Đột phá trung tâm tài chính - Bài 3: Guồng máy tăng tốc cho cuộc chơi toàn cầu

Tăng tốc hạ tầng cho cuộc đua dòng vốn

Nếu bài toán lớn nhất của giai đoạn đầu là thể chế thì bước sang năm 2026, áp lực với TP Hồ Chí Minh đã chuyển sang tốc độ triển khai thực tế. Bởi trong cuộc cạnh tranh giữa các trung tâm tài chính quốc tế, khoảng cách giữa quy hoạch và vận hành luôn là thử thách lớn nhất.

Theo các chuyên gia tài chính, dù một trung tâm tài chính có thể được thiết kế rất tham vọng, nhưng nếu hạ tầng, dữ liệu và hệ sinh thái vận hành không hình thành đủ nhanh, dòng vốn sẽ lập tức dịch chuyển sang những thị trường khác.

TP Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn tăng trưởng mới. Ảnh minh họa: Lưu Niệm/Báo Tin tức và Dân tộc

Áp lực ấy càng rõ hơn khi TP Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với yêu cầu duy trì GRDP hai con số, đồng thời phải giải ngân toàn bộ hơn 147.600 tỷ đồng vốn đầu tư công trong năm 2026. Theo đó, khối lượng công việc lớn khiến tốc độ xử lý hồ sơ, kết nối dữ liệu và triển khai dự án trở thành yêu cầu sống còn với bộ máy điều hành.

Tại cuộc họp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đầu năm 2026, Giám đốc Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh Hoàng Vũ Thảnh yêu cầu các đơn vị phải làm việc với “tốc độ tên lửa” để triển khai các dự án trọng điểm, trong đó có Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh.

Theo giới quan sát, đây không còn là áp lực riêng của một dự án hạ tầng, mà là cuộc chạy đua với thời gian để nắm bắt “cửa sổ cơ hội” của dòng vốn toàn cầu đang dịch chuyển mạnh vào châu Á.

Đó cũng là lý do TP Hồ Chí Minh bắt đầu thay đổi cách vận hành bộ máy triển khai trung tâm tài chính. Cụ thể đầu tháng 5, Ban Chỉ đạo xây dựng và phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế TP Hồ Chí Minh chính thức kết thúc hoạt động, chuyển sang cơ chế điều hành trực tiếp theo chức năng chuyên môn của từng sở, ngành. Theo giới phân tích, động thái này cho thấy VIFC-HCMC đang bước qua giai đoạn hoạch định để đi vào triển khai thực tế.

Một trong những cấu phần được ưu tiên đầu tiên là hạ tầng dữ liệu và công nghệ vận hành - lĩnh vực được xem là “xương sống” của mọi trung tâm tài chính thế hệ mới. Cụ thể, liên danh G42 cùng các nhà đầu tư trong nước ký thỏa thuận phát triển trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Việt Nam với tổng vốn dự kiến khoảng 2 tỷ USD. Song song đó, nhiều thỏa thuận về điện toán đám mây, AI và hạ tầng số cũng được ký kết giữa doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước.

Liên danh G42 cùng các nhà đầu tư trong nước ký thỏa thuận phát triển trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Việt Nam. Ảnh: Lưu Niệm/Báo Tin tức và Dân tộc

Theo giới chuyên gia, các dự án này không chỉ phục vụ nhu cầu lưu trữ dữ liệu thông thường, mà còn là bước chuẩn bị cho hệ thống xử lý giao dịch tài chính, thanh toán xuyên biên giới và giám sát dữ liệu theo thời gian thực - những cấu phần cốt lõi của một trung tâm tài chính hiện đại.

Việc các doanh nghiệp công nghệ tăng tốc đầu tư hạ tầng dữ liệu cho thấy cuộc đua trung tâm tài chính hiện nay không còn nằm chủ yếu ở các tòa nhà hay sàn giao dịch, mà chuyển mạnh sang năng lực xử lý dữ liệu và vận hành công nghệ.

Theo ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh, dữ liệu và công nghệ số sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho quá trình phát triển trung tâm tài chính quốc tế cũng như chiến lược đô thị thông minh của Thành phố.

Trong khi đó, ông Phạm Tuấn Anh, Trưởng ban Công nghệ Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, cho biết hệ thống vận hành đang được chuẩn bị theo nhiều lớp, từ trung tâm dữ liệu chuẩn quốc tế, nền tảng giám sát giao dịch đến hệ thống xử lý và đối soát dữ liệu theo thời gian thực.

Theo giới phân tích, khác biệt giữa các trung tâm tài chính trong giai đoạn mới sẽ nằm ở năng lực vận hành hệ thống và khả năng xử lý dòng vốn xuyên biên giới theo thời gian thực, thay vì chỉ cạnh tranh bằng ưu đãi thuế hay bất động sản tài chính.

Cuộc đua nhân lực phía sau dòng vốn tỷ đô

Nếu hạ tầng công nghệ là điều kiện cần thì nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ quyết định khả năng vận hành dài hạn của VIFC-HCMC. Thực tế cho thấy, nhiều trung tâm tài chính mới nổi tại châu Á phải mất hàng chục năm để xây dựng đội ngũ chuyên gia đủ năng lực làm việc trong môi trường tài chính quốc tế, từ quản trị rủi ro, pháp lý xuyên biên giới đến Fintech và vận hành thị trường vốn.

Theo bà Trần Minh Hường, Giám đốc Nhân sự Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam, khoảng cách lớn nhất giữa các trung tâm tài chính mới nổi với Singapore hay Hong Kong (Trung Quốc) không nằm ở hạ tầng vật lý, mà ở đội ngũ nhân sự có kinh nghiệm thực chiến trong thị trường vốn quốc tế.

Khoảng trống này đang buộc TP Hồ Chí Minh phải triển khai song song nhiều chương trình đào tạo và thu hút chuyên gia quốc tế. Cụ thể, trong năm 2026, Thành phố triển khai khóa đào tạo đầu tiên gồm 45 học viên theo chương trình hợp tác giữa Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh (UEH) và Viện Tài chính New York (NYIF), tập trung vào quản trị tài chính quốc tế và vận hành thị trường vốn.

Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh chứng kiến lễ ký kết hợp tác giữa Sở KH&CN và các đối tác. Ảnh: Lưu Niệm/Báo Tin tức và Dân tộc

Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Công Vinh, đào tạo nhân lực được xem là bước chuẩn bị song hành với quá trình xây dựng hạ tầng và hoàn thiện hệ sinh thái tài chính quốc tế.

Không chỉ hướng tới nguồn nhân lực trong nước, TP Hồ Chí Minh cũng kỳ vọng tận dụng nguồn lực kiều bào và chuyên gia quốc tế để bổ sung cho hệ sinh thái tài chính mới.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà, cộng đồng khoảng 6 triệu kiều bào, trong đó khoảng 3 triệu người gắn bó với TP Hồ Chí Minh, là nguồn lực quan trọng cho quá trình phát triển trung tâm tài chính quốc tế. Riêng năm 2025, lượng kiều hối chuyển về TP Hồ Chí Minh đạt khoảng 10,3 tỷ USD.

Từ nguồn lực này, Thành phố đặt mục tiêu huy động khoảng 500 tỷ đồng trong năm 2026 và hướng tới 1.000 tỷ đồng vào năm 2027 để hình thành các quỹ đầu tư khoa học - công nghệ và hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Song song với quá trình chuẩn bị nhân lực là sự nhập cuộc ngày càng rõ nét của cộng đồng doanh nghiệp và các định chế tài chính. Tại Diễn đàn đầu tư cấp cao tháng 4/2026, HDBank và Sở Giao dịch chứng khoán London ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường vốn quốc tế. Các doanh nghiệp như THACO, Hoa Sen hay Phúc Sinh cũng tham gia các chương trình kết nối đầu tư và tư vấn niêm yết quốc tế.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Phương Thảo, Chủ tịch HĐQT Vietjet, cho rằng việc hình thành trung tâm tài chính quốc tế sẽ mở thêm không gian để doanh nghiệp Việt tiếp cận dòng vốn dài hạn, công nghệ tài chính và các chuẩn quản trị toàn cầu.

Những chuyển động này cho thấy VIFC-HCMC không còn dừng ở những bản quy hoạch hay mục tiêu chiến lược trên giấy. Từ hạ tầng dữ liệu, công nghệ vận hành đến mạng lưới đào tạo nhân lực và sự tham gia của doanh nghiệp, guồng máy đầu tiên của trung tâm tài chính quốc tế tại TP Hồ Chí Minh đang bắt đầu hình thành.

Dù phía trước vẫn là cuộc cạnh tranh dài hơi với các trung tâm tài chính đã phát triển nhiều thập kỷ trong khu vực, TP Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn quan trọng nhất: biến tham vọng thành năng lực vận hành thực tế.

Bài cuối: : Tìm vị trí cho Việt Nam trên bản đồ tài chính mới