Gắn xếp loại giải ngân với tiến độ thực hiện kế hoạch vốn

Đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, bảo đảm tiến độ thực hiện các công trình, dự án. (Ảnh: MP)

Sau ba kỳ chấm điểm thử tháng 7, 8 và 9/2026, Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số nội dung hướng dẫn phương án chấm điểm các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về thực hiện giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công. Những điều chỉnh tập trung vào điều kiện xếp loại, thời hạn nhập và xác nhận dữ liệu, cách đánh giá việc chấp hành chế độ báo cáo và việc khai thác thông tin phục vụ theo dõi, điều hành kế hoạch vốn.

Điểm cao phải đi cùng tiến độ giải ngân

Một vấn đề được nhận diện qua quá trình chấm thử là điểm số có thể chưa phản ánh đầy đủ kết quả giải ngân thực tế. Theo thông tin Bộ Tài chính công bố trong báo cáo tình hình phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công 9 tháng năm 2026, có trường hợp cơ quan đạt điểm cao do hoàn thành mức đăng ký giải ngân trong tháng, nhưng tỷ lệ giải ngân thực tế vẫn thấp hơn bình quân chung cả nước.

Từ thực tế này, Bộ Tài chính đặt ra yêu cầu điều chỉnh cách đánh giá, xếp loại, đồng thời khuyến khích các đơn vị đăng ký giải ngân sát tiến độ, khả năng thực hiện và có tính phấn đấu.

Theo hướng dẫn sửa đổi, đối với Chỉ tiêu 1 về giải ngân kế hoạch vốn kéo dài và Chỉ tiêu 2 về giải ngân kế hoạch vốn năm của kỳ chấm điểm hằng tháng, đơn vị được xếp loại “Giải ngân rất tốt” khi đồng thời đáp ứng hai điều kiện: tổng điểm chỉ tiêu đạt từ 90 điểm trở lên và tỷ lệ giải ngân bằng hoặc cao hơn mức bình quân chung cả nước trong cùng kỳ chấm điểm.

Trường hợp tổng điểm chỉ tiêu đạt từ 90 điểm trở lên nhưng tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung cả nước của cùng kỳ, đơn vị được xếp loại “Giải ngân tốt”. Các mức xếp loại còn lại tiếp tục thực hiện theo hướng dẫn tại Công văn số 10950/BTC-PTHT ngày 24/7/2026 của Bộ Tài chính.

Như vậy, để đạt mức xếp loại cao nhất, kết quả thực hiện của đơn vị phải được xem xét cả về điểm số và tỷ lệ giải ngân trong tương quan với cả nước. Việc hoàn thành mức đăng ký trong tháng cần gắn với tiến độ thực hiện kế hoạch vốn được giao.

Yêu cầu đăng ký sát khả năng thực hiện cũng đã được Bộ Tài chính lưu ý trong quá trình hướng dẫn triển khai phương án chấm điểm. Số đăng ký giải ngân hằng tháng cần căn cứ tiến độ từng dự án, khả năng thực hiện, giải ngân và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến tiến độ. Các đơn vị chịu trách nhiệm về số liệu đăng ký, cập nhật trên hệ thống; đồng thời phải đối chiếu với cơ quan thanh toán để chuẩn xác số liệu trước khi báo cáo.

Số liệu đăng ký trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về Tài chính phải thống nhất với số liệu tổng hợp, báo cáo định kỳ. Thông tin về khó khăn, vướng mắc cần mô tả cụ thể nội dung, nguyên nhân và kiến nghị xử lý, phục vụ phân tích kết quả giải ngân và công tác điều hành.

Tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Tài chính, bà Nguyễn Thị Quế Hương, Phó Vụ trưởng Vụ Đầu tư và phát triển hạ tầng, cho biết việc chấm điểm được thực hiện theo Quyết định số 1129/QĐ-TTg ngày 24/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Quá trình chấm điểm được thực hiện tự động trên hệ thống, dựa trên số liệu giải ngân và số liệu đăng ký kế hoạch giải ngân do các bộ, cơ quan trung ương, địa phương cập nhật.

Theo bà Hương, kết quả chấm điểm hằng tháng, hằng quý phục vụ biểu dương đơn vị thực hiện tốt; đôn đốc, nhắc nhở, cảnh báo đơn vị thực hiện chưa tốt. Kết quả chấm điểm cả năm là một trong các tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư công, được sử dụng để xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại chất lượng tập thể, cá nhân.

Thống nhất dữ liệu, rõ trách nhiệm báo cáo

Cùng với điều kiện xếp loại, Bộ Tài chính điều chỉnh thời hạn nhập và xác nhận dữ liệu giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách địa phương cấp bằng lệnh chi tiền qua Sở Tài chính.

Đối với kỳ chấm điểm hằng tháng, số liệu được chốt đến hết ngày cuối cùng của tháng báo cáo. Địa phương phải hoàn thành cả việc nhập và xác nhận dữ liệu trên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về Tài chính trước 15 giờ ngày 1 của tháng tiếp theo. Thời hạn này thay thế quy định trước đây là tối đa hai ngày kể từ ngày cuối cùng của tháng báo cáo, nhằm đáp ứng yêu cầu tổng hợp số liệu phục vụ các phiên họp Chính phủ thường kỳ.

Từ kỳ báo cáo tháng 10/2026, các địa phương thực hiện thống nhất việc nhập và xác nhận số giải ngân bằng lệnh chi tiền thực tế đến hết tháng. Nếu trong tháng không phát sinh lệnh chi tiền mới, địa phương vẫn nhập và xác nhận số giải ngân thực tế đến hết tháng bằng số liệu của kỳ trước.

Theo đó, chức năng “Xác nhận không phát sinh” được bỏ trên hệ thống. Việc không phát sinh lệnh chi tiền mới không đồng nghĩa với việc đơn vị được bỏ qua bước nhập và xác nhận số liệu của kỳ báo cáo.

Đối với kỳ chấm điểm cả năm, thời hạn hoàn thành nhập và xác nhận dữ liệu lũy kế giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách địa phương cấp bằng lệnh chi tiền qua Sở Tài chính là trước 24 giờ ngày 1/2 của năm sau năm kế hoạch.

Một thay đổi khác liên quan đến cách đánh giá việc chấp hành chế độ báo cáo. Bộ Tài chính không sử dụng trạng thái đã nhập hoặc chưa nhập dữ liệu lệnh chi tiền để xác định điểm của nội dung này.

Việc đánh giá được căn cứ vào yêu cầu nhập đầy đủ, đúng thời hạn thông tin về khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân; nguyên nhân; đề xuất, kiến nghị và giải pháp đẩy mạnh giải ngân trên hệ thống. Đối với kỳ báo cáo năm, đơn vị phải đính kèm báo cáo bằng văn bản theo quy định tại Điều 4 Thông tư số 37/2025/TT-BTC ngày 12/6/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Riêng kỳ chấm điểm cả năm, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phải hoàn thành nhập và xác nhận thông tin về khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân, đề xuất, kiến nghị và giải pháp đẩy mạnh giải ngân trước 24 giờ ngày 25/1 của năm sau năm kế hoạch. Thông tin chỉ được ghi nhận đúng thời hạn khi đơn vị hoàn thành cả hai bước nhập và xác nhận trước thời điểm quy định.

Hai mốc thời hạn này áp dụng cho những nhóm thông tin khác nhau: ngày 25/1 đối với thông tin phục vụ đánh giá việc chấp hành chế độ báo cáo năm; ngày 1/2 đối với dữ liệu lũy kế giải ngân bằng lệnh chi tiền qua Sở Tài chính.

Để thuận tiện theo dõi, tự kiểm tra và đối chiếu kết quả, Bộ Tài chính bổ sung chức năng hiển thị chi tiết các giá trị thành phần được sử dụng để xác định điểm trên hệ thống. Việc bổ sung thông tin hiển thị không làm thay đổi các chỉ tiêu, công thức và nguyên tắc tính điểm theo phương án đã được phê duyệt.

Các nội dung sửa đổi, bổ sung được áp dụng từ kỳ chấm điểm tháng 10/2026. Bộ Tài chính không điều chỉnh, công bố lại kết quả chấm điểm thử của các kỳ tháng 7, 8 và 9/2026 theo những nội dung mới.

Ở khâu tổ chức thực hiện, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương được đề nghị chủ động nghiên cứu, xây dựng tiêu chí đánh giá nội bộ đối với đơn vị trực thuộc, chủ đầu tư. Qua đó, cơ quan quản lý có thể theo dõi tiến độ, nhận diện khó khăn, xác định trách nhiệm và đôn đốc xử lý ngay từ từng nhiệm vụ, dự án.

Khi điều chỉnh hoặc đề xuất điều chỉnh kế hoạch vốn, các đơn vị cần rà soát cụ thể tình hình thực hiện, bảo đảm mức vốn đề xuất phù hợp với tiến độ, nhu cầu và khả năng giải ngân. Việc điều chỉnh, bố trí vốn phải tuân thủ pháp luật về đầu tư công, ngân sách nhà nước và các quy định liên quan.