 

Cùng với đó, 6 lớp tập huấn chuyên đề nghiệp vụ cho cán bộ quản lý HTX được tổ chức, với tổng số 253 lượt học viên tham gia. Bên cạnh đào tạo, Liên minh HTX tỉnh còn tăng cường tư vấn, hướng dẫn trực tiếp để hỗ trợ HTX củng cố tổ chức và hoạt động. 

Trong 9 tháng năm, đơn vị đã tư vấn, hướng dẫn 50 HTX rà soát điều lệ, quy chế nội bộ, phương án sản xuất, kinh doanh và tổ chức hoạt động; thực hiện 77 lượt tư vấn, hướng dẫn về chính sách, pháp luật; tiếp nhận 47 kiến nghị, phản ánh, khó khăn, vướng mắc để tổng hợp, kiến nghị hoặc phối hợp với cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Liên minh HTX tỉnh cũng tư vấn, kết nối hỗ trợ 14 HTX về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử; hỗ trợ 33 HTX về xúc tiến thương mại, tiếp cận thị trường và kết nối cung cầu.

Công tác nâng cao năng lực quản trị được triển khai theo hướng kết hợp giữa đào tạo theo chức danh, nghiệp vụ với tư vấn trực tiếp và kết nối hỗ trợ HTX về công nghệ, chuyển đổi số, thị trường và chính sách, từng bước bổ sung kiến thức và kỹ năng cần thiết cho cán bộ quản lý HTX trong quá trình tổ chức, điều hành hoạt động.

Theo đồng chí Lê Quang Cường, trong thời gian tới, nâng cao chất lượng đội ngũ quản trị HTX tiếp tục được Liên minh HTX tỉnh xác định là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với yêu cầu phát triển khu vực kinh tế tập thể theo hướng năng động, hiệu quả, tự chủ và bền vững.

Trước hết là tiếp tục đổi mới chất lượng đào tạo, bồi dưỡng theo hướng sát nhu cầu thực tế, phù hợp từng chức danh và lĩnh vực hoạt động. Trong đó, tập trung vào các kỹ năng thiết yếu như: Xây dựng và tổ chức thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh; quản lý tài chính, kế toán; kiểm soát nội bộ; tổ chức sản xuất; phát triển sản phẩm và liên kết theo chuỗi giá trị.

Cùng với đó là đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản trị HTX. Cán bộ quản lý cần từng bước nâng cao khả năng sử dụng công nghệ trong điều hành, quản lý tài chính, quản lý dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và xúc tiến thương mại điện tử. Việc xây dựng, phát triển hệ thống thông tin, dữ liệu về HTX cũng cần được quan tâm để phục vụ quản lý, theo dõi và hỗ trợ HTX.

Năng lực quản trị cũng cần gắn với phát triển HTX theo mô hình xanh, số, tuần hoàn và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị. Đội ngũ quản lý phải có khả năng tổ chức sản xuất gắn với vùng nguyên liệu, chất lượng sản phẩm, nhu cầu thị trường và liên kết doanh nghiệp, qua đó nâng cao giá trị sản phẩm và hiệu quả hoạt động.

Liên minh HTX sẽ tăng cường tư vấn, hỗ trợ và đồng hành với HTX trên cơ sở nhu cầu thực tế; đồng thời, chú trọng nắm bắt tình hình từ cơ sở, phân loại nhu cầu của từng nhóm HTX để có hình thức hỗ trợ phù hợp. 

Mục tiêu cuối cùng là từng bước hình thành đội ngũ cán bộ quản lý HTX có năng lực quản trị thực chất, chủ động, có khả năng tổ chức sản xuất, quản lý nguồn lực, ứng dụng công nghệ, phát triển liên kết và thị trường.

Điều này nhằm nâng cao tính tự chủ, hiệu quả hoạt động và khả năng phát triển bền vững của HTX, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tập thể của tỉnh trong giai đoạn mới…