Đề xuất doanh nghiệp dự án PPP có thể phát hành trái phiếu

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định việc chào bán trái phiếu ra công chúng đối với doanh nghiệp dự án PPP (đối tác công tư), với mục tiêu tạo thêm kênh huy động vốn dài hạn cho các dự án hạ tầng lớn nhưng vẫn kiểm soát chặt rủi ro cho nhà đầu tư.

Theo dự thảo, trái phiếu do doanh nghiệp dự án PPP phát hành ra công chúng phải là trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền và bắt buộc có bảo đảm thanh toán. Trường hợp doanh nghiệp chưa đủ điều kiện vận hành, khai thác công trình, trái phiếu phải được bảo lãnh thanh toán toàn bộ gốc và lãi bởi ngân hàng, tổ chức tài chính hoặc đơn vị bảo lãnh đủ điều kiện.

Bộ Tài chính đề xuất nới điều kiện phát hành trái phiếu ra công chúng cho doanh nghiệp dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư PPP.

Dự thảo cũng yêu cầu trái phiếu hoặc tổ chức bảo lãnh thanh toán phải được xếp hạng tín nhiệm bởi tổ chức độc lập, trừ một số trường hợp đặc biệt có bảo lãnh thanh toán toàn phần.

Một điểm đáng chú ý là doanh nghiệp dự án PPP sẽ không bị ràng buộc điều kiện về thời gian hoạt động tối thiểu hay yêu cầu có lãi như doanh nghiệp thông thường. Bộ Tài chính cho rằng mô hình PPP có đặc thù riêng khi được thành lập chỉ để triển khai một dự án cụ thể, thời gian đầu tư kéo dài và cần lượng vốn lớn ngay từ đầu.

Tuy nhiên, để được phát hành trái phiếu ra công chúng, doanh nghiệp phải có hợp đồng dự án PPP đã ký đúng quy định pháp luật, đồng thời đảm bảo tổng mức huy động vốn không vượt quá giới hạn vay vốn trong hợp đồng dự án PPP.

Dự thảo cũng quy định khá chặt về tài sản bảo đảm. Với các dự án đã đủ điều kiện vận hành, doanh nghiệp có thể dùng tài sản, quyền sử dụng đất hoặc quyền kinh doanh công trình hạ tầng để bảo đảm cho trái phiếu. Các tài sản này phải được thẩm định giá và đăng ký giao dịch bảo đảm theo quy định pháp luật.

Nguồn tiền thu được từ phát hành trái phiếu chỉ được dùng cho dự án PPP hoặc cơ cấu lại nợ của chính doanh nghiệp dự án PPP. Trong thời gian chưa giải ngân, doanh nghiệp chỉ được gửi ngân hàng hoặc đầu tư vào các tài sản an toàn như trái phiếu Chính phủ, chứng chỉ tiền gửi.

Để bảo vệ nhà đầu tư, dự thảo yêu cầu doanh nghiệp phát hành không được chia cổ tức hoặc phân phối lợi nhuận nếu chưa hoàn thành nghĩa vụ thanh toán gốc, lãi trái phiếu đến hạn. Đồng thời, tiền phục vụ thanh toán trái phiếu phải được quản lý tách biệt với các dòng tiền khác.

Một nội dung khác được siết chặt là công bố thông tin. Doanh nghiệp PPP sẽ phải định kỳ công bố tiến độ triển khai dự án, kết quả xếp hạng tín nhiệm cũng như các sự kiện có thể ảnh hưởng tới khả năng trả nợ trái phiếu.

Các thông tin bất thường liên quan đến tài sản bảo đảm hoặc dòng tiền dự án phải được công bố trong vòng 24 giờ.

Theo Bộ Tài chính, việc xây dựng khung pháp lý riêng cho trái phiếu PPP nhằm tạo thêm nguồn vốn xã hội hóa cho các dự án hạ tầng lớn trong bối cảnh nhu cầu đầu tư ngày càng cao, đồng thời nâng chuẩn minh bạch và an toàn của thị trường trái phiếu doanh nghiệp.