Đột phá trong xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách quân sự, quốc phòng

Nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật

Tại Hội nghị tổng kết công tác ngành pháp chế Quân đội năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 do Cục Pháp chế Bộ Quốc phòng tổ chức mới đây, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng khẳng định, năm 2025, ngành pháp chế quân đội đã quán triệt sâu sắc các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên; thực hiện tốt chức năng tham mưu về xây dựng, hoàn thiện thể chế pháp luật về quân sự, quốc phòng, cơ yếu.

Điểm nhấn nổi bật là chủ trì tham mưu, soạn thảo các văn bản quy phạm pháp luật quan trọng, trong đó có Luật sửa đổi, bổ sung 11 luật về quân sự, quốc phòng; Nghị quyết của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự xã, phường, đặc khu trực thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Bộ Tư lệnh TP. Hồ Chí Minh... trong thời gian rất ngắn đã hoàn thành chất lượng tốt.

Chất lượng nghiên cứu, thẩm định, thẩm tra, rà soát văn bản ngày càng được nâng lên, bảo đảm nội dung và tính pháp lý chặt chẽ, đúng quy định, thể hiện đúng quan điểm, đường lối của Đảng, tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất trong hệ thống pháp luật hiện hành, phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội của đất nước, yêu cầu quản lý, chỉ huy của Quân đội.

Hội nghị tổng kết công tác ngành pháp chế Quân đội năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026. Ảnh: Đỗ Quyên

Cục trưởng Cục Pháp chế Bộ Quốc phòng, Thiếu tướng Nguyễn Việt Dũng cho biết, ngành pháp chế Quân đội đã chủ trì, phối hợp, đôn đốc các cơ quan, đơn vị triển khai đúng tiến độ Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Quốc phòng. Đến nay đã ban hành 3 dự án luật; 1 pháp lệnh; 37 nghị định của Chính phủ, 11 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 145 thông tư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Các văn bản pháp luật được xây dựng, ban hành kịp thời, tạo hành lang pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về quân sự, quốc phòng, cơ yếu.

Gắn xây dựng pháp luật với thực tiễn tại cơ sở

Tại các đơn vị chủ lực, tinh thần đột phá về thể chế được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ cụ thể. Tại Quân chủng Hải quân, công tác pháp chế gắn với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo và quản lý các khu vực trọng yếu. Thượng tá Lê Minh Tuân, Trưởng ban Pháp chế, Văn phòng Đảng ủy Bộ Tư lệnh Hải quân khẳng định, năm 2025, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân chủng đã chỉ đạo ngành pháp chế trong Quân chủng triển khai toàn diện các mặt công tác; làm tốt công tác phối hợp, hiệp đồng trong triển khai thực hiện nhiệm vụ.

Nổi bật là việc chủ trì tham mưu xây dựng và trình cấp có thẩm quyền ban hành 2 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và 3 Thông tư của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về tiêu chuẩn quốc gia trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng; thẩm định pháp lý nhiều hồ sơ dự thảo hợp đồng liên quan đến trang bị kỹ thuật, xây dựng cơ bản và sửa chữa; tham gia góp ý sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và rà soát các văn bản quy phạm pháp luật liên quan.

Trong khi đó, Quân khu 2 hoàn thành 100% kế hoạch cải cách thể chế năm 2025, tham gia góp ý 14 dự án luật và 81 văn bản khác; Quân khu 5 đã thẩm định hơn 620 văn bản và rà soát 1.279 văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm sự thống nhất trong quản lý nhà nước trên địa bàn.

Một ví dụ điển hình là Cảnh sát biển Việt Nam. Đơn vị đã chủ trì xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 162/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trên các vùng biển, đảo và thềm lục địa Việt Nam, đồng thời tham gia ý kiến vào hơn 90 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của lực lượng.

Không chỉ ở các đơn vị tác chiến, các doanh nghiệp quân đội như Binh đoàn 18 cũng khẳng định vai trò của công tác pháp chế trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Năm 2025, đơn vị đã ban hành, sửa đổi 5 quy chế nội bộ; thiết lập cơ chế phối hợp trong thẩm định hồ sơ đấu thầu, dự án đầu tư, bảo đảm hoạt động đúng quy định pháp luật.

Triển khai đồng bộ, hiệu quả

Thiếu tướng Nguyễn Việt Dũng nhấn mạnh, năm 2026, khối lượng công việc của ngành rất lớn, đòi hỏi toàn ngành tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, nâng cao chất lượng tham mưu trong triển khai các chủ trương của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng về xây dựng pháp luật; tập trung thực hiện hiệu quả kế hoạch xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, không để chậm, nợ đọng; tăng cường kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa và theo dõi thi hành pháp luật; nâng cao chất lượng tham gia ý kiến đối với các dự thảo văn bản... góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về quân sự, quốc phòng.

Hội nghị tổng kết công tác ngành pháp chế Quân đội năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026. Ảnh: Đỗ Quyên

Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu yêu cầu, ngành pháp chế Quân đội tiếp tục nghiên cứu, quán triệt chủ trương "Xây dựng thể chế là một trong ba khâu đột phá chiến lược để phát triển đất nước"; "Gắn kết giữa xây dựng pháp luật và thực thi pháp luật"; tập trung cụ thể hóa các văn bản của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng thành các chương trình, kế hoạch và triển khai thực hiện quyết liệt, hiệu quả...

Tiếp tục quán triệt các nghị quyết, kết luận của Đảng; quy định của Hiến pháp; chỉ đạo của Bộ Quốc phòng; tập trung nghiên cứu các chủ trương, quan điểm về bảo vệ Tổ quốc, quân sự, quốc phòng, biển đảo, biên giới quốc gia, không gian mạng...; xác định rõ nội dung, lĩnh vực cần thể chế hóa thành pháp luật, từ đó đề xuất với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng sửa đổi, bổ sung, ban hành văn bản quy phạm pháp luật mới, góp phần tăng cường quản lý nhà nước về quân sự, quốc phòng, cơ yếu; tạo hành lang pháp lý và cơ chế, chính sách đặc thù để đáp ứng yêu cầu điều chỉnh tổ chức Quân đội và nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Cùng với đó, triển khai đồng bộ, hiệu quả các lĩnh vực công tác pháp chế; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để nâng cao chất lượng công việc. Đồng thời, tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ pháp chế vững mạnh, có phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; mỗi cán bộ cần nâng cao trách nhiệm, trình độ chuyên môn...

Đỗ Quyên