Đột phá về thể chế kiến tạo không gian tăng trưởng mới cho TP. Hồ Chí Minh

IFC tại định vị trí TP. Hồ Chí Minh trên bản đồ tài chính toàn cầu

IFC có thể được xem là một công trình biểu tượng, phép thử năng lực cải cách thể chế, năng lực thực thi và mức độ hội nhập của nền kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Đối với TP. Hồ Chí Minh, IFC còn mang lại khả năng tái định vị thành phố trên bản đồ tài chính toàn cầu. Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh Quách Ngọc Tuấn kỳ vọng, IFC sẽ tạo “không gian tạo đột phá về thể chế, cơ chế chính sách và môi trường đầu tư - kinh doanh” và là nơi hội tụ nguồn nhân lực tài chính - công nghệ chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và lan tỏa động lực phát triển ra toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

IFC sẽ là lời giải cho bài toán vốn cấp bách của TP. Hồ Chí Minh, phục vụ các chiến lược đầu tư phát triển hạ tầng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số.

IFC sẽ là lời giải cho bài toán vốn cấp bách của TP. Hồ Chí Minh, phục vụ các chiến lược đầu tư phát triển hạ tầng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số hay các dự án quy mô lớn mà không thể tiếp tục chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng.

Trong khi đó, giới chuyên gia đặt niềm tin về cơ hội nâng cấp chất lượng tăng trưởng mới vào IFC. TS. Nguyễn Trí Hiếu - Chuyên gia tài chính - ngân hàng cho rằng, TP. Hồ Chí Minh nên định vị trung tâm tài chính theo lộ trình từng bước, ưu tiên các lĩnh vực có tiềm năng như thị trường vốn, tài chính xanh, ESG, fintech, quản lý tài sản và quỹ đầu tư. Đồng thời, ông nhấn mạnh tính minh bạch và uy tín phải được đặt lên hàng đầu, bởi việc nâng hạng tín nhiệm quốc gia là điều kiện tiên quyết để hút mạnh dòng vốn quốc tế trong dài hạn.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh nhận định, IFC có thể được định vị như một “sandbox” tiên tiến, là “phòng thí nghiệm” cho các sản phẩm tài chính tương lai, từ tài sản số, công nghệ chuỗi khối (blockchain) đến trí tuệ nhân tạo, nếu thể chế đủ mở và quản trị đủ tốt.

Để hiện thực hóa các mục tiêu quan trọng, IFC đang xây dựng nền móng hạ tầng, nhân lực và hệ sinh thái dịch vụ tương thích. Cùng với đó, TP. Hồ Chí Minh đang thúc đẩy hợp tác với Nasdaq, Viện Tài chính New York và các nhà đầu tư quốc tế để rút ngắn khoảng cách học hỏi, công nghệ và quản trị, hướng tới mục tiêu đưa trung tâm này đi vào hoạt động trong năm 2026.

FTZ Cái Mép Hạ - đột phá thể chế cho kinh tế biển và logistics hiện đại

Trong khi đó, FTZ Cái Mép Hạ được hứa hẹn là hạ tầng chiến lược góp phần tái định hình chuỗi giá trị liên vùng theo hướng hiệu quả và gia tăng giá trị cao hơn của toàn vùng. Theo định hướng của thành phố, FTZ Cái Mép Hạ có diện tích lên tới gần 3.800 ha, thuộc khu vực cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, được đầu tư xây dựng trên ba chức năng chủ đạo, bao gồm: đầu mối giao thông vận tải, kho bãi logistics - công nghiệp và khu đô thị - dịch vụ.

FTZ Cái Mép Hạ được kỳ vọng là mô hình FTZ thế hệ mới, nơi cảng biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, thương mại, dịch vụ và tài chính được tích hợp trong cùng một cấu trúc phát triển.

Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang nhận xét, cùng với IFC, FTZ sẽ là yếu tố quan trọng, giải quyết các công việc mới, khó khăn nhưng đòi lại là động lực tăng trưởng mới cho TP. Hồ Chí Minh về thu hút đầu tư, tạo ra nguồn thu.

Ý nghĩa của FTZ Cái Mép Hạ không nằm ở việc trở thành một khu phi thuế quan kiểu cũ, vận hành chủ yếu bằng các ưu đãi thuế đơn lẻ. Điều được đặt ra là một mô hình FTZ thế hệ mới, nơi cảng biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, thương mại, dịch vụ và tài chính được tích hợp trong cùng một cấu trúc phát triển.

Theo ông Vũ Chí Kiên - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh, Cái Mép Hạ là cửa ngõ hàng hải quốc tế trực tiếp của thành phố, cũng là vị trí tối ưu để dặt nền móng cho FTZ. Ông cho rằng, khu vực này cần được định vị theo hướng logistics và thương mại gắn với cảng nước sâu, các chức năng cốt lõi là trung chuyển quốc tế, phân phối khu vực và dịch vụ hậu cần cảng.

TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn - Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright lưu ý, FTZ Cái Mép Hạ chỉ có thể hình thành năng lực cạnh tranh quốc tế nếu được thiết kế trong trục kết nối Thủ Thiêm - Long Thành - Cái Mép. Trong đó, Thủ Thiêm giữ vai trò trung tâm tài chính, thương mại và dịch vụ cao cấp; Long Thành là cửa ngõ hàng không quốc tế; còn Cái Mép - Thị vải là một trong số ít cụm cảng nước sâu trong khu vực có khả năng đón tàu mẹ đi thẳng tới châu Âu và Bắc Mỹ.

"Nếu ba điểm nút này được kết nối đồng bộ và hiệu quả, FTZ của TP. Hồ Chí Minh sẽ có lợi thế vượt trội so với nhiều trung tâm logistics trong khu vực", ông Tuấn nhấn mạnh.

Giới quan sát còn cho rằng, FTZ Cái Mép Hạ cần được định vị là vị trí thí điểm các chính sách vượt trội về thương mại số, AI, blockchain trong quản trị chuỗi cung ứng, qua đó nâng khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của những thị trường lớn như EU và Mỹ. Từ những góc nhìn này có thể thấy, nếu được phát triển đúng hướng, FTZ sẽ không chỉ dừng ở một khu vực ưu đãi, mà còn có thể trở thành đầu mối điều phối mới cho kinh tế biển, logistics xanh và thương mại công nghệ cao.

Tựu trung, khi hai động lực này cùng phát huy hiệu quả, TP. Hồ Chí Minh sẽ không chỉ giữ vai trò trung tâm sản xuất, tiêu dùng và xuất nhập khẩu lớn nhất cả nước, mà còn có cơ hội vươn lên thành đầu mối tổ chức dòng vốn, dòng hàng và chuỗi giá trị của cả vùng Nam Bộ trong mạng lưới khu vực.